[Διαστάσεις] Διδάγματα και κίνδυνοι

Το 1999 σημειώθηκαν με διαφορά μερικών εβδομάδων δύο ισχυροί σεισμοί στην Τουρκία και την Ελλάδα. Το κύμα συμπάθειας και αλληλεγγύης που προκλήθηκε στις δύο χώρες γέννησε ελπίδες για επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών, ενώ ο όρος «διπλωματία των σεισμών» έγινε λήμμα και στη Wikipedia. Αλλά οι ελπίδες γρήγορα διαψεύστηκαν από τη σκληρή πραγματικότητα.

Η ανακάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο ενθάρρυνε και πάλι τους αμετανόητα αισιόδοξους. Από τη στιγμή που ο φτηνότερος και αποτελεσματικότερος τρόπος να μεταφερθεί το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο στην Ευρώπη είναι μέσω της Τουρκίας – σκέφτηκαν -, όλοι θα βγουν κερδισμένοι. Η Κύπρος, που θα ξαναβρεί την ενότητά της. Το Ισραήλ, για το οποίο η πρώην πρωθυπουργός Γκόλντα Μέιρ είχε κάποτε παραπονεθεί ότι ο Μωυσής οδήγησε μέσα από την έρημο τους Εβραίους στο μοναδικό μέρος της Μέσης Ανατολής που δεν έχει πετρέλαιο. Η Τουρκία, που θα επωφεληθεί της ευκαιρίας για να προσεγγίσει την Ευρώπη.

Πράγματι, οι συνομιλίες για το Κυπριακό επαναλήφθηκαν ύστερα από πολυετή διακοπή, ενώ τον Μάιο επισκέφθηκε το νησί ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν. Η «διπλωματία των αγωγών» έμοιαζε ισχυρότερη από τη «διπλωματία των σεισμών». Κι όμως, λίγους μήνες αργότερα είδαμε το «Μπαρμπαρός» να κάνει βόλτες στην κυπριακή ΑΟΖ και την «Μπουγιουκάντα» να κάνει κρουαζιέρα στο Αιγαίο.

Οι παράγοντες που οδήγησαν σ’ αυτή την εκρηκτική κατάσταση έχουν ήδη αναλυθεί επαρκώς και σχετίζονται κυρίως με τις ήττες της Τουρκίας σε διάφορα επίπεδα. Το δίδαγμα πάντως είναι ότι το χρήμα δεν μπορεί να επιλύσει όλες τις κρίσεις. Οπως λέει στο περιοδικό «Foreign Policy» ο Μάικ Λι, διευθυντής του ενεργειακού προγράμματος της Ανατολικής Μεσογείου στο Γερμανικό Ιδρυμα Μάρσαλ, «ενεργειακά ζητήματα που έρχονται να προστεθούν σε προϋπάρχοντα πολιτικά, διπλωματικά και στρατιωτικά προβλήματα συχνά επιτείνουν τις διαμάχες».

Ο κίνδυνος είναι τώρα η ένταση να κλιμακωθεί. Οσο άδικο κι αν έχει όμως η Τουρκία, όσο προκλητική και αν εμφανίζεται, η απομόνωσή της είναι επικίνδυνη. Υπάρχουν πολλά γεράκια σε όλες τις πλευρές που παίζουν με τη φωτιά. Δεν πρέπει να τους περάσει.