[Στιγμές] Μαζική φυγή

^«Οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν από πείνα στο Κοσσυφοπέδιο» λέει ο Αρμέντ Μαλαζόγκου, ιδιοκτήτης εταιρείας που παρασκευάζει χυμούς φρούτων. Παρ’ όλα αυτά αρκετά από τα 70 άτομα που εργάζονταν για εκείνον έφυγαν για κάποια χώρα της ΕΕ. «Φεύγουν επειδή θέλουν τα παιδιά τους να καταφέρουν κάτι καλύτερο και επειδή επιθυμούν να έχουν περίθαλψη στην οποία μπορούν να υπολογίζουν».

Καθώς συμπληρώθηκαν επτά χρόνια από την κήρυξη της ανεξαρτησίας της περιοχής από τη Σερβία, η ενίσχυση της εξόδου των Κοσοβάρων προς την ΕΕ έχει προκαλέσει συναγερμό. Αντί περίπου 200 ευρώ έκαστος, άνδρες, γυναίκες και παιδιά αψηφούν τις άσχημες καιρικές συνθήκες, τα δύσκολα περάσματα από τα βουνά της Βοϊβοδίνας προς την Ουγγαρία και τους δουλεμπόρους που συχνά τους εξαπατούν και φεύγουν κατά κύματα από τη χώρα. Τον Δεκέμβριο η Frontex ανακοίνωσε ότι οι Κοσοβάροι είναι η μεγαλύτερη ομάδα (40%) όσων εντοπίζονται να προσπαθούν να εισέλθουν παράνομα στο έδαφος της ΕΕ.

Η πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου Ατιφέτε Τζαϊγιάγκα, πρώην αστυνομικός, έκανε έκκληση στους συμπατριώτες της να σταματήσουν τη φυγή. «Ξέρουμε ότι το Κοσσυφοπέδιο δεν είναι στην κατάσταση που θα θέλαμε, αλλά η μετανάστευση δεν είναι η λύση» δήλωσε πριν από λίγες ημέρες. Και όμως, ο Αγκροντ Ντέμι, μέλος ενός ινστιτούτου στην πρωτεύουσα Πρίστινα, διαφωνεί, υποστηρίζοντας ότι η ιστορία έχει διδάξει τους Κοσοβάρους ότι η μετανάστευση μπορεί να προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη. Η διασπορά αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες άτομα και αυξάνεται κάθε χρόνο, με τους περισσότερους να βρίσκονται στη Γερμανία και στην Ελβετία. Τους τελευταίους δύο μήνες έφυγαν 50.000 άτομα, ενώ υπολογίζεται ότι από τον περασμένο Αύγουστο έχουν μεταναστεύσει περισσότεροι από 100.000. Συνολικά οι μετανάστες στέλνουν πίσω στο Κοσσυφοπέδιο περίπου 500 εκατ. ευρώ ετησίως – βοηθώντας έτσι συνολικά την οικονομία.

«Εάν σκεφθεί κάποιος ότι το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού του Κοσόβου επιβιώνει χάρη στα εμβάσματα από συγγενείς στο εξωτερικό», προσθέτει ο Ντέμι, «μπορεί να καταλάβει γιατί τόσο πολλοί θέλουν να πάνε κάπου όπου θα κερδίζουν οι ίδιοι το ψωμί τους». Δεν έχουν πολλές πιθανότητες, όμως. Στη Γερμανία απορρίφθηκαν πέρυσι οι αιτήσεις περίπου του 99% των Κοσοβάρων που ζήτησαν άσυλο.

Η κυβέρνηση, προσπαθώντας να σταματήσει τη φυγή, αποφάσισε να συστήσει επιτροπή που θα εξετάσει την πιθανότητα διαγραφής όλων των χρεών προς δημόσιες υπηρεσίες που δημιουργήθηκαν μεταξύ 1999 και 2008. Από τα 1,8 εκατομμύρια πολίτες του Κοσσυφοπεδίου το 30% ζει στη φτώχεια και το 10% σε ακραία φτώχεια, δηλαδή με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Η ανεργία επισήμως φθάνει το 30%, ενώ στις ηλικίες μεταξύ 15-24 αγγίζει το 56%. Δεν είναι τυχαίο ότι οι νέοι είναι εκείνοι που φεύγουν μαζικά. Να μείνουν, να κάνουν τι;