[Στιγμές] Ενα αναπάντεχο δώρο

Το φαινόμενο το ζούμε συχνά εδώ στην Ελλάδα έπειτα από φυσικές καταστροφές. Το ζήσαμε και με τις φωτιές στην Πελοπόννησο το 2007, επανειλημμένως δε σε σεισμούς. Σε τέτοιες στιγμές όλοι σπεύδουν να βοηθήσουν όσο μπορούν. Και τα χρήματα που συγκεντρώνονται είναι πολλά. Μερικά χρόνια αργότερα όμως, όταν κάποιος ψάξει τι έγιναν βρίσκει πως κάποια έχουν χαθεί, κάποια άλλα δόθηκαν σε μέρη που κανείς δεν μπορεί να βρει και τα ερωτηματικά και οι έρευνες αρχίζουν.

Υπάρχει όμως και το άλλο παράδειγμα.

Δέκα χρόνια συμπληρώθηκαν αυτές τις ημέρες από το τσουνάμι που έπληξε 14 χώρες του Ινδικού Ωκεανού τα Χριστούγεννα του 2004 – μια φυσική καταστροφή χωρίς προηγούμενο. Περισσότερα από 228.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους και τουλάχιστον δύο εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν άστεγοι με την Ινδονησία, τη Σρι Λάνκα και την Ταϊλάνδη να έχουν υποστεί τις περισσότερες απώλειες και καταστροφές.

Η διεθνής κινητοποίηση ήταν τεράστια. Η ειδική υπηρεσία του ΟΗΕ συγκέντρωσε από δωρεές από όλο τον κόσμο 6,25 δισ. δολάρια – μια άνευ προηγουμένου δοτικότητα που χαρακτηρίζεται ως η πιο γενναιόδωρη ανθρωπιστική ανταπόκριση στην Ιστορία. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, τις πρώτες 24 ώρες συγκεντρώθηκαν 329 εκατ. στερλίνες – σπάζοντας το ρεκόρ Γκίνες για χρήματα που μαζεύονται μέσα σε μια ημέρα.

Η γενναιοδωρία φαίνεται ότι είναι ιδιότητα των ανθρώπων σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου. Τι γίνεται όμως με τη διαχείριση των ποσών που συγκεντρώνονται;

Πριν από δύο ημέρες δόθηκαν στη δημοσιότητα τα ακριβή στοιχεία για το πού κατευθύνθηκαν όλα αυτά τα χρήματα. Μέχρις τελευταίου σεντ. Η Ινδονησία έλαβε το μεγαλύτερο κομμάτι της ανθρωπιστικής βοήθειας – σχεδόν ένα δισ. δολάρια. Αλλα τρία δισ. δόθηκαν στην περιοχή με τη μορφή συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης προκειμένου να περιορισθούν οι επιπτώσεις μελλοντικών τσουνάμι. Οι αναφορές για τη διανομή των υπολοίπων κεφαλαίων είναι ακριβέστατες.

Μέσα σε αυτές όμως αναδεικνύεται και ένα παράδοξο. Η περιοχή Ασέχ ήταν εκείνη που επλήγη περισσότερο από το τσουνάμι καθώς μάλιστα ήταν πεδίο συγκρούσεων μεταξύ ένοπλων ομάδων πριν ακόμα τη φυσική καταστροφή και έτσι ήδη βρισκόταν σε κατάσταση διάλυσης. Η εισροή τόσων χρημάτων δημιούργησε νέες ανισότητες. Δόθηκαν στους πληγέντες από το τσουνάμι σε μια περιοχή που ήδη μαστιζόταν από ακραία φτώχεια και βία. Ετσι σε κάποιες περιοχές αποκαταστάθηκαν οι υποδομές και τα σπίτια ενώ πολύ κοντά άλλοι συνέχισαν να ζουν σε ακραίες συνθήκες ένδειας. Το θετικό όμως ήταν ότι η καταστροφή λειτούργησε συνδετικά για τις πρώην αντικρουόμενες κοινότητες. Αν ρωτήσεις σήμερα τους κατοίκους της περιοχής, παρά την κατεστραμμένη οικονομία, θα σου πουν ότι το τσουνάμι έφερε ένα αναπάντεχο δώρο: την ειρήνη.