Κέρδισες; Πάρ’ τα όλα!

Την περίοδο 1984-87 υπηρετούσα στην πρεσβεία μας, στο Λονδίνο. Τότε, θυμάμαι, ένας θεωρητικός του θατσερισμού δήλωσε ότι όποιος μπορεί να δουλέψει να ψάξει στον ιδιωτικό τομέα, όποιος δεν μπορεί ή δεν θέλει ας… πεθάνει! Η Μεγάλη Βρετανία – είπε – πάει μπροστά και δεν κοιτάζει πίσω. Υπήρξαν αντιδράσεις. Από πολλούς  θεωρήθηκε ακραίος κυνισμός και από άλλους πρόβλεψη για το μέλλον. Λίγα χρόνια μετά, το 1990, επισκέφτηκε το Λονδίνο ο Ανδρέας Παπανδρέου, ήταν τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης. Στη συνάντησή του με τον αρχηγό των Εργατικών Νιλ Κίνοκ, στο γραφείο του στη Βουλή των Κοινοτήτων, τον ρώτησε αν προβλέπει ήττα της Θάτσερ στις επικείμενες εκλογές. Ο Κίνοκ απάντησε: «Φίλε Ανδρέα, θα καταλάβεις το τέλος της Θάτσερ μόνο όταν δεις ότι παύουν να τη στηρίζουν οι εφημερίδες του Μέρντοκ». Και πράγματι έτσι συνέβη μερικά χρόνια αργότερα, όταν στην ηγεσία των Εργατικών ανήλθε ο Τόνι Μπλερ. Η κυβέρνηση των «νέων Εργατικών» εφάρμοσε έναν light  θατσερισμο. (Στα χρόνια της Θάτσερ και του Ρίγκαν το ποσοστό κέρδους αυξήθηκε 22% και της εκμετάλλευσης 20%). Εκτοτε ο θατσερισμός (όρος του κοινωνιολόγου Στιούαρτ Χολ) σιγά σιγά εξαπλώθηκε στο δυτικό καπιταλιστικό σύστημα, συμπεριλαμβάνοντας την  ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Η πολιτική αυτή του νεοφιλελευθερισμού συμπληρώθηκε (παγκοσμιοποίηση – οίκοι αξιολόγησης – χρηματιστηριακές φούσκες – δομημένα ομόλογα  κ.λπ. κ.λπ.) από τις ΗΠΑ, μετά την πτώση της Σοβιετικής Ενωσης. Το δόγμα ήταν πλέον «Κέρδισες; Πάρ’ τα όλα! Μη δίνεις χρόνο στον αντίπαλο να αναδιοργανωθεί». Από τότε οι Αγορές αποφασίζουν και οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν. Μείωση μισθών και συντάξεων, απολύσεις, αλλαγή εργασιακών σχέσεων, ιδιωτικοποιήσεις κ.λπ. Αρα, μετατόπιση του χρήματος από τους πολλούς στους εξαιρετικά λίγους. Η θεωρία ότι θα αυξηθούν οι επενδύσεις, επομένως η απασχόληση, έχει καταρρεύσει προ πολλού. Η θεωρία ότι θα γίνουν πιο ανταγωνιστικές οι χώρες, επίσης. Αυξάνονται αντιθέτως η κερδοσκοπία και η κοινωνική ανισότητα με απίθανη ευλυγισία και ταχείς ρυθμούς. Ο Κέινς αντιμετωπίζεται  ως… κομουνιστής!

Μετά την κρίση, η μετατόπιση χρήματος προς τους πλούσιους υπερδιπλασιάστηκε. Και για του λόγου το αληθές, το 0,7 του παγκόσμιου πληθυσμού ελέγχει το 41% του πλούτου (μελέτη του Boston Consulting Group που παρουσίασε «Το Βήμα της Κυριακής» 25-8-2014). Στα δικά μας, διαβάζω στην ίδια έρευνα, ότι «στο offshore Banking της Ελβετίας έχει βρει καταφύγιο το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών κεφαλαίων (συμπεριλαμβανομένων αυτών των εφοπλιστών) ύψους 140 δισ. ευρώ». Τι λένε για όλα αυτά οι πολιτικοί αρχηγοί μας; Γιατί ο Αδωνις και ο Βορίδης ξέρουμε τι λένε!

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης είναι πρώην υπουργός