[Επισκέπτης] Δύο απόψεις, μία επιλογή

Μετά την πολιτική αυτοκτονία της ΔΗΜΑΡ και τον αυτοπροσδιορισμό του Ποταμιού ως κεντρώου φορέα που δεν ενδιαφέρεται για τις διεργασίες στην Κεντροαριστερά, διαμορφώνονται πλέον δύο απόψεις σε όσους επιμένουν στην αναγκαιότητα ενός σύγχρονου φορέα της σοσιαλδημοκρατίας στη χώρα μας: η δημιουργία ενός νέου κόμματος από μηδενική βάση και η μετεξέλιξη της Ελιάς/ΠΑΣΟΚ σε Δημοκρατική Παράταξη.

Η πρώτη άποψη, αυτή του νέου κόμματος, βασίζεται σε σωστές επισημάνσεις αλλά σε ανύπαρκτες δυνατότητες. Σωστή είναι η επισήμανση ότι το παλιό ΠΑΣΟΚ έχει κλείσει τον κύκλο του. Σωστή είναι επίσης η επισήμανση ότι, λόγω της κρίσης, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, κυρίως των προοδευτικών, αναζητά το νέο στα πρόσωπα, στις ιδέες, στις πρακτικές. Αλλοι για να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται για την κρίση και άλλοι γιατί πιστεύουν στην ανάγκη ενός πλήρως ανανεωμένου πολιτικού σκηνικού.

Ομως, σήμερα δεν υφίστανται ούτε οι πολιτικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να αναλάβουν ένα τέτοιο εγχείρημα ούτε η κοινωνική δυναμική για να το στηρίξει. Πριν από περίπου έναν χρόνο, ίσως υπήρχαν κάποιες δυνατότητες. Πριν από Το Ποτάμι, πριν από την αποτυχία των «58», πριν από την απαξίωση της ΔΗΜΑΡ. Αλλά και αυτές οι δυνατότητες ήταν μάλλον αναιμικές από τη στιγμή που δεν συναινούσε το ΠΑΣΟΚ (ή έστω σημαντικό μέρος του). Γι’ αυτό, όσοι αποχώρησαν πρόσφατα από τη ΔΗΜΑΡ πρέπει να αποφύγουν να επαναλάβουν το ολέθριο λάθος του Κουβέλη που επιχείρησε την ανασυγκρότηση του «τρίτου πόλου» αρνούμενος ακόμη και τον διάλογο με το ΠΑΣΟΚ.

Αν όντως, λοιπόν, το σήμερα είναι απαγορευτικό, υπάρχουν ορισμένοι που συνεχίζουν να ευελπιστούν για το αύριο, όπου μια ενδεχόμενη ήττα του εκλογικού σχήματος στο οποίο θα συμμετέχει το ΠΑΣΟΚ θα επιταχύνει την αποσύνθεσή του, δημιουργώντας «ευνοϊκές» συνθήκες για ένα νέο κόμμα. Πόσο, όμως, ευνοϊκό θα είναι ένα μετεκλογικό περιβάλλον ήττας, απογοήτευσης και αποστράτευσης;

Η άλλη άποψη, η συγκρότηση της Δημοκρατικής Παράταξης, μπορεί να αποτελεί λιγότερο ελκυστική επιλογή, ασφαλώς πιο επίπονη, αλλά σίγουρα πιο ρεαλιστική. Αποσκοπεί στην υπέρβαση του παλιού και στη γέννηση του νέου, σταδιακά, με κάθε νέο βήμα σε αντιστοιχία με τις εκάστοτε συνθήκες.

Το πώς μπορεί να γίνει αυτό το περιγράφει το κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα με τις υπογραφές 12 υποψηφίων ευρωβουλευτών της Ελιάς και 46 εκτός ΠΑΣΟΚ στελεχών του χώρου. Με ένα ιδρυτικό συνέδριο που θα είναι ανοιχτό και δημοκρατικό, με βούληση για ανανέωση σε όλα τα επίπεδα. Με σύγχρονο προγραμματικό λόγο που θα βάζει τις βάσεις για μια νέα προοδευτική κυβερνητική πλειοψηφία, μακριά από τις σειρήνες του λαϊκισμού και του κρατισμού. Με συλλογικά όργανα σε όλα τα επίπεδα, αντιπροσωπευτικά των δυνάμεων που θα συμμετάσχουν. Με ηγεσία που θα είναι δημοκρατικά νομιμοποιημένη. Είναι δε ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι οι κατευθύνσεις αυτές υποστηρίχτηκαν από τον πρόεδρο και τον γραμματέα του ΠΑΣΟΚ.

Η Δημοκρατική Παράταξη θα αποτελεί πολιτικό οργανισμό όπου τα κόμματα και οι κινήσεις θα διατηρούν την αυτοτέλειά τους, αλλά ταυτόχρονα θα παρέχει τη δυνατότητα αυτοοργάνωσης και πολιτικής δραστηριοποίησης σε όσους ανένταχτους πολίτες θελήσουν να συμμετάσχουν στις Επιτροπές Πρωτοβουλίας. Μόνο έτσι θα υπάρξουν οι μετεκλογικές προϋποθέσεις που θα ενθαρρύνουν τα επόμενα βήματα διερεύνησης και ενοποίησης σε κοινό πολιτικό οργανισμό της σοσιαλδημοκρατίας, χωρίς τις παθογένειες του χθες και τα βαρίδια του σήμερα.

Ο Γιάννης Τούντας είναι καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής της Πολιτείας 2012