[Γνώμη] Οι συνθήκες δεσμεύουν

Η διατύπωση από πλευράς μελών του πολιτικού συστήματος επιχειρημάτων για «σπάσιμο», καταστρατήγηση ή παραβίαση συνθηκών που σχετίζονται με την ελεύθερη κινητικότητα προσώπων εντός της ΕΕ αποκτά μια υπερκομματική και διαχρονική κυκλικότητα. Κάθε φορά που η εκάστοτε κυβέρνηση πιέζεται από την κοινή γνώμη ή κάποιο αντιπολιτευόμενο κόμμα θέλει να ανεβάσει τη θερμοκρασία στο ζήτημα της μετανάστευσης σπεύδουν να καταγγείλουν την ΕΕ και τις «δρακόντειες» Συνθήκες του Δουβλίνου και του Σένγκεν.

Προφανώς σε αυτό το επιχείρημα υπάρχει λογική βάση, καθώς έχει μεσολαβήσει πάνω από μία δεκαετία από τη στιγμή που οι δύο αυτές θεμελιακές συνθήκες τέθηκαν σε εφαρμογή και από τότε έχουν αλλάξει πολλά και δομικά χαρακτηριστικά των μεταναστευτικών πιέσεων που δέχεται η Ευρώπη μέσω των εξωτερικών της συνόρων. Ωστόσο τα επιχειρήματα αυτής της μορφής, καθώς δύσκολα κάποιος μπορεί να τα χαρακτηρίσει πολιτικές επιλογές, έχουν δύο σημαντικές αδυναμίες.

Η πρώτη αδυναμία είναι αυτή της ανάγνωσης του προβλήματος, καθώς η θεσμική διάρθρωση της ΕΕ, όσες αδυναμίες και αν έχει, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να δικαιολογήσει την ανυπαρξία συγκροτημένης μεταναστευτικής πολιτικής από την Ελλάδα. Η δεύτερη αδυναμία έρχεται σε συνέχεια της πρώτης και αφορά τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να επιλύσουμε το πρόβλημα. Δυστυχώς, η προσπάθεια μεταφοράς των βαρών στους Ευρωπαίους μέσω της χειραγώγησης των συνθηκών δεν καθιστά σε καμία περίπτωση το πρόβλημα ευρωπαϊκό. Το αντίθετο, μπορεί να απομονώσει πλήρως την Ελλάδα, σε ένα θέμα μάλιστα που πρέπει η λύση να βρεθεί σε επίπεδο ΕΕ.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται κορόνες και πολιτικές ακρότητες στον τομέα της μετανάστευσης, χρειάζεται συγκεκριμένη και ολοκληρωμένη στρατηγική. Το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό και στις χώρες του Νότου έχει πέσει το βάρος να το αναδείξουν. Θα το πετύχουν οδηγώντας, μέσα από συγκεκριμένες και ρεαλιστικές θέσεις, την ΕΕ σε νέα πολιτική και σε αναθεώρηση συνθηκών. Οι εξαγγελίες για αεροπλάνα γεμάτα μετανάστες με προορισμό τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι κορόνες εσωτερικής κατανάλωσης.

Ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι διεθνολόγος µε ειδικότητα στα θέματα ασφαλείας και καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας