[Επιφυλλίδα] Δυναμωτική αμφισβήτηση

Ζούμε σε ένα πολύ παράξενο – για να μην πούμε άρρωστο – καθεστώς στην Ελλάδα. Δεν ξέρουμε τι μας γίνεται και συμπεριφερόμαστε σαν αυθεντίες. Τροφοδοτούμαστε συχνά με πληροφόρηση από τις πιο διαβλητές πηγές και την αναπαράγουμε ως έγκυρη και γνήσια. «Μου είπαν πολλοί» θα ακούσεις να σου λέει ο ίδιος ο άνθρωπος την ίδια ακριβώς στιγμή που ορκίζεται στη γνώμη των ολίγων. Δύο έννοιες διαμετρικά αντίθετες, η ηθική αποτίμηση και το κουτσομπολιό, μπερδεύονται στις κουβέντες, αντικαθιστώντας η μία την άλλη σε τέτοιο βαθμό ώστε δεν ξέρεις από πού να μαζέψεις τα πράγματα.

Οταν τρελαίνεται κανείς με αυτά που ακούει και με αυτά που συμβαίνουν γύρω του και – αντί να επιθυμεί να καταλάβει προκειμένου να σωθεί – αποφαίνεται ότι όλα αυτά συνέβαιναν πάντα, σημαίνει ότι τα πράγματα έχουν φθάσει σε αδιέξοδο, αν δεν έχουν πιάσει πάτο. Και στις δύο περιπτώσεις οι αναθυμιάσεις είναι πιο έντονες από ό,τι οι επιδράσεις των παραισθησιογόνων.

Υπάρχει κάτι χειρότερο από το να είσαι δούλος, το να είσαι εθελόδουλος. Ως δούλος κάποια στιγμή θα επαναστατήσεις, θα σπάσεις τα δεσμά σου. Ως εθελόδουλος, που σημαίνει ότι ελευθέρως έχεις επιλέξει την κατάστασή σου, μόνο μια αλλαγή – καλύτερα ακόμη μια επανάσταση – που θα υπάρξει αιφνίδια, σχεδόν σαν να έρχεται από το πουθενά, μπορεί να σε κάνει να καταλάβεις σε ποιον μαύρο μεσαίωνα ενδέχεται να ζούσες.

Με τα πολύ απλά παραδείγματα καταλαβαίνουμε καταστάσεις καθολικά αδιευκρίνιστες, αν και φαίνονται εύκολα ελέγξιμες. Κανένας δεν αμφιβάλλει ότι υπάρχει μια διάχυτη αμφισβήτηση των πολιτικών ως συγκεκριμένου ανθρώπινου «είδους». Αμφισβήτηση είναι μάλλον πολύ κομψός όρος, πιο σωστοί θα ήταν οι όροι απαξίωση και περιφρόνηση. Προτού προλάβει να ανοίξει το στόμα του οποιοσδήποτε πολιτικός, η ύβρις και η λοιδορία είναι κάτι συνηθέστερο, δεν λέμε του επαίνου και του εγκωμίου, αλλά μιας στοιχειώδους επιδοκιμασίας. Πώς συμβαίνει όμως οι πολιτικοί να αντρειεύουν και να θεριεύουν, να έχουν ενσωματωθεί τόσο γερά ακόμη και μέσα στην προσωπική μας ζωή ενώ θα έπρεπε η στάση μας απέναντί τους, αν δεν τους είχε καταργήσει, τουλάχιστον να τους έχει αλλάξει;

Ακριβώς γιατί με τους όρους μιας δυσώδους «γειτονιάς» όπως είναι οι ιστοσελίδες, τα facebook και τα twitter, δηλαδή με όρους που προϋποθέτουν την ψευτιά, τη μεροληψία και την κακεντρέχεια, φαντάζεται κανείς ότι μπορεί να αποκρυπτογραφήσει τους κώδικες μιας παγκόσμιας κοινότητας. Ποια είναι αυτή η παγκόσμια κοινότητα; Είναι η Πολιτική, ανεξάρτητα από τις μορφές που παίρνει κατά τόπους, χώρες και ηπείρους, ως μια πραγματικότητα που τη διέπουν νόμοι σκληροί, σκληρότατοι και επιβάλλουν τη διασύνδεση ανάμεσα στον πιο φιλελεύθερο δημοκράτη με τον πιο απεχθή φασίστα – έστω και αν αποστρέφονται ο ένας τον άλλον. Μια αποστροφή που με το να την εκλαμβάνουν οι λαοί ως κάθετη και ριζική ισχυροποιεί στους θώκους τους όχι μόνο αυτούς που συμβαίνει να επιδοκιμάζονται αλλά και εκείνους που προπηλακίζονται.

Και για να έρθουμε στο πρόχειρο παράδειγμα των ημερών: «Εμένα δεν μου αρέσει καθόλου ο Βαρουφάκης γιατί μου φαίνεται πολύ αυτάρεσκο άτομο» θα ακούσεις να σου λένε πολλοί. Αυτάρεσκος ο Βαρουφάκης; Αυτάρεσκο μπορείς να χαρακτηρίσεις έναν άνθρωπο που έχεις επαφή μαζί του και τον ξέρεις. Τον πολιτικό που δεν θα ανταλλάξεις καν μια καλημέρα μαζί του αλλά νομίζεις ότι τον ξέρεις επειδή τον βλέπεις, στην ουσία τον αποδέχεσαι με τους όρους που ο ίδιος σου βάζει ενώ εσύ πιστεύεις ότι τον υπονομεύεις.