[Πίσω από τη βιτρίνα] Ζητείται Plan A

Η εικόνα της εβδομάδας ήταν αυτή του Παναγιώτη Λαφαζάνη στο γήπεδο του Πανελληνίου να απαντά με υψωμένη τη γροθιά στις ιαχές του «Οχι». Ο επικεφαλής της Αριστερής Πλατφόρμας, όρθιος μπροστά στην αφίσα «Το Οχι δεν ηττήθηκε», εμφανίστηκε ως αυθεντικός εκφραστής του 62%. Αυθεντικός, διότι δεν υπέστη τη μνημονιακή μετάλλαξη των υπολοίπων. Εκφραστής, διότι είναι αυτή τη στιγμή ο μόνος διακριτός ηγέτης του κόμματος της δραχμής. Τι κι αν ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο την επομένη για «λαθροχειρία» στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος; Στην τέχνη της πολιτικής, τα πάντα είναι ζήτημα ερμηνείας.

    Αν κάτι μας άφησε η προηγούμενη εβδομάδα είναι η συνειδητοποίηση ότι το σενάριο της δραχμής δεν είναι ένα βαρουφακικής εμπνεύσεως καφκικό δημιούργημα αλλά μια εναλλακτική που κερδίζει έδαφος σε επίπεδο πολιτικής και κοινωνίας. Η συζήτηση για το εθνικό νόμισμα έπαψε να είναι φετίχ, για να παραφράσουμε μια διάσημη ατάκα του Αλέξη Τσίπρα πριν από τις εκλογές του 2012. Η δραχμή έχει πια εν δυνάμει ψηφοφόρους. Το αφήγημά της εξέλιξε την αντιμνημονιακή ρητορική, αφού οι κύριοι εκφραστές της αποδέχθηκαν ότι είναι αδύνατη η κατάργηση της λιτότητας μέσα στο περιβάλλον της ευρωζώνης. Και μπορεί το κίνημα της δραχμής να μην εκφράζεται συντεταγμένα στην κάλπη – αφού στη δεξαμενή του αθροίζονται πολλές και ετερόκλητες πολιτικές δυνάμεις -, αντιστοιχεί πάντως σε ένα ποσοστό πάνω από 20%. Τόσοι και παραπάνω είναι οι ψηφοφόροι που καταγράφονται στην αντίθετη όχθη τού «πάση θυσία στο ευρώ». Μένει να αποδειχθεί εάν το δίλημμα ευρώ/δραχμή θα αντικαταστήσει ως διαχωριστική εκλογική γραμμή το δίπολο Μνημόνιο/αντιμνημόνιο.

Μετά και τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ που επιβεβαίωσε το αυγουστιάτικο μορατόριουμ, η κυβέρνηση προχωρά βάσει του σχεδιασμού της στην ολοκλήρωση της νέας συμφωνίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει, ούτως ή άλλως, εισέλθει σε τροχιά διάσπασης και οι επιλογές των διαφωνούντων από τον Σεπτέμβριο και έπειτα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθεί το νέο πολιτικό περιβάλλον. Ο Τσίπρας μοιάζει μεν αποδυναμωμένος στα αριστερά του, αλλά μένει να απαντηθεί το πώς θα αντιδράσει στη ρεαλιστική του στροφή ένα πιο κεντρώο ακροατήριο.

    Kαι αφού βεβαιωθήκαμε ότι υπάρχει Plan B, το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν υφίσταται Plan A. Ο Πρωθυπουργός θα πρέπει να εφαρμόσει μια συμφωνία που ο ίδιος έχει υπονομεύσει πολιτικά, αρνούμενος να αποδεχθεί την ιδιοκτησία της. Με ποιες πολιτικές δυνάμεις σκοπεύει να την υπηρετήσει; Ακόμη και στελέχη του κόμματός του μοιάζουν να δυσκολεύονται να τον ακολουθήσουν σε αυτή την αλλαγή πολιτικής πορείας. Η χώρα θα κληθεί να εφαρμόσει ένα τρίτο Μνημόνιο με την κοινωνία εξαντλημένη και την οικονομία να βυθίζεται ξανά στο σπιράλ της ύφεσης. Οσο όμως αργεί η επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα και όσο οι δυνάμεις του ευρωπαϊκού τόξου αρνούνται να διαμορφώσουν και να στηρίξουν ένα Plan A τόσο περισσότερο θα νομιμοποιείται στα αφτιά της κοινωνίας η συζήτηση για τη δραχμή.