[Εισαγωγικά] Φέτος δεν έχει σκι

Μέσα στις τόσες σημαντικές ημερομηνίες των τελευταίων χρόνων προσθέστε και την 14η Δεκεμβρίου. Αν από σήμερα ώς τότε δεν έχει βρεθεί συμφωνία με την τρόικα, τότε πάμε για παράταση του Μνημονίου. Μετά είναι η 20ή Ιανουαρίου που, με επισπεύδοντα κυρίως το ΠΑΣΟΚ, θεωρείται ημερομηνία – κλειδί για την προεδρική εκλογή που κάποιοι την ήθελαν και φέτος ακόμη. Το Μνημόνιο ίσως πάει πίσω – μπορεί δηλαδή να παραταθεί. Η ανάδειξη νέου ανώτατου άρχοντα τείνει όμως να έρθει μπροστά – η διαδικασία επιταχύνεται. 

Είναι γνωστό ότι τόσο στην πολιτική όσο και στην οικονομία ο χρόνος είναι μεταβλητή. Δεν τρέχει με τον ίδιο τρόπο. Είναι το μέγεθος που αλλάζει τα πάντα. Τη σημασία των γεγονότων, τη ροή των εξελίξεων και την ισχύ των παικτών. Στον πυρήνα όμως του χορού των ημερομηνιών των τελευταίων ημερών υπάρχει ένα στοιχείο: η σταθερότητα. Η εκκρεμότητα της προεδρικής εκλογής την πλήττει. Αν αυτή ξεκαθαριστεί νωρίτερα, είναι σαφές ότι επέρχεται σταθεροποίηση στον έναν τουλάχιστον πυλώνα. Στον άλλον, στα οικονομικά, επιφανειακά δεν υπάρχει πρόβλημα. Η καλή διαχείριση της οικονομίας τα τελευταία δύο χρόνια – τα πλεονάσματα και η ελαφρά ανάκαμψη – μας κάνει να μη νιώθουμε τον αντίκτυπο της σκληρής διαπραγματευτικής αντιπαράθεσης κυβέρνησης και τρόικας. Λογικό: ο καβγάς αφορά τον επόμενο χρόνο. 

Ο καβγάς έχει επίσης να κάνει με τις διαφορετικές σκοπιμότητες των διαπραγματευτών. Το ΔΝΤ – και πίσω του οι Γερμανο-Βόρειοι – θέλουν να δεσμεύσουν τη χώρα διαρθρωτικά και δημοσιονομικά. Ετσι, αντασφαλίζονται και για την περίπτωση που έχουμε εκλογές και αλλαγή κυβέρνησης. Δηλαδή, απέναντι στο ρίσκο του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι, άλλωστε, η τελευταία διαπραγμάτευση επί Μνημονίου, μετά περνάμε σε άλλο καθεστώς. Επόμενο είναι να θέλουν να πάρουν όσο γίνεται περισσότερα πριν πάρουμε τη νέα πιστωτική γραμμή. Από την πλευρά της κυβέρνησης υπάρχει η αίσθηση ότι έχει βαρύνει πολύ το παλτό με τόσα μέτρα που έχουν ληφθεί τα δύο τελευταία χρόνια. Και δεν υπάρχει περιθώριο να βαρύνει κι άλλο σε ένα οιονεί προεκλογικό περιβάλλον. Εξού και η σκληρή γραμμή. Εδώ η αντασφάλιση είναι πολιτική – κάτι σε αντίδοτο στις δημοσκοπήσεις, που παραμένουν κακές για τη συμπολίτευση. 

Ασχέτως ημερομηνιών, το 2015 θα έχουμε νέο Πρόεδρο. Με ή χωρίς βουλευτικές εκλογές. Μνημόνιο θα έχουμε; Αυτή είναι η ερώτηση όχι του 1 εκατ. ευρώ, αλλά που αναλογεί σε μια νέα προληπτική πιστωτική γραμμή. Προληπτικά δημοσιονομικά μέτρα θέλουν στην ουσία οι σκληροί της τρόικας. Ωστόσο, σε μια Ευρώπη όπου Βόρειοι και Νότιοι πάνε να γίνουν μαλλιά – κουβάρια για το QE – την περίφημη ποσοτική χαλάρωση –, η οποία είναι το τελευταίο όπλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δεν υπάρχει περιθώριο για ένα ακόμη πρόβλημα: την αναζωπύρωση της ελληνικής κρίσης. Γι’ αυτό ο ανώνυμος ευρωπαίος αξιωματούχος στο κουίζ του Μικροοικονομικού (σελ. 28) λέει ότι μπορεί και να μην πάει διακοπές τα Χριστούγεννα προκειμένου να υπάρξει συμφωνία τρόικας – Αθήνας. Είναι ο αυστριακός Τόμας Βίζερ που πέρσι τέτοια εποχή έλεγε ότι πρώτα θα πήγαινε για σκι και μετά θα συμφωνούσαν τροϊκανοί και ελληνική κυβέρνηση. Αλλοι καιροί, άλλες ατάκες. Εκτός αν φέτος δεν έχει πολύ χιόνι στις πίστες…