[Ανάλυση] Το διπλό μάθημα των αγορών

Οι αγορές δεν είναι δεδομένες. Εχουν τα πάνω τους και τα κάτω τους. Το απέδειξαν χθες, για άλλη μια φορά, στέλνοντας μήνυμα σε όσους «βάζουν όλα τα λεφτά πάνω τους».

Το κλίμα ευφορίας που είχε καλλιεργηθεί στην πρώτη επιτυχημένη έξοδο τη χώρας στις διεθνείς αγορές δεν επιβεβαιώθηκε στη χθεσινή δεύτερη έξοδο. Οι ξένοι επενδυτές δεν ποντάρισαν «τα ρέστα τους» στο ελληνικό τριετές ομόλογο. Και δικαίωσαν έτσι όσους ξένους και εγχώριους αναλυτές προειδοποιούσαν ότι η μπονάτσα στα ξένα χρηματιστήρια και στις αγορές ομολόγων μπορεί να φέρει θύελλες.

Αυτή τη φορά το χτύπημα ήρθε από την πορτογαλική τράπεζα Banco Espirito Santo. Πριν από ένα δεκαπενθήμερο αιτία αναταραχής ήταν οι φήμες για τις τράπεζες της Βουλγαρίας. Και αύριο ποιος ξέρει τι, σε μια Ευρώπη που εξακολουθεί να αιμοδοτείται από το φθηνό χρήμα Ντράγκι και όπου η παραμικρή δυσλειτουργία σε έναν κρίκο της αλυσίδας μπορεί να επεκταθεί ταχύτατα, μπλοκάροντας τον κύκλο των χρηματοροών και της ρευστότητας σε όλη την αγορά.

Κάπως έτσι στραβοπάτησε χθες η Ελλάδα. Και μαζί με αυτήν τα επιχειρήματα όσων, εντός και εκτός κυβέρνησης, πιστεύουν ότι η πρόσβασή μας στις αγορές θα είναι βέβαιη και στο μέλλον ως παράθυρο διαφυγής από πολιτικά δύσκολες μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία.

Στην πραγματικότητα, το χθεσινό πάθημα στις αγορές αποτελεί ένα διπλό μάθημα.

Πρώτον, για το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Για την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση. Για την πρώτη, που χτίζει πάνω στην άμμο των αγορών βασικούς άξονες της πολιτικής διαπραγμάτευσης με την τρόικα για τις μεταρρυθμίσεις, τη φορολογία, την διευθέτηση του χρέους. Και για τη δεύτερη, που εξακολουθεί να λέει όχι σε οποιαδήποτε αλλαγή και να υπόσχεται αυξήσεις λες και… «λεφτά υπάρχουν» στις αγορές να μας δανείσουν

Δεύτερον, για τους ηγέτες των ισχυρών ευρωπαίων εταίρων μας, που θεωρούν ότι η κρίση έχει παρέλθει για το σύνολο της ευρωζώνης και ότι «ατυχήματα» όπως το χθεσινό αφορούν ορισμένες χώρες του Νότου. Αντίθετα, όμως, το χθεσινό επεισόδιο δείχνει πόσο εύκολα και γρήγορα μπορεί να μεταδοθεί η κρίση από την Λισαβόνα στη Μαδρίτη και από εκεί στα Χρηματιστήρια του Μιλάνου και της Φρανκφούρτης όπου χτυπάει η καρδιά του ευρώ. Ανέδειξε εκ νέου το πρόβλημα της ευρωζώνης. Το οποίο, βεβαίως, για να λυθεί απαιτεί γενναίες αποφάσεις και κυρίως πολιτικές προσανατολισμένες στην ανάπτυξη των ευάλωτων χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας.