[Στιγμές] Το χάος ως τάξη

Ξεκινά την ερχόμενη Τετάρτη. Τα λίαρ τζετ  θα αρχίσουν να συνωστίζονται στις ελβετικές Αλπεις, οι πανάκριβες σαμπάνιες θα καταφθάνουν με τις κούτες, οι συζητήσεις θα πάρουν φωτιά αλλά τα deals θα γίνονται κυρίως στους διαδρόμους των πολυτελών ξενοδοχείων: 45ο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ 2015, Νταβός. Μια συνάντηση με υπερβολικό κόστος – ο βρετανός δημοσιογράφος Βίνσεντ Μπράουν υπολόγισε ότι θα έφθανε για να ζήσουν άλλον έναν χρόνο μερικά εκατομμύρια παιδιά στην Αφρική.

Αυτό που ξεκίνησε το 1971 ως μια συγκέντρωση πλουσίων και πολιτικών γύρω από το τζάκι κάποιου ελβετικού σαλέ έχει εξελιχθεί σήμερα σε ένα τεράστιο γεγονός. Φέτος η συμμετοχή ξεπερνά κάθε προηγούμενο ρεκόρ: περισσότεροι από 2.500 αρχηγοί κρατών, κυβερνήσεων, επιφανείς επιχειρηματίες, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και ακαδημαϊκοί από 140 χώρες θα ανταλλάξουν απόψεις πάνω σε πολλά αλλά κυρίως πάνω στο βασικό θέμα: «Το νέο παγκόσμιο περιεχόμενο. Με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης».

Τι σημαίνει αυτό; Επειτα από τις περασμένες χρονιές όπου οι συζητήσεις κινήθηκαν σε θέματα όπως «Η διαμόρφωση του κόσμου μετά την κρίση» και «Η διεθνής συνεργασία και βελτίωση της κατάστασης του κόσμου», τώρα οι προύχοντες αυτού του κόσμου αποφάσισαν ότι ο πεσιμισμός έχει γίνει το zeitgeist, το πνεύμα των καιρών μας. Και συμφώνησαν ότι χρειάζεται να επανασχεδιάσουν το μέλλον. Βέβαια, δεν το κάνουν πάντα με επιτυχία. Για παράδειγμα, πριν από μερικά χρόνια επιφανείς συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων και ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί, διαπίστωναν ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα και ο ανταγωνισμός ήταν πλέον εκτός ελέγχου – από τις κινήσεις κεφαλαίων στον κόσμο, το 97,5% είναι κερδοσκοπικές και μόνο το 2,5% αφορά τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας.

«Το χάος είναι μια τάξη που περιμένει να την ερμηνεύσουμε» έλεγε ο πορτογάλος συγγραφέας Ζοζέ Σαραμάγκου. Το χάος που έχει προκαλέσει η κρίση σε κοινωνίες που μέχρι τώρα ήταν ευημερούσες, το γνωρίζουμε πια καλά. Το θέμα όμως είναι πώς θα το ερμηνεύσουμε. Ή μάλλον, πώς θα το ερμηνεύσουν οι πλουσιότεροι του κόσμου στο Νταβός. Διότι εμείς κι εκείνοι αποκλείεται να βλέπουμε με τον ίδιο τρόπο αυτήν την τάξη που περιμένει να ερμηνευθεί.

Και φέτος όπως και τις προηγούμενες χρονιές, παρά την κρίση, οι δισεκατομμυριούχοι του κόσμου θα επιστρέψουν στο Νταβός πιο πλούσιοι. Και θα διαπιστώσουν ότι η ανισότητα βαθαίνει. Παρ’ όλα αυτά, το πιο πιθανό είναι ότι το «νέο παγκόσμιο περιεχόμενο» που θα διαμορφώσουν θα βοηθήσει τα συμφέροντά τους. Δεν θα μιλήσουν για αύξηση της φορολογίας προκειμένου να πληρώσουν την κρίση που προκάλεσε η πλεονεξία τους. Θα υποστηρίξουν άλλα μέτρα για να πληρώσουν οι μάζες των ανέργων, των μισθωτών και των συνταξιούχων. Και το «παγκόσμιο περιεχόμενο» δεν θα φαντάζει πια και πολύ «νέο».