[Γεωπολιτικά] Οι ευρωπαϊκές ρηγματώσεις

Η όχι απλώς άμεση αλλά και εντόνως πιεστική παρεμβολή των ΗΠΑ στην ευρω-ελληνική κρίση και τον αναπαραγόμενο διαγκωνισμό αποτελεί συν άλλοις τον εύγλωττο δείκτη μιας ευρύτερης και καιριότερης διαστάσεως του προβλήματος. Κυρίως όμως των προϋπολογιζόμενων συνεπειών από τυχόν υποτροπή του. Οπου: πέραν των οικονομικών αναδεικνύονται οι γεωστρατηγικές παράμετροι. Καθώς:

1. Επαναναδύεται και ανατάσσεται η ψυχροπολεμική αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον (και γενικότερα της νατοϊκής συμμαχίας) με τη Μόσχα. Και λόγω Ουκρανικού – κατά κύριο λόγο. Και ως συνέπεια ευρύτερων ανακατατάξεων. Με όρους επεκτάσεως επιρροών και αναδιατάξεως ισορροπιών σε πολλά μέτωπα. Ιδιαίτερα σ’ εκείνο της ενεργειακής πολιτικής.

2. Κλιμακώνεται σε όλο το μεσανατολικό (μουσουλμανικό) τόξο η πολυαίμακτη συγκρουσιακή λαίλαπα. Με το λεγόμενο ισλαμικό χαλιφάτο: Αφενός να προελαύνει σε συγκεκριμένα ζωτικής σημασίας μέτωπα. Και αφετέρου να εμπεδώνει θεσμικές δομές και να επιβάλλει την εξουσία του σε ολοένα και περισσότερες (και στρατηγικά κρίσιμες) εδαφικές ζώνες. Αποβαίνοντας ήδη ασύμμετρη απειλή για την ίδια την Ευρώπη.

3. Σοβούν συνθήκες τριβών και υφέρπουν απειλητικά σοβαρές αναταράξεις στη βαλκανική περιφέρεια. Οι δονήσεις των οποίων γίνονται αισθητές στα ευρωπαϊκά κέντρα. Ως σήματα δυνητικών κινδύνων, με σαφώς αποσταθεροποιητικές δυναμικές, εφόσον δεν καταστεί δυνατόν ν’ αποσοβηθούν και να τεθούν υπό έλεγχο. Με την έννοια της έγκαιρης και ακίνδυνης αποπυροδοτήσεώς των.

Αυτές οι προδήλως απλουστευτικές σημάνσεις ερμηνεύουν ακριβώς τις εκδηλούμενες ανησυχίες και προσδιορίζουν τις προθέσεις πίσω από τις (σε ανώτατο επίπεδο) αμερικανικές παρεμβάσεις. Κυρίως προς το Βερολίνο αλλά και σε άλλα ευρωπαϊκά κέντρα. Οπως και το γεγονός ότι: όταν «ο κόμπος έφτασε στο χτένι» (με την απειλή εκπαραθυρώσεως της Ελλάδος από την ευρωζώνη να φαίνεται δυνητικά υλοποιήσιμη) βασικές δυνάμεις εμφανίσθηκαν να συγκλίνουν και να κινούνται αποφασιστικά για την αποτροπή του μοιραίου. Σχηματίζοντας ουσιαστικά έναν άτυπο  «αντι-γερμανικό άξονα» (Γαλλία – Ιταλία).

Καθώς βρέθηκαν αντιμέτωπες με προοπτικές μιας δυνάμει «γερμανοποιήσεως» της Ευρώπης. Κάτι για το οποίο προϊδέαζαν: Αφενός οι ενέργειες και οι διαθέσεις Σόιμπλε. Και αφετέρου οι διαμορφούμενοι συσχετισμοί στον σκληρό ευρωπαϊκό πυρήνα. Αυτά βεβαίως αφορούν ενδοευρωπαϊκά σύνδρομα και απολύτως κατανοητές φοβίες. Αλλά συναρτώνται ταυτόχρονα με τις ευρύτερες ανησυχίες, όπως αυτές απασχολούν και κινούν το ενδιαφέρον της δυνάμεως που ποδηγετεί στρατηγικά τη Δύση. Της Ουάσιγκτον. Αρα και το σύνολο σύστημα της ασφάλειας, μέσα στο οποίο κι εντάσσονται τα ειδικότερα εθνικά ενδιαφέροντα. Και τα ευνόητα συμφέροντα. Διαβλέποντας το νέο τοπίο που τείνει να διαμορφωθεί μεταξύ Ανατολής – Δύσεως. Και ειδικότερα: Από τη μια μεταξύ αυτών που εμφανίζονται ως βλέψεις της Μόσχας. Και από την άλλη όσων επιδιώκουν να δημιουργήσουν οι ΗΠΑ. Με την έννοια μιας νέας περιφερειακής στρατηγικής ισορροπίας. Που θ’ αποκλείσει ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία. Κι επομένως θ’ αποτρέπει κηδεμόνευση των ευρωπαϊκών προοπτικών σ’ αυτό το κρίσιμο επίπεδο.

Οπόταν ακριβώς και η Ουάσιγκτον έκαμε άμεσα κι αισθητή την παρουσία της στις εξελίξεις. Αποβαίνοντας κρίσιμος «παίκτης» και συντελεστής όσων τείνουν να διαμορφωθούν. Οχι ασφαλώς συγκρουόμενη με το Βερολίνο. Αλλά οπωσδήποτε θέτοντας τη Γερμανία (και όσους βρίσκονται στο σύστημα επιρροής της) μπροστά σε καθοριστικό δίλημμα. Που το προσδιορίζει το κόστος διασπάσεως της ευρωπαϊκής συνοχής. Αλλά και τα συνεπόμενα.

Γιατί όλοι κατανοούν το απλούστατο – πλην κρίσιμο – γεγονός ότι: Βαθύτερη ρηγμάτωση στον ευρωπαϊκό πυρήνα θ’ αποβεί καταλυτικό. Ενεργοποιώντας δυναμικές στρατηγικής αποδομήσεως σε όλο το συμμαχικό φάσμα. Οπόταν και μάλλον με βεβαιότητα θα επαληθευθούν οι αμερικανικοί φόβοι, ότι στο κενό που θα προκύψει θα εισχωρήσουν (ή θα εμφιλοχωρήσουν) ρωσικές σφήνες. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Σε μικρό ή μεγάλο βαθμό.

Οπωσδήποτε όμως με καθ’ όλα ανεπιθύμητα (κι ενδεχομένως με μη αναστρέψιμα) αποτελέσματα. Κι αυτό είναι που με τίποτε δεν θα ήθελαν οι Αμερικανοί να δουν μετεξελισσόμενο.

Ο Α. Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής