[Θεωρείο] Η ωραία της ημέρας

Θα μπορούσε να είναι η λίστα των προσκεκλημένων σε κάποιο από τα πάρτι του διεθνούς τζετ σετ. Αλλά όχι. Αυτό που συνδέει δύο άραβες βασιλιάδες, τον Μοχάμεντ του Μαρόκου και τον Αμπντάλα της Ιορδανίας, τον Τζον Μάλκοβιτς των «Επικίνδυνων Σχέσεων», την Τζόαν Κόλινς της «Δυναστείας», την Ελ ΜακΦέρσον της πασαρέλας και τον Βαλεντίνο Ρόσι της πίστας δεν είναι μια πρόσκληση για μια χαλαρή βραδιά με σαμπάνια και χαβιάρι σε μια υπερπολυτελή βίλα. Είναι η φοροδιαφυγή. Ή, μάλλον, είναι ένα δαιδαλώδες σύστημα που επιτρέπει στον μεγάλο πλούτο να συσσωρεύεται αδιαφανώς και ανέγγιχτος σε μια εποχή όπου το κοινωνικό κράτος, το κατ’ εξοχήν σύμβολο του μεταπολεμικού ευρωπαϊκού οικοδομήματος, δοκιμάζεται σκληρά.

Μόνο που η ευθύνη δεν ανήκει αποκλειστικά στους φοροφυγάδες της κατηγορίας «πλούσιοι και διάσημοι». Και γι’ αυτό δεν έχει και πολύ νόημα να τους κρεμάσει κανείς στα μανταλάκια – είτε για να θρέψει τη βουλιμία ενός κάποιου κοινού για φρέσκο κρέας είτε για να κρύψει το πρόβλημα κάτω από τον αφρό των σελέμπριτι. Η καρδιά του προβλήματος δεν βρίσκεται σε αυτούς που δεν θέλουν να πληρώνουν φόρους, αλλά σε εκείνους που ανοίγουν τρύπες, πόρτες και παράθυρα για να μην πληρώνουν φόρους. Βρίσκεται στην αδυναμία ή και την απροθυμία των θεσμών να χαρτογραφήσουν τις υπόγειες διαδρομές του χρήματος προς τους φορολογικούς παραδείσους.

Από αυτήν την άποψη, το πρόσωπο της ημέρας δεν είναι η ωραία της ημέρας, δηλαδή η Ελ ΜακΦέρσον. Δεν είναι ακόμη και αν της ανήκει η εικόνα της ημέρας. Το πρόσωπο είναι τα πρόσωπα όσων εκπροσωπούν τους θεσμούς, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχει ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Ο πρόεδρος της Κομισιόν ξεκίνησε τη θητεία του με τη σκιά των LuxLeaks να πέφτει στους ώμους του. Η αποκάλυψη των SwissLeaks από τη Διεθνή Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων, όπου ανήκει και ο ημέτερος Χάρης Καρανίκας, συνιστά μια ευκαιρία γι’ αυτόν. Ακόμη περισσότερο, είναι μια ευκαιρία για την ίδια την Ευρώπη.