Τρίτη Πέμπτη μακαρόνια… και το Σάββατο δημοψήφισμα

ΑΡΑΓΕ αιφνιδίασε τον εαυτό του όσο και όλους τους άλλους; Ο λόγος για τον Αλέξη Τσίπρα. Η απάντηση στο ερώτημα θα προσδιορίσει το ύφος αλλά και το είδος των εξελίξεων των επομένων ωρών. Διότι τα εμπόδια είναι εμφανή.

Η κυβέρνηση θέλει δημοψήφισμα για το πρόγραμμα των δανειστών, αλλά η αντιπολίτευση ζητάει το δίλημμα να είναι ανάμεσα στο ευρώ και στη δραχμή. Κρίσιμο είναι τι θέση θα πάρουν οι Ευρωπαίοι _ αν και μια απλή αναδρομή στον Νοέμβριο του 2011 μπορεί να επιτρέψει την πιθανολόγηση της απάντησης.

Φυσικά, η συμπολίτευση έχει τους 151 βουλευτές που απαιτεί το Σύνταγμα ώστε να περάσει η πρόταση για δημοψήφισμα επί κρίσιμου εθνικού θέματος.

Αν όμως η αντιπολίτευση πάει κόντρα και η Ευρώπη αντιταχθεί κι αυτή, τα δεδομένα αλλάζουν. Διότι, όπως πάντα στην πολιτική, το κρίσιμο μέγεθος είναι ο χρόνος. Αν η κυβέρνηση είχε προκηρύξει δημοψήφισμα στις 26 Μαρτίου θα ήταν πολύ διαφορετικά από τις 26 Ιουνίου. Με τη χώρα να τίθεται εκτός Προγράμματος σε τέσσερις μέρες και να έχει ραντεβού με το πιστωτικό γεγονός στις 30 Ιουνίου, αν δεν πληρωθεί το ΔΝΤ, τα πράγματα δεν είναι απλά.

Πόσω μάλλον που οι ελληνικές τράπεζες _ στα ΑΤΜ των οποίων σχηματίσθηκαν αμέσως ουρές _ δεν στέκονται χωρίς το ELA της ΕΚΤ.

Όλα αυτά μαζί με τον εκβιαστικά αιφνιδιαστικό χαρακτήρα του δημοψηφίσματος μπορεί να έχουν ως συνέπεια η Ευρώπη να μην ανταποκριθεί. Προφανώς και δεν μπορεί να αρνηθεί στην κυβέρνηση να προκηρύξει δημοψήφισμα. Μπορεί όμως να μην διευκολύνει την κυβέρνηση. Δηλαδή να μην χρηματοδοτήσει επί της ουσίας το δημοψήφισμα, διατηρώντας την οικονομική ζωή στην ομαλότητα αφού, νομικά, δεν έχει καμία υποχρέωση να το κάνει.

Η ψυχρή λογική θα έλεγε ότι, εφόσον η κυβέρνηση θέλει να κινηθεί μονομερώς, ας καλύψει μονομερώς και τα προαπαιτούμενα του δημοψηφίσματος _ δηλαδή ας εγγυηθεί την ομαλότητα. Πώς θα γίνει όμως αυτό χωρίς λεφτά και με άρνηση πληρωμής του ΔΝΤ; Αμφότερα σημαίνουν χρεοκοπία που, ως λέξη αλλά και ως κατάσταση, απέχει από την ομαλότητα.

Με άλλα λόγια, ο Αλέξης Τσίπρας κινδυνεύει να αιφνιδιαστεί από τις εξελίξεις τουλάχιστον όσο αιφνιδίασε ο ίδιος τους άλλους. Εκτός αν ο ίδιος και το επιτελείο του τα έχουν μετρήσει όλα και εκ των προτέρων, αν είναι προετοιμασμένοι για τις αντιδράσεις και θεωρούν ότι μπορεί να διαχειριστούν έναν Ιούλιο χωρίς προηγούμενο τα τελευταία σαράντα χρόνια.

Ωστόσο, το μόνο που έχει η κυβέρνηση είναι μια στρατηγική έντασης. Όπως έχει και μια οικονομική συνταγή που δεν έχει θέση εντός Ευρωζώνης. Ο συνδυασμός τους προκαλεί ανησυχία καθώς είναι προφανές ότι το δημοψήφισμα, έτσι όπως το χειρίζεται το Μαξίμου, κρίνοντας από το αμφίσημο διάγγελμα του Πρωθυπουργού, είναι μονής κατεύθυνσης και οδηγεί στην έξοδο. Από το ευρώ ή από την εξουσία. Γιατί δεν βλέπει κανείς πώς θα υλοποιούσε αυτή η κυβέρνηση τη λαϊκή εντολή αν το δημοψήφισμα κατέληγε υπέρ του προγράμματος.

Αρκεί, βέβαια, το δημοψήφισμα να γίνει. Εκτός αν το προκήρυξαν, θεωρώντας ότι ακόμη κι αν οι ξένοι δεν τους διευκολύνουν, δηλαδή αν τους εμποδίσουν να το κάνουν, πάλι κερδισμένοι θα είναι. Με την έννοια ότι θα πάνε με φόρα στις εκλογές. Αν τις κερδίσουν, θα έχουν ελεύθερο πεδίο. Αν τις χάσουν θα είναι ελεύθεροι να καταγγέλλουν. Μονά-ζυγά δηλαδή _ κατά τη θεωρία παιγνίων _ κερδισμένοι. Μόνο που η θεωρία παιγνίων είναι ξαδερφάκι της θεωρίας του χάους. Και η θεωρία του χάους διδάσκει πως, στην κρίση, τα γεγονότα δεν είναι γραμμικά και μπορεί να γίνουν ανεξέλεγκτα. Ότι βρισκόμαστε σε κρίση είναι οφθαλμοφανές. Κρίσιμο _ ανάμεσα σε όλα τα άλλα _ είναι το ερώτημα πόσο αιφνιδιάστηκε και τι υπολογίζει να πράξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.