Κάποτε, τον Ιούλιο

Οι δάσκαλοι μας έλεγαν ότι η Ιστορία διδάσκει. Μια υπενθύμιση επομένως των γεγονότων ενός περασμένου Ιουλίου, μέρες που ‘ναι, δεν βλάπτει. Στις 15 Ιουλίου 1965, ο πρωθυπουργός του 53% Γεώργιος Παπανδρέου παύεται από τον τότε νεαρό βασιλιά και μισή ώρα αργότερα ανατίθεται η πρωθυπουργία της χώρας στον έτοιμο από καιρό (ανέμενε σε παρακάμαρα των ανακτόρων!) Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα. Ηταν ο πρώτος. Ακολούθησαν ο Ηλίας Τσιριμώκος (της κυβέρνησης του βουνού!) και ο Στέφανος Στεφανόπουλος, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Πολιτικοί και πολιτική στο ναδίρ. Μιλάμε για τα Ιουλιανά, όπως έμειναν στη σύγχρονη πολιτική Ιστορία. Δηλαδή, το βασιλικό πραξικόπημα με τη συνέργεια της αποστασίας βουλευτών της Ενωσης Κέντρου. Η Δεξιά ψήφιζε, εννοείται, σταθερά την εκτροπή. Η αποστασία κυριάρχησε έκτοτε ως πολιτικός όρος για να θυμίζει τη βασιλική ράβδο που, ως άλλη Κίρκη, μεταμόρφωνε εν μία νυκτί, με ό,τι κι αν σήμαινε αυτό (οφίκια, χρήμα, ματαιοδοξία), πολιτικούς άνδρες σε αθύρματα της Ιστορίας. Ενας εκ των πρωταγωνιστών, «αρχιτέκτονας της αποστασίας» απεκλήθη ύστερα από χρόνια και με άλλη αφορμή, θα δήλωνε «οι Ελληνες σε 5-10 χρόνια θα ‘χουν ξεχάσει»! Η κυνικότητα στην υπηρεσία της πολιτικής ή η επίκληση της λήθης ως πολιτικό όπλο διάπραξης πολιτικών ανοσιουργημάτων! Τα Ιουλιανά δεν ήταν τίποτα άλλο παρά το αποτέλεσμα της ιδιοκτησιακής αντίληψης (παλιό χούι) που είχε η άρχουσα τάξη – το παλάτι και η τότε Δεξιά – για τη χώρα και τον λαό, αλλά και η πλεονεξία μαζί με τη ψευδαίσθηση σιγουριάς που της έδιναν η απολυταρχία της και οι παρακρατικές οργανώσεις που δημιούργησε για να διατηρεί μια υπερεξουσία. Η εθνικοφροσύνη, η εκμετάλλευση του αντικομμουνισμού, η φτώχεια, οι εξορίες, τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων και η μετανάστευση σε ημερησία διάταξη. Ο λαός και οι νέοι στους δρόμους. Το κατεστημένο προετοίμαζε την τελευταία του πράξη, τη δικτατορία. Από τους πρωταγωνιστές των Ιουλιανών σήμερα ζει ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος, ως μέγας Ιδιώτης, που από το «ανεύθυνος άρχων» κράτησε με ζήλο το πρώτο. Και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, τον όποιο αργότερα έκανε σώγαμπρο η Δεξιά για να τον εκμεταλλευτεί! Μάλιστα, του ανετέθη η αρχηγία της ΝΔ γιατί έκριναν ότι ήταν ο μόνος που μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο, θεμιτό ή αθέμιτο, προκειμένου να εξοντώσει τον λαοφιλή Ανδρέα Παπανδρέου! Δεν το κατάφερε, παρά το «βρώμικο ’89». Ποιος όμως κέρδισε από το συμπεθεριό ΝΔ – Μητσοτάκη; Ασφαλώς κέρδισε, υπό κάθε έννοια, ο δεύτερος. Η Ιστορία, λοιπόν, διδάσκει; Μπορεί, αλλά πολλές φορές έχει κακούς μαθητές. Οι νοοτροπίες δεν αλλάζουν εύκολα, ούτε καν τώρα που ζούμε σε μια άλλη εντελώς εποχή.

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης είναι πρώην υπουργός