[Τραπεζικές ιστορίες] New deal στα επιχειρηματικά δάνεια

Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις οι τραπεζίτες διατείνονται ότι, έχοντας αφήσει πίσω τους τη δοκιμασία των stress tests, θέλουν να δώσουν δάνεια στις επιχειρήσεις ώστε να κινηθεί η αγορά.

Την ίδια ώρα, οι επιχειρηματίες, δημόσια και ιδιωτικά, εκφράζουν σε όλους τους τόνους την απόγνωσή τους, δηλώνοντας πλήρως αποκομμένοι από την τραπεζική ρευστότητα.

Οι αντικρουόμενες αυτές απόψεις μπορεί να εξηγηθούν με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι ότι κάποια από τις δύο πλευρές δεν λέει όλη την αλήθεια. Είτε οι τράπεζες επιλέγουν να κρατούν κλειστούς τους κρουνούς της ρευστότητας είτε οι επιχειρήσεις δεν ενδιαφέρονται ουσιαστικά για τραπεζική χρηματοδότηση. Είναι η πιο απλή εξήγηση, όχι όμως αναγκαστικά και η σωστή.

Η δεύτερη εξήγηση είναι πιο περίπλοκη, φαίνεται όμως ότι αντικατοπτρίζει καλύτερα τη σημερινή πραγματικότητα.

Σύμφωνα με αυτήν, οι τράπεζες όντως θέλουν να δώσουν χρήματα στην αγορά, όμως οι όροι και οι προϋποθέσεις που θέτουν είναι στην πράξη απαγορευτικοί. Με τις επισφάλειες στα επιχειρηματικά δάνεια να ξεπερνούν το 30% είναι λογικό τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να έχουν βάλει ψηλά τον πήχη. Μόνο που στην Ελλάδα της κρίσης, οι επιχειρήσεις που μπορούν και πληρούν τα συγκεκριμένα κριτήρια σπανίζουν. Και αν υπάρχουν, έχουν τη δυνατότητα να αντλήσουν άλλου είδους χρηματοδότηση, αποφεύγοντας τα υψηλά επιτόκια που ακόμα χρεώνουν οι ελληνικές τράπεζες σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Ταυτόχρονα, πολλοί είναι οι επιχειρηματίες που – έχοντας συνηθίσει σε δανειακές πρακτικές προηγούμενων ετών – επιδιώκουν πρόσβαση στο τραπεζικό χρήμα δίχως ουσιαστικές δεσμεύσεις. Συγκεκριμένα, όταν οι τράπεζες ζητούν πλήρη επιχειρηματικά πλάνα και άμεση συμμετοχή των επιχειρηματιών με προσωπικά κεφάλαια, οι τελευταίοι αρκετά συχνά «κάνουν πίσω» μη μπορώντας ή μη θέλοντας να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Ετσι, πέραν των υπόλοιπων προβλημάτων που ούτως ή άλλως υπάρχουν στην ασθμαίνουσα ελληνική οικονομία, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος απώλειας εμπιστοσύνης μεταξύ των τραπεζών και της πραγματικής οικονομίας, ο οποίος είναι επιζήμιος και για τις δύο πλευρές.

Και αυτό γιατί ούτε οι τράπεζες μπορούν να επιβιώσουν δίχως να δίνουν βιώσιμα δάνεια ούτε και οι επιχειρήσεις έχουν ελπίδες χωρίς ουσιαστική πρόσβαση στο τραπεζικό χρήμα.

Λύση, όπως αναφέρουν κορυφαίοι τραπεζίτες, μπορεί να αποτελέσει ένα new deal ανάμεσα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και στις επιχειρήσεις που θα καθορίσει τους νέους κανόνες του παιχνιδιού, επιτρέποντας στην αγορά να λειτουργήσει ομαλά. Κανόνες που θα ανταποκρίνονται στα σημερινά δεδομένα. Προσθέτουν όμως ότι το new deal δεν μπορεί να γίνει πράξη χωρίς τη συμμετοχή του κράτους, το οποίο και θα δημιουργήσει το απαραίτητο νομικό πλαίσιο. Ενας πλήρης και λειτουργικός κώδικας δεοντολογίας για επιχειρηματικά δάνεια, αλλά και αλλαγές στο πτωχευτικό είναι απαραίτητα για την επιτυχία του εγχειρήματος.