[Ιστορίες] Για ένα «αλλά»

Μια γυναίκα μιλάει αγγλικά με ξενική προφορά. Δεν τη βλέπεις, μόνο την ακούς και μόνο αργότερα θα μάθεις πως είναι η Ινα Σεβτσένκο, η 24χρονη ουκρανή ακτιβίστρια στην οποία η Γαλλία έχει χορηγήσει εδώ και δύο χρόνια πολιτικό άσυλο – η επικεφαλής του γαλλικού παραρτήματος των FEMEN. Προς το παρόν όμως ακούς μόνο μια γυναικεία φωνή, στα αγγλικά, με ξενική προφορά. «Συνειδητοποιώ», λέει, «ότι κάθε φορά που μιλάμε για τη δραστηριότητα αυτών των ανθρώπων, πάντα ακούγεται ένα “ναι, υπάρχει ελευθερία της έκφρασης, αλλά“». Οι «άνθρωποι» στους οποίους αναφέρεται, αυτό – αλίμονο – το γνωρίζεις ήδη, είναι οι σκιτσογράφοι που δημοσιεύσουν σκίτσα του Μωάμεθ, αλλά όχι μόνο αυτοί, το θέμα της εκδήλωσης είναι γενικότερο, είναι «Τέχνη, βλασφημία και ελευθερία της έκφρασης». «Και το κρίσιμο σημείο είναι αυτό το “αλλά”» συνεχίζει η φωνή. «Γιατί εξακολουθούμε να λέμε “αλλά”; Τη στιγμή που…». Και ακριβώς εδώ η φωνή σβήνει και τη θέση της παίρνουν πυροβολισμοί. Συνεχείς, αλλεπάλληλοι πυροβολισμοί. Δεν ακούγονται ουρλιαχτά, καμία ανθρώπινη κραυγή. Ισως λόγω του σοκ, ίσως διότι οι παριστάμενοι δεν κατάλαβαν εξαρχής περί τίνος επρόκειτο. Μόνο πυροβολισμοί που πυκνώνουν καθώς ο δράστης απέξω αδειάζει το όπλο του και αρχίζει να δέχεται και αυτός πυρά, από τους αστυνομικούς που φύλασσαν τον χώρο. Και μαζί με τους πυροβολισμούς, ξαφνικά, πνιχτοί ήχοι από καρέκλες που ανατρέπονται και ποδοβολητά και ο κρότος ενός μεταλλικού αντικειμένου που πέφτει και αναπηδάει και μετά: τίποτα. Κενό. Είναι ένα ηχητικό ντοκουμέντο μόλις 45 δευτερολέπτων. Εξίσου τρομακτικό με εκείνα τα βίντεο της φρίκης που αναρτούν προπαγανδιστικά στο Διαδίκτυο οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους. Ισως και πιο τρομακτικό ακόμη, γιατί δεν μπορείς να εκτονώσεις τον φόβο σου καταγγέλλοντας τους «ανεύθυνους που το αναδημοσίευσαν», είναι ένα ντοκουμέντο που σέβεται απόλυτα τα θύματα και τους ανθρώπους που ήταν παρόντες στον χώρο· και επειδή σου δίνει να καταλάβεις μια και καλή την πραγματικότητα με την οποία είσαι πλέον αντιμέτωπος, ως πολίτης της Ευρώπης. «Τη στιγμή που…» αρχίζουν να πέφτουν οι πυροβολισμοί, δεν έχει πια καμία σημασία αν το τιμώμενο πρόσωπο στην εκδήλωση ήταν ή όχι αμφιλεγόμενο, προκλητικό ή ό,τι άλλο. Αρκεί να γνωρίζεις τη διαφορά ανάμεσα στο διαφωνούμε και στο πυροβολούμε. Και να μην τη διαπραγματεύεσαι. Ειδάλλως, όλα θα αρχίζουν και θα τελειώνουν σε αυτό το «αλλά».