Το μαρτύριο της σταγόνας και η κρίση ρευστότητας

H ερχόμενη Παρασκευή δεν θα είναι μια εύκολη μέρα. Το ελληνικό Δημόσιο πρέπει να πληρώσει 298,6 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ και οι ελληνικές τράπεζες να ανανεώσουν έντοκα γραμμάτια ύψους 1,4 δισ. ευρώ. Η δοκιμασία ρευστότητας – για κάποιους, το μαρτύριο της σταγόνας – αρχίζει.

Τα ταμεία του Δημοσίου, βεβαίως, δεν έχουν ακόμη στερέψει. Εχει, όμως, αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση και – χωρίς κάποια λύση – αυτή θα τελειώσει πριν από το τέλος Μαρτίου, στη διάρκεια του οποίου συνολικά πρέπει να πληρωθούν 1,530 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ και 750 εκατ. ευρώ σε τόκους.

Οσο για τις τράπεζες, είναι σε εμπάργκο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που ενδέχεται να μην τους επιτρέψει να αυξήσουν την έκθεσή τους σε έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου. Κάτι που είναι απαραίτητο, προκειμένου να καλύψουν το κενό της αποχώρησης των ξένων τραπεζών από τις ελληνικές εκδόσεις. Συνολικά, οι εκδόσεις εντόκων που πρέπει να ανανεωθούν τον Μάρτιο φτάνουν τα 4,4 δισ. ευρώ.

Η έλλειψη πρόβλεψης στη συμφωνία της περασμένης Τρίτης για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας δεν έγινε τυχαία. Είναι ένας τρόπος άσκησης πίεσης στην κυβέρνηση να επιδείξει έργο, αφού το κλίμα εμπιστοσύνης βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά. Οσο γρηγορότερα κλείσει τη συμφωνία τόσο γρηγορότερα θα εκταμιεύσει τη δόση των 7,2 δισ. ευρώ που εκκρεμεί.

«Η συμφωνία έχει 6 σελίδες, 4 κεφάλαια. Από τη Δευτέρα πρέπει να αρχίσουν ένα ένα να εφαρμόζονται, να “πρασινίζει” η λίστα» λέει χαρακτηριστικά πηγή της Κομισιόν, παραπέμποντας στην αλήστου μνήμης μνημονιακή λίστα υποχρεώσεων που «τσέκαρε» η τρόικα, με πράσινο ή κόκκινο, ανάλογα με την πρόοδο στην εφαρμογή τους.

Σε αντίθεση με την ερμηνεία της «εποικοδομητικής ασάφειας» που δίνει ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης στη λίστα του, οι εκπρόσωποι των «θεσμών» θεωρούν ότι υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα μέτρα πίσω από κάθε γραμμή της. Μέτρα τα οποία θα επιτρέψουν, όπως λένε, να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του προγράμματος, το οποίο – δεν το κρύβουν – θεωρούν ότι είναι το «υφιστάμενο», με κάποια περιθώρια ευελιξίας. Δεν είναι σίγουρο, επομένως, ότι θα καλυφθούν με μέτρα όπως αυτό που είπε ο κ. Βαρουφάκης, στη συνέντευξή του χθες στον Αnt1, ότι θα ψάξει να βρει «έναν φορολογικό συντελεστή σε ένα άνευ σημασίας αγαθό για να δείξουμε καλή θέληση».

ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ. Κάποια καλά δείγματα γραφής, ωστόσο, θα μπορούσαν να αλλάξουν την εικόνα και να επιτρέψουν πρωτοβουλίες διάσωσης εκ μέρους, κυρίως, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πηγές από τους δανειστές αναγνωρίζουν ότι δεν έγινε όλη αυτή η προσπάθεια για να τιναχθεί στον αέρα με την πρώτη ευκαιρία.

Οι εναλλακτικές λύσεις που συζητούνται σε κύκλους της κυβέρνησης και των δανειστών για το άμεσο πρόβλημα ρευστότητας βασίζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, στις εξής πηγές:

1. ΕΚΤ. Από τη Φρανκφούρτη αναμένεται:

α. Να αυξήσει (σε συμφωνία με τους άλλους δανειστές) το πλαφόν των εντόκων γραμματίων ώστε να μπορεί το Δημόσιο να καλύψει τρύπες με βραχυπρόθεσμο δανεισμό από τις τράπεζες.

β. Να διευκολύνει τις τράπεζες να συμμετάσχουν στις εκδόσεις τίτλων του Δημοσίου, ανοίγοντάς τους ξανά τον δρόμο της απευθείας χρηματοδότησης από την ίδια, με ενέχυρα τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου. Κατά δήλωση κύκλων της ΕΚΤ, όμως, αυτό θα γίνει μόνο αν «υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ολοκληρωθεί θετικά το πρόγραμμα».

γ. Προς το παρόν, να ανανεώσει και να αυξήσει το όριο δανεισμού των τραπεζών από τον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας (ELA) της Τραπέζης της Ελλάδος.

δ. Να μην απαγορεύσει την αύξηση της συμμετοχής των ελληνικών τραπεζών στις εκδόσεις εντόκων, κάτι που ως εποπτεύουσα Αρχή δικαιούται να κάνει, λόγω της πολύ χαμηλής δυνατότητας ρευστοποίησης των ελληνικών τίτλων.

Η κυβέρνηση θα ήθελε ακόμη να επιστρέψει άμεσα η ΕΚΤ τα 1,9 δισ. ευρώ των κερδών των κεντρικών τραπεζών από τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου. Κάτι όμως που δεν θεωρείται πιθανό αν δεν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση.

2. ΔΝΤ. Εχει εξεταστεί – όπως αποκάλυψε και ο υπουργός Επικρατείας για τον Συντονισμό του Κυβερνητικού Εργου Αλέκος Φλαμπουράρης – να ζητηθεί αναβολή της εξόφλησης των αμέσως επόμενων δόσεων του ΔΝΤ. Τυπικά, σύμφωνα με πηγές του Ταμείου, υπάρχει αυτή η δυνατότητα, αλλά έχει χρησιμοποιηθεί πολύ σπάνια και έχει πολιτικό κόστος, αφού πρέπει να εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου.

3. Αξιοποίηση των κεφαλαίων των φορέων της γενικής κυβέρνησης που είναι κατατεθειμένα σε εμπορικές τράπεζες και στο Κοινό Κεφάλαιο της Τραπέζης της Ελλάδος. Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρόκειται για 3,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μισά είναι αξιοποιήσιμα. Αλλο 1 δισ. ευρώ θα επιχειρηθεί να εξοικονομηθεί με την εκ των υστέρων απόκτηση από την Τράπεζα Πειραιώς των εντόκων γραμματίων που είχε αγοράσει η Τράπεζα της Ελλάδος για να καλύψει τη μη συμμετοχή της σε πρόσφατη έκδοση.

Θα βρεθεί λύση με όλα αυτά; Ενδεχομένως ναι, έπειτα από πολλή αγωνία. «Εχουμε εμπιστοσύνη στον ΟΔΔΗΧ» έλεγε κυβερνητική πηγή. «Κάποιος τρόπος θα βρεθεί» εκτιμούσε εξάλλου και πηγή των δανειστών, για να προσθέσει όμως ότι «αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία είναι το αν θα ολοκληρωθεί επιτυχώς η αξιολόγηση ώς τον Ιούνιο. Γι’ αυτό υπάρχουν πολλά ερωτηματικά».