Στο μάτι του κυκλώνα

^«Πείτε μου, το δίλημμα σκληρή συμφωνία ή χρεοκοπία που μου θέσανε στις Βρυξέλλες, ήταν πλαστό ή αληθινό; Υπήρχε κάποια άλλη εναλλακτική δυνατότητα που είχαμε και δεν την εξετάσαμε;». Με αυτά τα λόγια φέρεται να προσπάθησε ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας να πείσει τους βουλευτές τού κόμματός του να στηρίξουν στην ψηφοφορία της περασμένης εβδομάδας τη συμφωνία και την κυβέρνηση, παρά τις έντονες αντιρρήσεις που εξέφραζαν. Στο μυαλό ορισμένων, αυτό το δίλημμα που έθεσε ο Πρωθυπουργός ήταν όντως πλαστό. Αλλωστε τα στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας, με επικεφαλής τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, δεν το έκρυψαν ποτέ. «Το ευρώ είναι μια φυλακή. Για να ανακάμψει ο τόπος, μόνη λύση αποτελεί το εθνικό νόμισμα» επαναλαμβάνουν σχεδόν μονότονα εδώ και πέντε χρόνια, από τότε που τα σημάδια της κρίσης άρχισαν να πλήττουν τη χώρα. Η επίτευξη όμως της συμφωνίας, σε συνδυασμό με τις διαφοροποιήσεις των βουλευτών της μειοψηφίας, οδηγεί τον ΣΥΡΙΖΑ στο μάτι του κυκλώνα, από όπου δύσκολα θα βγει χωρίς τραύματα και μάλιστα βαρύτατα.

Με την ανάληψη της κυβερνητικής ευθύνης από τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο η σύγκρουση αυτή κορυφώθηκε. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που πίστευαν ότι στην κυβέρνηση δεν γίνεται να συνυπάρξουν οι δύο απόψεις και σύντομα οι αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές θα οξύνονταν. Παρά τη συγκεκριμένη πολιτική διαφορά, ο Πρωθυπουργός στην πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς αξιοποίησε τα κορυφαία στελέχη της μειοψηφίας σε υπουργικές θέσεις. Στηρίχτηκε στο ρητό που λέει «τους αντιπάλους σου καλύτερα κοντά και με ευθύνες, παρά μακριά σου και με γκρίνιες».

Ομως το εξάμηνο διάστημα της διαπραγμάτευσης έδειξε στον Αλέξη Τσίπρα το αληθινό πρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το παιχνίδι παίζεται με συγκεκριμένους κανόνες, τους οποίους μάλιστα ορίζουν οι ισχυροί. Ή θα παίξεις με αυτούς ή θα βρεθείς εκτός. Ολες οι μελέτες που έγιναν για το τι θα σήμαινε μια έξοδος από την ευρωζώνη, αλλά και η άρνηση των ισχυρών έξω από τη Γηραιά Ηπειρο να στηρίξουν ένα τέτοιο εγχείρημα έδιωξαν οριστικά κάθε δεύτερη σκέψη από το μυαλό του Πρωθυπουργού. Τα στοιχεία που του παρουσιάστηκαν για τη μεταβολή στο βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων ήταν σοκαριστικά. Ετσι, με το μαχαίρι στον λαιμό φτάσαμε στη συμφωνία της προηγούμενης Δευτέρας, που είναι η μέρα με τη νύχτα σε σχέση με τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης.

Ολο το διάστημα της διαπραγμάτευσης, τα στελέχη της εσωκομματικής μειοψηφίας εμφανίζονταν ως πιστοί στρατιώτες. Οσο από την πλευρά του Μαξίμου περνούσε η γραμμή της επιθετικής διαπραγμάτευσης, τα μέλη της Αριστερής Πλατφόρμας στις δημόσιες τοποθετήσεις τους ήταν απόλυτα ευθυγραμμισμένα με την επίσημη γραμμή της κυβέρνησης. Η συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου αποτέλεσε σημείο αντιπαράθεσης, τότε όμως θεωρήθηκε αναγκαίος ελιγμός. Παράλληλα, στο μυαλό τους, το δικό τους σχέδιο που επεξεργάζονταν για τη μετάβαση σε εθνικό νόμισμα παρέμενε ενεργό.

 Η τελμάτωση της διαπραγμάτευσης στα τέλη Ιουνίου, σε συνδυασμό με το συντριπτικό Οχι στο δημοψήφισμα, το έθεσε ξανά σε πρώτο πλάνο. Πίστευαν ότι η κυβέρνηση δεν είχε τη νομιμοποίηση να προχωρήσει σε συμφωνία με τους Ευρωπαίους, πόσω μάλλον με αυτούς τους όρους, τους οποίους πίστευαν ότι δεν θα τους δεχόταν ο Τσίπρας. Ετσι, αποφάσισαν συλλογικά να δείξουν την αντίδρασή τους καταψηφίζοντας στις ψηφοφορίες που ακολούθησαν στο Κοινοβούλιο, δηλώνοντας όμως – αν και παράδοξο – ότι συνεχίζουν να στηρίζουν την κυβέρνηση.

Προδοσία. Ο Αλέξης Τσίπρας, από την πλευρά του, θεώρησε τη διαφοροποίησή τους σχεδόν ως προδοσία. Στις τοποθετήσεις του, ούτε λίγο ούτε πολύ, άφησε να εννοείται ότι όποιοι καταψηφίζουν παίζουν αντικειμενικά το παιχνίδι της αριστερής παρένθεσης. Μπορεί να μην έλαβε προς το παρόν κατασταλτικά μέτρα εναντίον τους, με εξαίρεση το ξήλωμά τους από τις κυβερνητικές θέσεις, επέλεξε όμως να τους βγάλει στη σέντρα. Σύμφωνα με στενούς συνεργάτες του, κατά τη διάρκεια σύσκεψης που είχαν το βράδυ της Πέμπτης είπε ότι «η επιλογή 32 βουλευτών της ΚΟ να μη μοιραστούν την ευθύνη, τόσο με εμένα προσωπικά όσο και με τους υπόλοιπους 110 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, ως μια επιλογή που έρχεται σε σύγκρουση με τις αρχές της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης και σε μια κρίσιμη ώρα, προκαλεί ένα ανοιχτό τραύμα στο εσωτερικό μας».

Η σύγκρουση δείχνει πλέον αναπόφευκτη. Μένει να προσδιοριστούν ο χρόνος και ο τόπος όπου θα λάβει χώρα η μονομαχία. Οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι η μάχη θα είναι δύσκολη. Οι περισσότεροι από αυτούς συνυπάρχουν στον ίδιο πολιτικό χώρο για σχεδόν 25 χρόνια. «Με πόση ευκολία μπορεί να πετάξει κάποιος εκτός κόμματος τον Λαφαζάνη, τον Στρατούλη, τον Χουντή και τον Λεουτσάκο;» διερωτώνται πολλοί στην Κουμουνδούρου. «Από την άλλη», συνεχίζουν, «πώς θα συμπορευτούμε μετά την επιλογή τους να μη στηρίξουν την κυβέρνηση σε αυτή τη δύσκολη στιγμή;». Στα ερωτήματα αυτά καλείται να απαντήσει σύντομα ο Πρωθυπουργός, με το μπαλάκι να βρίσκεται πλέον στη δική του πλευρά.