Ελλάδα και Κύπρος σε ρείθρα ηφαιστείου

Το μήνυμα (σε βαθμό «έντονης επιθυμίας») της Ουάσιγκτον προς την ελληνική και την τουρκική πλευρά – όπως ευθέως το διεβίβασε ο ίδιος ο αντιπρόεδρος της υπερδυνάμεως προ μερικών μόλις ημερών – ήτο πέραν και από σαφές: οριστική λύση του Κυπριακού το ταχύτερο. Και χωρίς μεν να μπει σε λεπτομέρειες, ο κ. Μπάιντεν συνάρτησε την εν πολλοίς αμερικανική «εντολή» α) με όσα πολυαίμακτα διαδραματίζονται στη σύνολη περιοχή, δημιουργώντας συνθήκες μείζονος, όπως τη χαρακτήρισε, (κι επομένως επικίνδυνης) αστάθειας, και β) με αυτά που με μαθηματική βεβαιότητα θ’ ανακύψουν. Μετεξελισσόμενα σε γεωστρατηγική ανακατανομή και ισχύος κι επιρροών και ρόλων. Οπόταν και αυτονόητο είναι: οι ΗΠΑ ως ποδηγετούσα αιχμή του «ατλαντικού δόρατος» έναντι εντελώς ασύμμετρων διαμορφώσεων σε αυτή τη γεωγραφία, να μη θέλουν ν’ αφήσουν κενά στα μετόπισθεν. Με ό,τι αυτό σημαίνει. Και σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο. Μετρήσιμο και από κάθε άποψη απολύτως κρίσιμο. Καθώς στον προσδιορισμό των «μετόπισθεν» συνεντάσσονται κυρίως Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρος. Καλύπτοντας ευρύ φάσμα της Ανατολικής Μεσογείου.

Η εν πολλοίς εσπευσμένη (ύστερα από δεκαετίες ουσιαστικά) ενεργοποίηση του επιθετικού πλεονεκτήματος των βρετανικών «κυριάρχων βάσεων» στην Κύπρο, για στρατηγικό έλεγχο της περιοχής, δημιουργεί επιπλέον λόγους γι’ αυτή την αμερικανική παρέμβαση. Η οποία και θα μετεξελιχθεί οσονούπω σε διαμεσολαβητική πρωτοβουλία: αφενός στο Κυπριακό σε πρώτη φάση. Και αφετέρου στα ελληνοτουρκικά ευρύτερα στη συνέχεια, εφόσον στο πρώτο προκύψει επιτυχής υπέρβαση των αδιεξόδων. Κι αυτό το γνωρίζουν καλά τόσο η Λευκωσία όσο και η Αθήνα. Η οποία και υπήρξε – όπως καθ’ όλα έγκυροι κύκλοι επιβεβαιώνουν – αποδέκτης των αμερικανικών επιθυμιών και συστάσεων.

Κι άλλωστε: πέραν της προωθημένης προφυλακής των βρετανικών βάσεων (από τις οποίες παρέχονται «ειδικές διευκολύνσεις» και στις ΗΠΑ) για τους ίδιους ακριβώς λόγους υπάρχει θέμα για χρήση του ελληνικού εδάφους (Σούδας και όχι μόνο) προς την ίδια κατεύθυνση και στα ίδια πλαίσια. Κάτι που στο αμέσως επόμενο διάστημα θα ενταθεί. Καθώς: πέραν όσων συμβαίνουν στη Μέση κι Εγγύς Ανατολή με την επέλαση των ακραίων ισλαμιστών και την  εμπέδωση του χαλιφάτου των, με την ίδια οξύτητα εγκυμονούνται μείζονες ανατροπές στις ευρασιατικές παρυφές. Οπου η κατάσταση εκτραχύνεται και τείνει να υποτραπεί. Κι αυτό δημιουργεί ουσιαστικά ένα καθ’ όλα εκρηκτικό μείγμα. Του οποίου κανένας δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει με βεβαιότητα τις συνέπειες. Ούτε τα παράγωγα, τα οποία ενδέχεται να προκαλέσουν μείζονες ανατροπές στα σημερινά ισοζύγια όπως είχαν σταθεροποιηθεί αμέσως μετά τον (προσωρινό όπως απεδείχθη) τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου. Κι αυτές οι εξελίξεις μέσα και πέριξ των ουκρανικών συνόρων ασκούν τη δική τους δυναμική σε όλο το φάσμα των αναδιατάξεων. Πολύ πέραν εκείνων που φέρνουν σε αντιπαράταξη την Ευρωατλαντική Δύση με τη Μόσχα.

Γιατί ακριβώς τα συμφέροντα και οι στρατηγικές γενικότερα και των μεν και των δε διακυβεύονται στη μεσανατολική σκακιέρα. Και δοκιμάζονται ακόμη περισσότερο στο ενεργειακό τοπίο που αναδύεται μέσα από τον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου. Που είναι μάλλον και μέρος των γενεσιουργών αιτίων για τις ανελισσόμενες συγκρουσιακές υποτροπές σ’ αυτές τις διακεκαυμένες γεωπολιτικές ζώνες. Γύρω από το οποίο συνωστίζονται ακριβώς ισχυροί παίκτες. Και συναγωνίζονται πολλαπλά συμφέροντα. Οσο μάλιστα οι οσμές των υδρογονανθράκων διαποτίζουν την ατμόσφαιρα, τόσο και οι προοπτικές θ’ αποβαίνουν αναλόγως κρισιμότερες. Με υπερδυνάμεις να ανταγωνίζονται. Και περιφερειακούς τοποτηρητές να διαγκωνίζονται. Ορα Τουρκία, Αίγυπτος, Ισραήλ. Πέριξ και πάνω από την κρεουργημένη συριακή γεωγραφία. Με τους Αμερικανούς να διαφοροποιούν άρδην την τακτική τους, βομβαρδίζοντας αντί τον στοχοποιημένο από τους ίδιους Ασαντ, τους αντιπάλους του! Τους οποίους προηγουμένως υπέθαλπαν. Και από την άλλη τους Ρώσους να ετοιμάζονται για διεκδίκηση του δικού τους «στρατηγικού κεκτημένου». Οπως αυτό προκύπτει από παραδοσιακές συμφωνίες με το συριακό καθεστώς, που αφορούσαν πέραν άλλων ευρύτατες διευκολύνσεις για τον ρωσικό στόλο της Μεσογείου.

Υπό το φως αυτών όλων των ασταθών δεδομένων, δεν είναι καθόλου δύσκολο να εικάσει κανένας τι μας αφορά και πώς και πόσο θα επιδράσουν στα καθ’ ημάς…

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής