[Εισαγωγικά] Κόκκινο κοστούμι

ΤΟ παρελθόν είναι μια άλλη χώρα – έστω κι αν λέγεται κι αυτή Ελλάδα. Και στη χώρα αυτήν – προ Μνημονίου φυσικά – οι πολιτικοί που οσφραίνονταν εξουσία έσπευδαν να ράψουν κοστούμια, διαβαίνοντας συνήθως το κατώφλι επώνυμου ελληνικού οίκου σε ανηφορικό δρόμο του Κολωνακίου. Εκτοτε άλλαξαν πολλά. Οι ερχόμενοι δεν ράβονται. Τους παίρνουν μέτρα για να τους ράψουν και μάλιστα όχι στο Κολωνάκι αλλά στο εξωτερικό, και μάλιστα ερήμην τους. Το κοστούμι δεν είναι μονόπετο ή σταυρωτό, αλλά δημοσιονομικό. Το πρώτο ράφτηκε, κάπως βεβιασμένα, για τον Γιώργο Παπανδρέου. Αλλά πατρόν έχει κοπεί για όλους όσοι κυβέρνησαν τη χώρα έκτοτε. Ασχέτως του πώς το φόρεσε ο καθένας.

Η παρατήρηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς πυκνώνουν οι πληροφορίες και, κυρίως, οι διαρροές ότι η κυβέρνηση και οι ξένοι συνομιλητές της συζητούν την έξοδο από το Μνημόνιο. Κουβέντα τέτοια έγινε και στον μυστικό δείπνο του Παρισιού μεταξύ τροϊκανών και κυβερνητικών, αλλά και πρόσφατα στο Μιλάνο όπου, στο περιθώριο του άτυπου Ecofin της ιταλικής προεδρίας, ο Γκίκας Χαρδούβελης τα είπε με τον Μάριο Ντράγκι.

Τι θα πει όμως έξοδος από το Μνημόνιο; Εξοδος τύπου Μεσολογγίου δεν είναι – αυτό θα συνέβαινε αν πηγαίναμε στη δραχμή. Στην πράξη, έξοδος από το Μνημόνιο σημαίνει έξοδος στις αγορές. Οχι όμως μια φορά για συμβολικούς ή ψυχολογικούς λόγους. Ούτε μερικές φορές για ειδικό σκοπό, όπως η έμμεση παροχή ρευστότητας στις τράπεζες με μάζεμα βραχυπρόθεσμων τίτλων και ανταλλαγή με πιο μεσοπρόθεσμου χαρακτήρα χρεόγραφα. Ούτε, τέλος, για να μαζευτούν από τις αγορές τα κεφάλαια που χρειάζονται ώστε να φύγει ταχύτερα, δηλαδή χωρίς να τα πληρώσει όλα, το ΔΝΤ. Εξοδος από το Μνημόνιο θα πει δυνατότητα δανεισμού σε κανονική βάση – όπως συμβαίνει, ας πούμε, με την Ισπανία.

Αραγε θα το ζήσουμε αυτό – και μάλιστα στη διάρκεια της θητείας αυτής της κυβέρνησης; Σαμαράς και Βενιζέλος το θέλουν – για ιστορικούς λόγους. Ωστόσο ο κύριος ενδιαφερόμενος είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Ο μύθος της κυβερνώσας Αριστεράς που επιχειρεί να οικοδομήσει ο ΣΥΡΙΖΑ έχει νόημα αν η χώρα είναι εκτός Μνημονίου και με τα δύο πόδια. Αν το ένα πόδι είναι στις αγορές και το άλλο σε κάποιας μορφής πρόγραμμα – δηλαδή σε Μνημόνιο, ασχέτως του πώς θα λέγεται – το πράγμα αλλάζει. Αυτονομία η Αθήνα θα έχει – πλην όμως σχετική αυτονομία. Σε μια τέτοια περίπτωση το όραμα διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ θα τελεί υπό όρους. Με άλλα λόγια, θα υπάρξει κοστούμι και για τον Αλέξη – ρούχο που φοριέται, πάντως, ανετότατα και χωρίς γραβάτα.

Αν έχει κάτι ενδιαφέρον στη διάρκεια του «κόκκινου Σαββατοκύριακου» της ΔΕΘ είναι το είδος των προφυλάξεων που θα πάρει ο Τσίπρας σε σχέση με μια μελλοντική διαχείριση της οικονομίας. Η σημειολογία καλύπτεται ήδη με συμμετοχή σε εκδηλώσεις τύπου Κόμο για να αποδειχθεί στους μέσα ότι ο Αλέξης είναι εξαγώγιμος, και στους έξω ότι η ελληνική Αριστερά ηχεί ριζοσπαστική αλλά βγάζει νόημα στην κουβέντα. Η ΔΕΘ έχει περισσότερο να κάνει με την ουσία – κάτι που ενέχει πάντα κινδύνους. Στο βήμα της έχουν, άλλωστε, υποθηκευθεί προκαταβολικά ουκ ολίγες πρωθυπουργικές θητείες…