[Στιγμές] Επιστροφή στη Σαϊγκόν

Δύο καταστήματα στο κέντρο της πόλης Χο Τσι Μινχ, που είναι γνωστή ως Σαϊγκόν, αφηγούνται την ιστορία του σύγχρονου Βιετνάμ. Στο ένα, όπου πωλούνται τουριστικά είδη, οι τουρίστες συνωστίζονται για να αγοράσουν μπλουζάκια με το πρόσωπο του παλαιού κομμουνιστή ηγέτη Χο Τσι Μινχ και με το σφυροδρέπανο. Λίγο πιο κάτω, στο νέο κατάστημα της Apple, νεαροί Βιετναμέζοι ρωτούν εναγωνίως για το iPhone6. Κάποιοι μάλιστα βγαίνουν από το κατάστημα κρατώντας το πανάκριβο τηλέφωνο. Τα μπλουζάκια με το σφυροδρέπανο πωλούνται μαζικά, αλλά φαίνεται ότι το ίδιο συμβαίνει και με τα ακριβά προϊόντα. Πέρυσι, οι ΗΠΑ ξεπέρασαν την Ευρωπαϊκή Ενωση και έγιναν η χώρα από την οποία το Βιετνάμ εισάγει τα περισσότερα προϊόντα, αξίας 29 δισ. δολαρίων ετησίως.

Κι όμως μόλις πριν από 40 χρόνια εξελισσόταν η πτώση της Σαϊγκόν. Ηταν πρωί της 20ής Απριλίου 1975 όταν από το αμερικανικό ραδιόφωνο της πόλης ακούστηκε η επιτυχία του Ιρβινγκ Μπερλίν «White Christmas», δίνοντας το σύνθημα στους αμερικανούς πολίτες να σπεύσουν στα προκαθορισμένα σημεία από όπου ελικόπτερα θα τους απομάκρυναν από την πρωτεύουσα του Βιετνάμ. Ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ είχε δώσει εντολή για την ενεργοποίηση του σχεδίου εκκένωσης Συχνός Ανεμος. Οι Βιετκόνγκ είχαν νικήσει.

Σαράντα χρόνια μετά τη λήξη του, ο πόλεμος του Βιετνάμ συνεχίζει να προκαλεί. Ο Νικ Τερς, ιστορικός και συγγραφέας του βιβλίου «Σκοτώστε ό,τι κινείται: Ο πραγματικός αμερικανικός πόλεμος στο Βιετνάμ», θυμίζει τον δεκαετή πόλεμο των Αμερικανών στο Βιετνάμ, τα εκατομμύρια θύματα μεταξύ των Βιετναμέζων, την καταστροφή της χώρας και τους 58.000 αμερικανούς στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους εκεί. Περιγράφει όμως ότι ο Χένρι Κίσινγκερ, που συνέβαλε στην παράταση του πολέμου κατά πέντε χρόνια, είχε τονίσει σε ομιλία του πως «η τραγωδία» του Βιετνάμ έγκειται στο γεγονός ότι «στη διαδικασία καταστράφηκε η πίστη του μέσου Αμερικανού στον διπλανό του»! «Ηταν η πρώτη εμπειρία της Αμερικής» είχε προσθέσει, «με περιορισμούς στην εξωτερική πολιτική. Κάτι πολύ οδυνηρό για να το αποδεχθούμε».

Οπως παρατηρεί ο Κρίστιαν Απι, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, όλες οι έρευνες δείχνουν πως οι Αμερικανοί πιστεύουν ότι ο πόλεμος του Βιετνάμ τελείωσε το 1973. Διότι από τότε, όταν όλα έδειχναν πως τα πράγματα πάνε άσχημα για την Ουάσιγκτον, ο πόλεμος είχε εξαφανιστεί από τις τηλεοπτικές οθόνες και γινόταν προσπάθεια να ξεχαστεί. Σήμερα, χωρίς να έχουν βγει τα απαραίτητα συμπεράσματα, γίνεται προσπάθεια να ξεχαστεί, για άλλους λόγους. Η Ουάσιγκτον θέλει να χρησιμοποιήσει το Βιετνάμ στη γεωστρατηγική διαπάλη με την Κίνα στην Ασία. Η Σαϊγκόν είναι και πάλι σημαντική.