[Κιόσκι] Εφηβικές συναντήσεις

Η εφηβεία, γράφει ο συγγραφέας Αλμπέρτο Μανγκέλ στη «Ρεπούμπλικα», είναι συχνά η ηλικία των συναντήσεων που αλλάζουν τη ζωή ενός ανθρώπου. Η ζωή του έφηβου Μανγκέλ άλλαξε όταν γνώρισε τον Αντόλφο Μπιόι Κασάρες. Αλλά η ζωή του έφηβου Κασάρες είχε αλλάξει όταν είχε γνωρίσει τον Μπόρχες. Ο Κασάρες ήταν τότε 17 χρονών και ο Μπόρχες 34. Ο Μπόρχες ήταν ήδη φτασμένος συγγραφέας στην Αργεντινή και ζήτησε να μάθει από τον επίδοξο συνάδελφό του ποιοι ήταν οι δικοί του αγαπημένοι λογοτέχνες. Χωρίς να το πολυσκεφτεί, ο Κασάρες ανέφερε τα ονόματα δύο ισπανών συγγραφέων που ήταν στη μόδα εκείνη την εποχή, καθώς και του Τζέιμς Τζόις.

Ο Μπόρχες δεν έδειξε να εκπλήσσεται. Κάποια στιγμή αργότερα θα του έλεγε ότι οι νέοι βρίσκουν επαρκώς λογοτεχνικούς μόνο τους συγγραφείς που αφιερώνονται στη μουσική των λέξεων και θα παρατηρούσε ότι η έλξη για τον Τζόις οφείλεται «στην πρόθεση, την πράξη της πίστης, την υπόσχεση που περιγράφει το έργο του Τζόις, την υπόσχεση ότι θα τον αγαπούν».

Εκείνη η συνάντηση άλλαξε πραγματικά τη ζωή του Κασάρες. Για τα επόμενα 54 χρόνια και μέχρι τον θάνατο του Μπόρχες οι δυο τους θα αντάλλασσαν απόψεις για βιβλία, θα επιμελούνταν μια σειρά αστυνομικών μυθιστορημάτων και διάφορες ανθολογίες, θα συνυπέγραφαν διηγήματα και σενάρια, θα μοιράζονταν αυτό που ο Μπόρχες αποκαλούσε «η άλλη περιπέτεια» – επειδή δεν μπορούσε να θυμηθεί ποια ήταν η πρώτη. Κάτω από την επιρροή του Μπόρχες αλλά και χάρη στο δικό του ταλέντο ο Κασάρες θα γινόταν ένας από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς της Αργεντινής. Ενα από τα πιο γνωστά μυθιστορήματά του είναι «Η εφεύρεση του Μορέλ» (στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Αγρα και Πατάκη).

Ο Αντόλφο Μπιόι Κασάρες γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από εκατό χρόνια. Αυτό που έμαθε από τον Μπόρχες ήταν να αποφεύγει τις ευκολίες. Παίζοντας ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, οι δυο τους δημιούργησαν την ιστορία ενός επίδοξου συγγραφέα, ο οποίος μια μέρα ψαχουλεύει στο γραφείο ενός φτασμένου λογοτέχνη για να ανακαλύψει έναν κατάλογο με «αυτά που πρέπει να αποφεύγονται στη λογοτεχνία».

Απαγορεύονταν, για παράδειγμα, οι πολύ διαφορετικοί συμπρωταγωνιστές, όπως ο Δον Κιχώτης και ο Σάντσο Πάντσα, καθώς και οι συμπρωταγωνιστές που μοιάζουν πολύ, όπως οι Μπουβάρ και Πεκισέ. Επρεπε να αποφεύγονται πρόσωπα που περιγράφονται μέσα από τις ιδιαιτερότητές τους, όπως οι ήρωες του Ντίκενς, αλλά και πρόσωπα με τα οποία ο αναγνώστης μπορεί να ταυτιστεί. Ο κατάλογος ήταν μακρύς. Και τι έμενε στο τέλος; Η απουσία της λογοτεχνίας.

Μια συνάντηση μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ανθρώπου – όχι μόνο στην εφηβεία αλλά σε οποιαδήποτε ηλικία. Και, συχνά, την κάνει καλύτερη.