«Μη φοβάστε να γίνετε δότης»

Διατατική μυοκαρδιοπάθεια τούς διαγνώστηκε το 1989. Ενώ η επιβίωσή τους κρεμόταν από μια κλωστή, στάθηκαν τυχεροί καθώς βρήκαν μόσχευμα στο εξωτερικό, όπου και υποβλήθηκαν σε επιτυχή μεταμόσχευση καρδιάς. Σήμερα και η Σοφία Αδάμ και ο Γιάννης Μανίκας έχουν ο καθένας τους τη δική του οικογένεια, αθλούνται, ζουν φυσιολογική ζωή. Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες άλλοι άνθρωποι θα είχαν σωθεί αν είχαν βρεθεί μοσχεύματα. Το μήνυμα της δωρεάς οργάνων – με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Ιστών που ήταν το Σάββατο – περνούν και οι δύο μιλώντας στα «ΝΕΑ».

Δεν είχε ώς τα είκοσί του θέμα με την καρδιά του. Δεν ήταν – δεν πρόλαβε να γίνει καρδιοπαθής λέει σήμερα ο 45χρονος συνταξιούχος στρατιωτικός Γιάννης Μανίκας. «Αλλά  στον Στρατό, το 1989, κόλλησα μικρόβιο, τον εντεροϊό κοξάκι, οπότε εμφάνισα έντονη γρίπη, με βήχα και πυρετό. Στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο οι γιατροί δεν βρήκαν τι ακριβώς είχα, διέγνωσαν υγρά πλευρίτιδα» ανατρέχει. Τον Μάρτιο του 1990 υπέστη το πρώτο καρδιακό επεισόδιο. Μπήκε στο Ιπποκράτειο και από εκεί, έπειτα από απανωτές, σχεδόν καθημερινές ανακοπές, ο γιατρός του Παύλος Τούτουζας τον έστειλε στο Λονδίνο, στην κλινική του διάσημου καρδιοχειρουργού σερ Μαγκντί Γιακούμπ. «Ευτυχώς που μέσα σε 21 ημέρες βρέθηκε μόσχευμα και ο βοηθός τού Γιακούμπ, ο καρδιοχειρουργός Στέργιος Θεοδωρόπουλος τελικά με χειρούργησε. Η δότρια, Εγγλέζα 31-32 ετών τότε, είχε πνευμονοπάθεια. Εκείνη την εποχή δεν ήταν ακόμα σε θέση οι γιατροί να κάνουν μεταμόσχευση μόνο πνευμόνων, έπρεπε να τους πάρουν μαζί με την καρδιά του δότη για να πετύχει η πνευμονική μεταμόσχευση. Την καρδιά, λοιπόν, της παθούσας την πήρα εγώ. Εκείνη πήρε από νεκρό δότη καρδιά και πνεύμονες, και επέζησε – δεν ξέρω τι κάνει σήμερα, αφού δεν μου δόθηκαν τα στοιχεία της. Αυτός ο ασυνήθιστος τρόπος μεταμόσχευσης είναι το λεγόμενο “ντόμινο”. Νομίζω ότι είμαι ο δεύτερος στον κόσμο που έκανε κάτι τέτοιο» εξηγεί ο κ. Μανίκας, πατέρας ενός 15χρονου παιδιού σήμερα.

Μόλις 13 μήνες από τη μεταμόσχευση επανήλθε στον αθλητισμό. Είναι αθλητής του Συλλόγου Αθλουμένων Νεφροπαθών και Μεταμοσχευμένων. «Και φέτος, στη Λιθουανία, πήρα ασημένιο στα 400μ. τρέξιμο, αγωνιζόμενος για τον Σύλλογο Μεταμοσχευμένων στην Καρδιά…» απαριθμεί.

Μητέρα με νέα καρδιά. Λίγο πριν να κλείσει τα 19 της, τέλος του 1988, διαγνώστηκε με καρδιακή ανεπάρκεια η 44χρονη σήμερα Σοφία Αδάμ. «Από τη μία ημέρα στην άλλη, άρχισα να μη νιώθω καλά. Νόμιζα τότε ότι κάτι είχα στο στομάχι μου, αφού είχα φοβερούς πόνους στην κοιλιά. Αποδείχτηκε, ωστόσο, ότι η καρδιά μου δεν δούλευε καλά» θυμάται η γεννημένη στη Στοκχόλμη Ελληνοσουηδέζα. Οι σουηδοί γιατροί άργησαν να της βρουν τι έχει εξηγεί. «Αρχές Φεβρουαρίου του ’89 διέγνωσαν τελικά ιδιοπαθή διατατική μυοκαρδιοπάθεια. Κληρονομική πάθηση – είχε και ο πατέρας μου και άλλα μέλη της οικογένειάς μας. Μπήκα αμέσως στη Μονάδα Καρδιακής Ανεπάρκειας, όλη την άνοιξη ήμουν στο νοσοκομείο. Το διάστημα αυτό άνοιξα εγώ την κουβέντα περί μεταμόσχευσης με τους γιατρούς, που μόλις έναν χρόνο πριν είχαν κάνει την πρώτη επέμβαση του είδους στη Σουηδία. Τελικά, μπήκα στη λίστα αναμονής για μόσχευμα…» διηγείται.

Ιούνιο του 1989 μεταφέρθηκε στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Γκέτεμποργκ. Εκεί υποβλήθηκε στη σωτήρια μεταμόσχευση, με μόσχευμα που έλαβε από 15χρονο αγόρι, το οποίο χάθηκε σε δυστύχημα.

Μετά την περιπέτεια αυτή στην υγεία της, η κυρία Αδάμ εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα, έκανε οικογένεια και αφοσιώθηκε σε αυτήν. Είναι σήμερα μητέρα μιας 10χρονης κόρης και ενός 9χρονου γιου. «Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο προηγούμενο, για μεταμοσχευμένη στην καρδιά με δύο παιδιά. Το σίγουρο είναι πως είναι πρωτοποριακό το γεγονός πως, αν και μεταμοσχευμένη, έκανα με εξωσωματική το πρώτο μου παιδί το 2005. Το δεύτερο παιδάκι μας ήρθε πια από μόνο του, με 13 μήνες διαφορά…» λέει ευτυχής η κυρία Αδάμ.

Τεράστια ανάγκη. Και ως πρώην ασθενείς – νυν μεταμοσχευμένοι και με την ιδιότητά τους ως μέλη του ΔΣ στον Σύλλογο Βαρέως Καρδιοπνευμονοπαθών (ΣΥΒΑΚΑΠΑ), η κυρία Αδάμ και ο κ. Μανίκας δεν χάνουν την ευκαιρία να τονίσουν το – τουλάχιστον γι’ αυτούς – αυτονόητο. Την ανάγκη, δηλαδή, για την εξεύρεση μοσχευμάτων, τη στιγμή που οι σχετικοί δείκτες στην Ελλάδα καταγράφουν χρόνο με τον χρόνο πτώση, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Ας καταλάβουν όλοι ότι είναι πολύ πιο πιθανό να χρειαστεί κανείς να λάβει μόσχευμα παρά να δώσει. Να μη φοβάται, λοιπόν, ο κόσμος να γίνει δότης. Αντίθετα απ’ ό,τι σκέφτονται αρκετοί που είναι καχύποπτοι, οι γιατροί δεν παίρνουν τα όργανα του ασθενούς αν δεν είναι 100% σίγουροι ότι δεν μπορεί πια αυτός να επιβιώσει επισημαίνει η Σοφία Αδάμ.