[Επιφυλλίδα] Μια άλλη ανάγνωση

Οσο παρήγορο είναι να σφιχτοπιάνονται από τα χέρια οι ευρωπαίοι ηγέτες – και όχι μόνον – προκειμένου να διαμαρτυρηθούν σε σχέση με την απειλή που συνιστά για την ελευθερία του λόγου η τρομοκρατία, άλλο τόσο ελπιδοφόρο θα ήταν να σφιχτοπιάνονταν και για άλλης λογής αιτίες. Αποκλείεται να μην αναρωτηθείς γιατί δεν έχει ποτέ εκδηλωθεί μια αντίστοιχη κίνηση από πλευράς των ευρωπαίων ηγετών – και όχι μόνο – για άλλης μορφής απειλές. Μα υπάρχει τίποτε πολυτιμότερο από την ελευθερία του λόγου; Κι αν ακόμη συμφωνήσουμε όλοι μας πως ναι δεν υπάρχει, πάντα ορισμένοι θα αναρωτιούνται γιατί να μην εκδηλώνεται από πλευράς των ευρωπαίων ηγετών – και όχι μόνο – μια διαμαρτυρία για το γεγονός άλλοι άνθρωποι να είναι χορτάτοι και άλλοι να πεινάνε, σαν να μη συνιστά μια δραματική έλλειψη ελευθερίας το ότι ο νηστικός γίνεται υποχείριος στον χορτάτο.

Μια τόσο έκδηλη λατρεία της ελευθερίας και μια τόσο έκδηλη αδιαφορία για την ύπαρξη μιας ανελευθερίας κάνει συζητήσιμη, αν όχι ύποπτη, το κατά πόσον υφίσταται η λατρεία αυτή από πλευράς κυρίως της ηγεσίας – δεν συζητάμε για τα δύο εκατομμύρια των διαδηλωτών που αναμφισβήτητα στη διαμαρτυρία τους για την ελευθερία του λόγου θα συμποσούνταν και άλλης υφής αγανακτήσεις, οργές και θυμοί. Επειδή μια φωτογραφία δείχνει πόσα πράγματα μπορούν να κατορθωθούν αν κάτι το επιθυμούν πραγματικά οι φωτογραφιζόμενοι, αποκλείεται να μη σκεφθεί κανείς την ταχύτητα με την οποία θα λειτούργησαν φανερές και μυστικές υπηρεσίες ώστε να ταξιδέψουν οι ευρωπαίοι ηγέτες – και όχι μόνο – ακίνδυνα, να διασφαλιστούν οι συνθήκες της ασφαλούς συμπαρουσίας τους, ποιος δηλαδή θα σταθεί δίπλα σε ποιον ή ακόμη την προτεραιότητα με την οποία θα καλούνταν να αποφανθούν – ανάλογα με τη σημασία και το εκτόπισμα του καθενός τους.

Είναι αδύνατον να φανταστείς πως όλα αυτά έγιναν στην τύχη, αυτοσχεδιαστικά. Αντίθετα υπήρξε μια οργάνωση, για έναν ιερό αναμφισβήτητα σκοπό, όπως ακριβώς οργάνωση προϋποθέτει ένα έγκλημα για έναν σκοπό ανίερο. Αρα, μια φωτογραφία δεν δείχνει μόνο ό,τι μπορεί να γίνει, αποκαλύπτει επίσης πόσα θα μπορούσαν να επιτευχθούν αλλά αναβάλλονται γιατί ακριβώς κρίνονται από τις ηγεσίες ως δευτερεύουσας σημασίας, έστω και αν πρόκειται για τη ζωή ανθρώπων. Τι μένει λοιπόν; Οτι οι ηγεσίες λατρεύουν δήθεν την ελευθερία, πράγμα που δεν θα χρειαζόταν να εκδηλωθεί για να το καταλάβουμε. Θα μπορούσε και χωρίς τη φωτογραφία να το συμπεράνει κανείς – με τον ίδιο τρόπο που είναι βέβαιος πως όταν πεθάνει ένας σπουδαίος ποιητής ένας πολιτικός αρχηγός θα αναφερθεί στη σημασία της προσφοράς του, έστω κι αν δεν έχει διαβάσει έναν του στίχο.

Η έκφραση της ευαισθησίας ενός πολιτικού ηγέτη με το να έχει καθαρά συμβολικό χαρακτήρα σε υποχρεώνει να σκεφθείς πράγματα που αν και παγίως συζητούνται δεν προκύπτει ποτέ το παραμικρό αποτέλεσμα. Οπως είναι οι πιστώσεις που εξασφαλίζει στις αθλιότητες της πολιτικής ώστε να επαναλαμβάνονται η ανάγκη των ανθρώπων να αισθάνονται ότι η εξουσία μπορεί να γίνει φιλική, να διαθέτει ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Να θέλει δηλαδή να βλέπει αυτούς που την εκφράζουν ότι επικοινωνούν και ομονοούν μεταξύ τους για το καλό της ανθρωπότητας. Οπως ακριβώς συμβαίνει στον καθένα με την οικογένειά του όταν τα μέλη της, αντί να «τρώγονται», τα διακρίνει σύμπνοια.

Οταν οι άνθρωποι αισθάνθηκαν τη σχέση τους με την εξουσία να γίνεται συναισθηματική, επισωρεύθηκαν απίστευτα δεινά. Ακριβώς γιατί δεν μπορεί να καταλάβει κανείς πως η χλιδή του γάμου του βασιλέως Κωνσταντίνου με την Αννα-Μαρία  τη δεκαετία του ’60, δεν παραλλάσσει σε προκλητικότητα σε σχέση με τον γάμο του «σοσιαλιστή» Ακη Τσοχατζόπουλου και τη δεξίωση που τον ακολούθησε στο Four Seasons στο Παρίσι. Ενα και το αυτό.