[Γνώμη] Δεν είναι θέμα αλληλεγγύης

Τους τελευταίους μήνες η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το πιο επίμονο και μαζικό ρεύμα μετακινούμενων ανθρώπων στα σύνορά της. Η νέα ατζέντα για τη μετανάστευση και μια σειρά μέτρων που πρόσφατα παρουσίασε η ΕΕ δεν έφτασαν να περιορίσουν το πρόβλημα το οποίο διογκώθηκε.

Η παρατεταμένη κλιμάκωση των μεικτών μεταναστευτικών πιέσεων αναδεικνύει το συνολικό πρόβλημα της στρατηγικής της ΕΕ για το ζήτημα. Οι περισσότεροι κάνουν λόγο για ένα μείγμα πρόληψης μαζί με καταστολή που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Είναι μια πρακτική γεμάτη αδυναμίες. Βεβαίως, η ΕΕ δίνει περισσότερα χρήματα για τη μετανάστευση, εμμέσως, μέσα από την αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά και από τις περιφερειακές πολιτικές της πρωτοβουλίες όπως η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας κ.ά., αλλά αυτές οι πρωτοβουλίες αγγίζουν ελάχιστα ή καθόλου τη βασική πτυχή του προβλήματος. Και δεν λαμβάνουν υπόψη τα αίτια της κατάστασης.   

Πίσω από την αδυναμία της ΕΕ να διαχειριστεί τη μετανάστευση κρύβεται η αδυναμία της να παρέμβει σε μια σειρά μεγάλα διεθνή προβλήματα. Οι ενδοκρατικές συγκρούσεις στην περιοχή της Αφρικής, τα δικτατορικά καθεστώτα, η δράση των σύγχρονων πειρατών, οι σφαγές των φανατικών τρομοκρατικών οργανώσεων, αλλά και η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι κλιματικές συνθήκες διαμορφώνουν έναν κόσμο δυο ταχυτήτων. Πολλοί απ’ όσους ζουν σε περιοχές που μαστίζονται από τα προβλήματα αυτά επιλέγουν τον ξεριζωμό.

Οι μεταναστευτικές πιέσεις, συνεπώς, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από τα αυξημένα κονδύλια, από την ενίσχυση της FRONTEX ούτε από προθέσεις αλληλεγγύης. Αυτά είναι παυσίπονα. Η ΕΕ, αντίθετα, αδυνατεί να λάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση των αιτιών της μετανάστευσης. Αν άνοιγε μια τέτοια συζήτηση στην Ευρώπη, θα έμπαιναν στο τραπέζι θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας που αγγίζουν ευαίσθητα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας – και όπως έχει αποδειχθεί τα κράτη δεν έχουν τις ίδιες αντιλήψεις για αυτά. Στη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Αυστρίας, π.χ., ότι δεν μπορεί να καταλάβει πώς η Ελλάδα με τις υψηλές αμυντικές δαπάνες δεν μπορεί να διαφυλάξει τα εξωτερικά σύνορα, τι απάντηση θα δίναμε;

Ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι διεθνολόγος µε ειδικότητα στα θέµατα ασφάλειας, καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας