«Η Γαλλία δεν είναι ο Μισέλ Ουελμπέκ, δεν είναι η αδιαλλαξία, το μίσος και ο φόβος» διακήρυξε ο Μανουέλ Βαλς την επομένη της χειρότερης τρομοκρατικής επίθεσης των τελευταίων δεκαετιών στο Παρίσι. Μέρος της απάντησης ήταν αναμενόμενο: «Ας γράψει πρώτα δυο - τρία μυθιστορήματα και τα ξαναλέμε». Το υπόλοιπο ήταν λιγότερο αναμενόμενο: «Ναι, είμαι κι εγώ Charlie»

Διατυπώνεται ως πασιφανής πραγματικότητα, στις πρώτες σελίδες της «Υποταγής»: «Δεν είμαι υπέρ τίποτα απολύτως, το ξέρεις». Είναι ο καλύτερος ορισμός που μπορεί να δώσει για τον εαυτό του ο 44χρονος Φρανσουά, ο πρωταγωνιστής. Καθηγητής Λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο, παρακολουθεί τον κόσμο που τον περιβάλλει διεκδικώντας μόνο την αποστασιοποίησή του. Καπνίζει, πίνει, ζεσταίνει στα μικροκύματα προπαρασκευασμένα γεύματα, δέχεται πεολειξίες λιγότερο ή περισσότερο ευχάριστες, κάνει διάφορες κυνικές παρατηρήσεις - και στο μεταξύ, ο κόσμος καταρρέει.

Βρισκόμαστε στο 2022. Στο τέλος της δεύτερης θητείας του Φρανσουά Ολάντ. Ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών ολοκληρώνεται με τον αποκλεισμό των παραδοσιακών κομμάτων. Στον δεύτερο γύρο, θα μονομαχήσουν το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν και η Μουσουλμανική Αδελφότητα, υπό την ηγεσία του μετριοπαθούς Μοχάμεντ Μπεν Αμπές. Ο οποίος κερδίζει, χάρη στη στήριξη Αριστεράς, Δεξιάς και Κέντρου. Κι έτσι αρχίζει ο εξισλαμισμός της Γαλλίας. Αλλά δεν είναι και τόσο άσχημα. Στα μπανλιέ επικρατεί ηρεμία. Η ανεργία μειώνεται δραστικά χάρη στην έξοδο των γυναικών από την αγορά εργασίας. Τα πετροδολάρια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας ρέουν. Ο Φρανσουά πρέπει βέβαια να προσηλυτιστεί στο Ισλάμ αν δεν θέλει να συνταξιοδοτηθεί πριν της ώρας του. Eστω. Δεν χρειάζεται να είναι υπέρ κάποιου πράγματος: αρκεί να υποταχθεί.
Η σύμπτωση. Βρισκόμαστε στο 2015. 7 Ιανουαρίου 2015. Η ημέρα που κυκλοφορεί η «Υποταγή», το τελευταίο μυθιστόρημα του Μισέλ Ουελμπέκ έπειτα από την «Επέκταση του πεδίου της πάλης», τα «Στοιχειώδη σωματίδια», την «Πλατφόρμα», τη «Δυνατότητα ενός νησιού» και το «Ο χάρτης και η επικράτεια» που του χάρισε το 2010 το βραβείο Γκονκούρ - στα ελληνικά, κυκλοφορούν όλα από την Εστία. Το enfant terrible της γαλλικής λογοτεχνίας, αυτός που έχει κατηγορηθεί ως φασίστας, ρατσιστής, νεοαντιδραστικός, αισχρός μισογύνης, μέθυσος, μηδενιστής και άλλα πολλά, αυτός τον οποίο η ίδια του η μάνα, την οποία παρουσίαζε ως νεκρή, περιέγραψε σε βιβλίο της το 2008 ως έναν ψεύτη, ένα παράσιτο, έναν σαδιστή, είναι πανταχού παρών.
Την προηγουμένη, εξηγούσε στον ιστότοπο του «L'Obs» ότι «η Δημοκρατία είναι νεκρή». Ηταν επίσης προσκεκλημένος στο βραδινό δελτίο ειδήσεων του France 2. Το πρωί της 7ης Ιανουαρίου απαντούσε για μία ώρα σε ερωτήσεις δημοσιογράφων και ακροατών στο ραδιόφωνο της France Inter - το δίχως άλλο και για εκείνη τη διαβόητη δήλωσή του από το 2001, όταν είχε αποκαλέσει το Ισλάμ «την πιο ηλίθια θρησκεία». Το τελευταίο τεύχος τού «L'Obs» κυκλοφορούσε ήδη με τον Ουελμπέκ στο εξώφυλλο και τον τίτλο: «Εχω επιβιώσει όλων των επιθέσεων». Το ακροδεξιό «Valeurs Actuelles», πάλι, αναρωτιόταν: «Φόβος για τη Γαλλία, και αν ο Ουελμπέκ έχει δίκιο;». Η Λεπέν, που δεν διστάζει να μιλήσει για ένα βιβλίο που δεν έχει διαβάσει, χειροκροτούσε «τον τρόπο με τον οποίο περιγράφει τη συμπεριφορά του UMP και του PS». Οσο για τον Ολάντ, που διαβάζει τόσο λίγα μυθιστορήματα, δεσμευόταν να διαβάσει την «Υποταγή» αφού «προκαλεί συζητήσεις».  
Ο γεννημένος το 1956 στη νήσο Ρεϊνιόν Μισέλ Τομά, αυτός που υιοθέτησε ως ψευδώνυμο το πατρώνυμο της γιαγιάς που τον μεγάλωσε μετά το διαζύγιο των γονιών του, αυτός που απέκτησε το 1981 έναν γιο τον οποίο δεν βλέπει ποτέ, αυτός που ζούσε μεταξύ 2000 και 2012 μεταξύ Ιρλανδίας και Ανδαλουσίας, είναι πανταχού παρών στη Γαλλία, στο Παρίσι. Και στο τελευταίο τεύχος του «Charlie Hebdo», που έχει μόλις κυκλοφορήσει. Ο Λουζ τον έχει σκιτσάρει στο εξώφυλλο ως «μάγο» να κάνει «προβλέψεις» και να δηλώνει: «Το 2015 χάνω τα δόντια μου. Το 2022 κάνω Ραμαζάνι». Ο Καμπί, πάλι, τον έχει σκιτσάρει στο εσωτερικό καθισμένο στα πόδια της Λεπέν, με την ηγέτιδα της Ακροδεξιάς να δηλώνει: «Θα είσαι ο Μαλρό μου!». Αλλά ο Μπερνάρ Μαρί, ο «θείος Μπερνάρ», ο οικονομολόγος της Αριστεράς / χρονικογράφος του «Charlie», αυτός που είχε υπογράψει τον Σεπτέμβριο το βιβλίο «Ο Ουελμπέκ οικονομολόγος», του έχει αφιερώσει μία κολακευτική κριτική μιλώντας για μια «εξαιρετική και αξιόπιστη φουτουριστική προβολή», σερβιρισμένη σε «άψογο στυλ».
Συντετριμμένος. Ο Μισέλ Ουελμπέκ παραμένει «το θέμα συζήτησης της ημέρας» και στην εβδομαδιαία σύσκεψη του «Charlie». Συζήτησης και διαφωνιών. Από τη μια ο Καμπί, που εκτιμούσε ότι «το βιβλίο έπαιζε το παιχνίδι του Εθνικού Μετώπου». Και από την άλλη, ο «θείος Μπερνάρ» και ο Φιλίπ Λανσόν, που το έβρισκαν «πολύ αστείο». Και έπειτα, πάνω από τα κεφάλια τους, οι δολοφόνοι. Τέλος της συζήτησης.
Την επομένη, ο ατζέντης του Ουελμπέκ δηλώνει πως ο συγγραφέας διακόπτει την προώθηση του βιβλίου του και εγκαταλείπει το Παρίσι «για να βρεθεί στην εξοχή, στο χιόνι». Οι φήμες ήδη τρέχουν: «Βρίσκεται υπό αστυνομική προστασία, φοβάται». Οι Γάλλοι θα ξαναδούν στους δέκτες τους τον Μισέλ Ουελμπέκ τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου, σε μια συνέντευξη στο Canal+ που μαγνητοσκοπήθηκε προτού «βρεθεί στην εξοχή». Ανακαλύπτουν έναν συγγραφέα συντετριμμένο από τον χαμό του φίλου του, Μπερνάρ Μαρί, ενός από τα 12 θύματα των τζιχαντιστών στο «Charlie». «Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που κάποιος που αγαπούσα δολοφονείται». «Δεν είμαι καλά». Δεν έχει «πολλή διάθεση» να μιλήσει για το βιβλίο του «αυτή τη στιγμή» - την ερχόμενη Δευτέρα πάντως θα παρουσιάσει την «Υποταγή» στη Γερμανία, στο φεστιβάλ λογοτεχνίας της Κολωνίας. Αλλά την κατηγορία της ισλαμοφοβίας δεν τη δέχεται. Ούτε την κριτική του Μανουέλ Βαλς. «Οχι δεν νιώθω υπεύθυνος. Πολλά πράγματα είναι διαπραγματεύσιμα αλλά όχι η ελευθερία. Δεν υπάρχει ελευθερία χωρίς μια δόση πρόκλησης. Δεν υπάρχει όριο στην ελευθερία της έκφρασης». Και η προσπάθεια της Λεπέν να εκμεταλλευτεί το βιβλίο του; «Ας δοκιμάσει!».
«Είστε Charlie;» ζητάει να μάθει ο δημοσιογράφος. «Ναι» απαντά εκείνος που διατράνωνε στον «Δημόσιο κίνδυνο», το κοινό του βιβλίο με τον Μπερνάρ Ανρί Λεβί, ότι «ανήκω σε αυτούς που δεν μπορεί να τους συγκινήσει τίποτα το γενικό ή το παγκόσμιο (ούτε το συγκεκριμένο ούτε το τοπικό».
«Δεν υπάρχει ελευθερία της έκφρασης, αλλά. Υπάρχει ελευθερία της έκφρασης, ναι» θα διατρανώσει την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου η ομάδα του «Charlie» παρουσιάζοντας «Το τεύχος των επιζώντων». Αν (θέλουμε να) «Είμαστε Charlie», ας αρχίσουμε από την αλφαβήτα.
ΥΓ: Στη λογοτεχνική κριτική της «Υποταγής» στη «Monde», η Ραφαέλ Λερίς χαρακτήριζε το βιβλίο ως «το πιο μέτριο» του συγγραφέα. Ζήτω η ελευθερία της έκφρασης.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από