[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Τα μηνύματα της Ευρώπης

Τρία ξεκάθαρα μηνύματα προς τους έλληνες ψηφοφόρους και τα πολιτικά κόμματα έστειλαν αυτή την εβδομάδα από τη Φρανκφούρτη οι ευρωπαίοι κεντρικοί τραπεζίτες:

Πρώτον, δεν υπάρχει Grexit στο τραπέζι, παρά τις επίμονες προσπάθειες εγχώριων και ξένων (κυρίως γερμανικής προέλευσης) κύκλων να αναστήσουν ακραία σενάρια εκφοβισμού των ψηφοφόρων.

Δεύτερον, η παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες θα διακοπεί αν η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές δεν συμφωνήσει με την τρόικα σε ένα πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης και όρων οικονομικής πολιτικής.

Τρίτον, χωρίς συμμετοχή της Ελλάδας σε πρόγραμμα, η ΕΚΤ  – πιθανότατα – δεν θα συμπεριλάβει τους ελληνικούς τίτλους στις αγορές κρατικών ομολόγων που ετοιμάζει για να ανακόψει τον αποπληθωρισμό.  

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την επόμενη μέρα; Πολύ απλά, ότι η Ευρώπη, ακόμη και αν αντέχει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ – όπως εικάζουν οι περισσότεροι αναλυτές – δεν χρειάζεται να παίξει με τη φωτιά των αγορών, διακινδυνεύοντας τη συνοχή του ενιαίου νομίσματος. Εχει άλλα, ισχυρά όπλα για να εξαναγκάσει τη νέα κυβέρνηση να αποδεχθεί μια συμφωνία στήριξης και δεσμεύσεων για τα επόμενα χρόνια. Κορυφαίοι τραπεζικοί παράγοντες αναρωτιούνται: ποια θα είναι η αντίδραση της εγχώριας πολιτικής ηγεσίας αν, έστω για  μερικές μέρες μόνο, η Φρανκφούρτη κλείσει τη στρόφιγγα χρηματοδότησης ελληνικών τραπεζών, όπως έγινε για ένα Σαββατοκύριακο στην Κύπρο, με την επιβολή πλαφόν στις αναλήψεις από τα ΑΤΜ;

Τα 20 δισ. ευρώ που χρειάζεται η Ελλάδα μέχρι τα τέλη του 2016 για να καλύψει τις πληρωμές της σε τόκους και χρεολύσια – επιπλέον του προβλεπόμενου πρωτογενούς πλεονάσματος – δεν αφήνουν πολλά περιθώρια πειραματισμών και από τη νέα κυβέρνηση. Ο χρόνος για μια νέα συμφωνία με τους πιστωτές μας θα εκπνεύσει στο τέλος Φεβρουαρίου και μόνο οι προθέσεις συνεννόησης μπορεί να οδηγήσουν σε νέα παράταση του προγράμματος, για να μη βρεθεί η χώρα με το πιστόλι στον κρόταφο μετά το Μάρτιο, όταν οι λήξεις ομολόγων θα αρχίζουν να γίνονται θηλιά στον λαιμό της.

Ούτως ή άλλως, οικονομικοί κύκλοι με γνώση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας προβλέπουν χαλάρωση της λιτότητας στη ζώνη του ευρώ. Οι γερμανοί επιχειρηματίες, βλέποντας ότι ήδη χάνουν μερίδια στις ξένες αγορές, ασκούν ισχυρές πιέσεις στην κυβέρνησή τους για στροφή σε αναπτυξιακή πολιτική. Παράλληλα, η άνοδος των ευρωσκεπτικιστών και των κομμάτων της ριζοσπαστικής Αριστεράς δεν ευνοεί τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής που έως τώρα αποκλείει από το δικαίωμα στην εργασία 3,5 εκατ. νέους στη ζώνη του ευρώ.

Το ελληνικό πολιτικό σύστημα θα καταλάβει τα μηνύματα της Ευρώπης;