Ποια είναι η ηλικία της φυσικής σας κατάστασης;

Η αξιολόγηση της αεροβικής φυσικής κατάστασης δεν είναι εύκολη υπόθεση, διότι συνήθως απαιτεί ειδικό έλεγχο σε εξειδικευμένο Εργαστήριο Φυσιολογίας της Ασκησης. Ωστόσο, επιστήμονες από το νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Τρόντχαϊμ επινόησαν έναν εκπληκτικά απλό τρόπο με τον οποίο μπορεί κάποιος να υπολογίσει πόσο καλή φυσική κατάσταση έχει καθώς και πόσο καλά λειτουργεί το σώμα του και να συγκρίνει τα ευρήματά του με το τι θα έπρεπε να συμβαίνει δεδομένης της ηλικίας του.

Το σύστημά τους βασίζεται σε μελέτη με σχεδόν 5.000 Νορβηγούς ηλικίας 20 έως 90 ετών, οι οποίοι δέχθηκαν να υποβληθούν σε σειρά μετρήσεων και εξετάσεων. Μεταξύ των άλλων, οι ερευνητές κατέγραψαν το ύψος, τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), τον καρδιακό παλμό σε κατάσταση ηρεμίας, την «καλή» (HDL) και την ολική χοληστερόλη τους.

Κάθε εθελοντής συμπλήρωσε επίσης ένα μακροσκελές ερωτηματολόγιο για τον τρόπο ζωής του, ενώ έτρεξε μέχρις εξαντλήσεως σε κυλιόμενο διάδρομο προκειμένου να καταγραφεί η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (συμβολίζεται VO₂ max) ή, αλλιώς, το πόσο καλά τροφοδοτεί το σώμα με οξυγόνο τα κύτταρά του.

Μεγάλες μελέτες έχουν συσχετίσει ισχυρά τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου με το προσδόκιμο επιβίωσης, ακόμα και μεταξύ των ηλικιωμένων και των υπέρβαρων ατόμων. Με άλλα λόγια, η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου μπορεί να αποτελεί άριστο δείκτη της βιολογικής ηλικίας ενός ανθρώπου με βάση τη φυσική του κατάσταση.

Για να βρουν έναν τρόπο υπολογισμού της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου δίχως τη βοήθεια του κυλιόμενου διαδρόμου, οι νορβηγοί ερευνητές χτένισαν τα στοιχεία που τους παρείχαν οι εθελοντές τους ώστε να ξεχωρίσουν τα πιο χρήσιμα από τα λιγότερο σημαντικά.

Απλή ιδέα. Θα περίμενε κάποιος ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ακριβές από το να υποβληθεί κάποιος σε τεστ γυμναστικής, αλλά οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι με την ένταξη πέντε απλών μετρήσεων (περίμετρος μέσης, καρδιακός παλμός σε κατάσταση ηρεμίας, συχνότητα και ένταση της άσκησης, ηλικία και φύλο) σε έναν αλγόριθμο μπορούσαν να υπολογίσουν με αξιοπρόσεκτη ακρίβεια τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου των σχεδόν 5.000 εθελοντών τους. Και δεδομένου ότι ήδη είχαν καταγράψει τη VO₂ max των εθελοντών, μπόρεσαν και να επαληθεύσουν τα ευρήματά τους.

Οπως γράφουν στην επιθεώρηση «Medicine & Science in Sports & Exercise», χρησιμοποίησαν τα ευρήματά τους για να καταρτίσουν έναν κατάλογο με την επιθυμητή VO₂ max ανδρών και γυναικών χωριστά και για κάθε ηλικία από τα 20 έως τα 90, δημιουργώντας ειδικές παραμέτρους για την ηλικία της φυσικής τους κατάστασης.

Η όλη ιδέα είναι αρκετά απλή, κατά τον δρα Ούλρικ Βίσλοφ, διευθυντή του Κέντρου Αθλητιατρικής K.G. Jebsen του πανεπιστημίου και επικεφαλής της νέας μελέτης. «Ενας 70χρονος άνδρας ή γυναίκα που έχει μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου ίδια με εκείνη ενός 20χρονου σημαίνει ότι από άποψη φυσικής κατάστασης είναι 20χρονος» λέει παραστατικά. Διαβεβαιώνει μάλιστα ότι αυτός ο συνδυασμός είναι υπαρκτός, διότι τον έχει δει σε εθελοντές της μελέτης του.

Ο καλύτερος δείκτης. Ο δρ Βίσλοφ και οι συνεργάτες του τοποθέτησαν όλα τα στοιχεία που συνέλεξαν σε έναν online υπολογιστή (μπορεί κάποιος να τον βρει στην ηλεκτρονική διεύθυνση http ://www.ntnu.edu/cerg/vo2max), που επιτρέπει στους ενδιαφερομένους να υπολογίσουν τη VO₂ max τους δίχως να πάνε σε εργαστήριο. Το μόνο που θα χρειαστείτε είναι να μετρήσετε την περίμετρο της μέσης σας στο ύψος του ομφαλού καθώς και τον καρδιακό παλμό σας σε κατάσταση ηρεμίας (με άλλα λόγια, καθήστε ακίνητοι επί 10 λεπτά και στη συνέχεια μετρήστε τους παλμούς της καρδιάς σας για ένα λεπτό και θα έχετε αυτό τον παλμό). Γράψτε στην ιστοσελίδα αυτούς τους δύο αριθμούς συν το φύλο, την ηλικία και το πόσο συχνά και έντονα γυμνάζεστε και θα μάθετε την ηλικία της φυσικής σας κατάστασης.

Τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αποκαλυπτικά. Ενας 50χρονος άνδρας, λ.χ., που γυμνάζεται ήπια λίγες φορές την εβδομάδα, έχει περίμετρο μέσης 90 εκατοστά και καρδιακό παλμό σε κατάσταση ηρεμίας ίσο με 75, είναι 59 ετών με βάση τη φυσική του κατάσταση. Τα καλά νέα, κατά τον δρα Βίσλοφ, είναι ότι τα ανεπιθύμητα χρόνια της κακής φυσικής κατάστασης μπορούν να σβηστούν. Η συμβουλή του είναι απλή: αρχίστε να γυμνάζεστε συχνά ή πιο έντονα και ύστερα από λίγο καιρό ξαναβάλτε τα στοιχεία σας στον διαδικτυακό υπολογιστή για να δείτε την ηλικία σας να ελαττώνεται. Μια νεανική ηλικία φυσικής κατάστασης «είναι ο καλύτερος δείκτης την νυν και της μελλοντικής υγείας» τονίζει.