[Στιγμές] Αλλάζοντας το ΔΝΤ

Αυτό το ξέρουμε – όλα είναι σχετικά. Η χθεσινή παντοδυναμία μπορεί να είναι η αυριανή υποβάθμιση. Μέσα σε ένα διαρκώς εναλλασσόμενο οικονομικό περιβάλλον τα πάντα αλλάζουν. Ακόμη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Και ιδιαίτερα η σχέση του με τον μεγαλύτερο μέτοχό του, τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2010 συμφωνήθηκε να αυξηθεί η δανειστική ικανότητα του ΔΝΤ και να αλλάξουν οι ψήφοι των μελών. Ομως επειδή το αμερικανικό Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει τη συνεισφορά της χώρας στην προτεινόμενη αύξηση κεφαλαίου, οι μεταρρυθμίσεις ακόμη περιμένουν. Τον Δεκέμβριο, το Κογκρέσο ενέκρινε άλλον έναν προϋπολογισμό που δεν περιελάμβανε το ποσό αυτό.

Ο υπόλοιπος κόσμος περιμένει ανυπόμονα. Το κεφάλαιο του ΔΝΤ μειώνεται σταθερά σε σύγκριση με την παγκόσμια οικονομία: η επιρροή του σήμερα είναι σημαντικά μικρότερη σε σχέση με το 2000. Οι γίγαντες των αναδυόμενων αγορών – Βραζιλία, Κίνα και Ινδία – έχουν μόνο το 8% των ψήφων, αν και εκπροσωπούν το 19% της παγκόσμιας παραγωγής. Στις 15 Ιανουαρίου η Κριστίν Λαγκάρντ, το αφεντικό του ΔΝΤ, εξέφρασε τη «βαθιά της απογοήτευση» από τις ΗΠΑ και ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει «προσωρινές λύσεις».

Οι εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις θα διπλασιάσουν το κεφάλαιο του ΔΝΤ στα 677 δισεκατομμύρια δολάρια. Η συνολική δανειστική του ικανότητα θα είναι σχεδόν παρόμοια με τη σημερινή – περίπου ένα τρισεκατομμύριο δολάρια – αλλά πιο αξιόπιστη. Σχεδόν το 6% των ψήφων θα μεταφερθεί στις αναδυόμενες αγορές, ιδιαίτερα στην Κίνα, τη Βραζιλία και την Ινδία, μαζί με δύο θέσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου τις οποίες αυτή τη στιγμή κατέχουν ευρωπαϊκές χώρες.

Η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα πιέζει για την αύξηση, όμως οι Ρεπουμπλικανοί αρνούνται, ισχυριζόμενοι ότι αυτή αποτελεί πρόσκληση για δημοσιονομική παρεκτροπή. Στη θεωρία, το ΔΝΤ μπορεί να παρακάμψει το Κογκρέσο αφήνοντας τις ΗΠΑ εκτός αύξησης κεφαλαίου. Ομως κάτι τέτοιο χρειάζεται την έγκριση του 85% των μετόχων – κάτι που δεν γίνεται καθώς η Αμερική διαθέτει το 16,75% των ψήφων. Ενας λόγος για τον οποίο μπορεί να καταψηφίσει είναι ότι το ποσοστό των μετοχών της θα πέσει κάτω του 15% και έτσι δεν θα διαθέτει πια την ευκαιρία να ασκεί βέτο όποτε θέλει.

Το ΔΣ του Ταμείου έχει αρχίσει να μελετά τις επιλογές του και την περασμένη εβδομάδα πρότεινε στα μέλη του να υπάρξει κάποια συμφωνία έως το τέλος Ιουνίου. Ομως θα αφορά προσωρινά μέτρα.

Οι εκπρόσωποι των αναδυόμενων κρατών παραπονιούνται ότι ένα μεγάλο μερίδιο των κεφαλαίων – 268 δισ. δολάρια – έχει δοθεί για την κρίση στην Ευρώπη, ενώ υπάρχουν χώρες με πολύ μεγαλύτερες ανάγκες. Οι υπεύθυνοι θεωρούν ότι όταν πια η Ουάσιγκτον φθάσει να εγκρίνει τις μεταρρυθμίσεις στο ΔΝΤ, ο οργανισμός θα έχει χάσει το κύρος του. Είπαμε. Ολα αλλάζουν.