[Στιγμές] Πετάλι στον ουρανό

Το αρχιτεκτονικό γραφείο του Νόρμαν Φόστερ έχει πάψει εδώ και καιρό να ασχολείται με αυτό που παραδοσιακά ορίζεται ως αρχιτεκτονική. Εχοντας σχεδιάσει και κατασκευάσει εμβληματικά κτίρια σε όλες τις ηπείρους, ασχολείται τώρα με νέες ιδέες όπως η κατασκευή βάσεων στο φεγγάρι χρησιμοποιώντας χώμα από το σεληνιακό έδαφος. Εδώ σχεδιάζουμε το μέλλον, λένε όσοι εργάζονται δίπλα στον διάσημο αρχιτέκτονα.

Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και το λεγόμενο SkyCycle. Αποτελεί ένα σύστημα ποδηλατοδρόμων που θα αιωρούνται πάνω από το σιδηροδρομικό δίκτυο του Λονδίνου, μήκους 219 χιλιομέτρων. Ομως στην ουσία το SkyCycle αποτελεί μια επανάσταση στον σχεδιασμό των πόλεων και ειδικότερα της βρετανικής πρωτεύουσας που αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις.

Στις 31 Ιανουαρίου ο πληθυσμός του Λονδίνου έφθασε τα 8.615.000 άτομα ξεπερνώντας για πρώτη φορά τον αριθμό κατοίκων που είχε φθάσει στο ζενίθ το 1939. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τα προάστια αφαιρέθηκαν από τη μητρόπολη και φτιάχτηκαν νέες πόλεις κυρίως στα νοτιοδυτικά. Ο πληθυσμός αυξήθηκε και πάλι τη δεκαετία του ’90 και την τελευταία δεκαετία προστίθενται 250 άτομα την ημέρα – με τον ρυθμό αυτόν το Λονδίνο θα ξεπεράσει τα 10 εκατ. κατοίκους το 2030. Εως τότε η ζήτηση για τα μέσα μαζικής μεταφοράς υπολογίζεται ότι θα έχει αυξηθεί κατά 50%, ενώ θα πρέπει να χτίζονται 50.000 νέες κατοικίες κάθε χρόνο προκειμένου να ικανοποιηθεί η μελλοντική ζήτηση.

Οι κάτοικοι στρέφονται στις παρυφές της πόλης για να βρουν κατοικία, όμως οι θέσεις εργασίας παραμένουν στο κέντρο. Και με τον υπάρχοντα σχεδιασμό οι μετακινήσεις γίνονται όλο και πιο δύσκολες. «Οποιος κι αν κερδίσει στις εκλογές που έχουμε σε λίγο καιρό», λέει ο Χιου Τόμας, ένας από τους επικεφαλής του γραφείου, «πρέπει να θέσει ως προτεραιότητα τη δημόσια υγεία. Για εμάς η απάντηση βρίσκεται στο ποδήλατο, από το οποίο τα οφέλη είναι πολλά». Την τελευταία δεκαετία η χρήση ποδηλάτων στο Λονδίνο αυξήθηκε κατά 70%.

Είναι δύσκολο, εξηγεί ο Τόμας, να φτιαχτούν υπόγειες διαβάσεις, γι’ αυτό η απάντηση βρίσκεται προς τα πάνω. Εξού και το σχέδιο με τους εντυπωσιακούς ποδηλατοδρόμους πάνω από τις σιδηροδρομικές γραμμές, στους οποίους θα κινούνται 12.000 ποδηλάτες ανά ώρα. Οι διαδρομές του τρένου είχαν σχεδιασθεί για ατμομηχανές που ζορίζονταν στις ανηφόρες και έτσι οι περισσότερες είναι επίπεδες. Αλλο ένα θετικό σημείο για τους ποδηλάτες είναι πως δεν θα υπάρχουν φανάρια και «σταμάτα – ξεκίνα» που προκαλούν ακόμα μεγαλύτερη κούραση.

Το σχέδιο, που υπολογίζεται να κοστίσει συνολικά γύρω στα 10 δισ. στερλίνες, έχει ήδη παρουσιασθεί στον δήμαρχο του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον, η θητεία του οποίου όμως λήγει τον επόμενο χρόνο. Η αποδοχή είναι θετική και πολλοί κάτοικοι έχουν ήδη ενθουσιαστεί. Εφτιαξαν μάλιστα και σύνθημα: «Ελάτε να κάνουμε πετάλι στον ουρανό».