[Επιφυλλίδα] Ολες οι ηλικίες είναι ίδιες

Η είδηση, με ζωή μόλις μιας εβδομάδας, σπαρταράει κυριολεκτικά και φέρνει στην επιφάνεια, αν ποτέ παρέμεινε κρυμμένο, το καθεστώς των διακρίσεων που ταλανίζει την εποχή μας, μια εποχή συνειδητοποιημένη κατά τα άλλα ως δημοκρατική. «Οπως έκανε γνωστό ο ιταλός υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι, η είσοδος στα μουσεία θα είναι δωρεάν για τους νέους έως 18 ετών. Το εισιτήριο θα είναι μειωμένο για τους πολίτες έως 25 ετών, ενώ οι ηλικιωμένοι που είχαν ώς τώρα ελεύθερη είσοδο θα πρέπει να πληρώνουν κανονικά».

Το ακόμη πιο δυσάρεστο είναι ότι η απόφαση του ιταλού υπουργού Πολιτισμού φαίνεται θεάρεστη αφού δίνει κίνητρο σε μια ράθυμη νεολαία – όπως είναι όλες οι νεολαίες στην πλειονότητά τους, τουλάχιστον για ό,τι έχει σχέση με το παρελθόν – να ενδιαφερθούν για τα μουσεία της χώρας τους. Τόσο θεάρεστη που σχεδόν δεν διακρίνεται κάτι πραγματικά απάνθρωπο: η αντιδημοκρατική μεροληψία να απαγορεύεται σε έναν ηλικιωμένο η είσοδος στα μουσεία, αφού η καταβολή ενός αντιτίμου μεταβάλλει σε πολυτέλεια μια προοπτική – τη θέα των εκθεμάτων – που για έναν ώριμο άνθρωπο μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας. Αλλά ο υπουργός Πολιτισμού – άρα η χώρα ολόκληρη – φαίνεται να υπογραμμίζει πως ένας ηλικιωμένος δεν επιτρέπεται να έχει σχετικές ανάγκες.

Αν ήθελε να απολαμβάνει έπρεπε να μείνει νέος. Τώρα που τα περιθώρια της ζωής του έχουν στενέψει και έχουν γίνει σχεδόν ανύπαρκτα, χαρές και απολαύσεις που δεν πρόκειται να μεταβληθούν σε μια εξαργυρώσιμη εμπειρία μπορεί να τις στερηθεί. Οτι μια ζωή χωρίς ατέρμονη προοπτική είναι άνευ σημασίας και επομένως οι ηλικιωμένοι αλλά και οι ανίατα ασθενείς που τόσα έχουν στερηθεί, οφείλει η στέρησή τους να γίνει ολοκληρωτική.

Αναρωτιέται όμως κανείς ποια διαστροφή κάνει ένα κράτος να αναλαμβάνει να υποκαταστήσει την τάξη του κόσμου που θέλει, οσοδήποτε μεγάλος και να είναι κανείς σε ηλικία, η προοπτική της ζωής του να είναι τόσο πολύτιμη, ηθικά τουλάχιστον, όσο πολύτιμη είναι και του νέου ανθρώπου. Αν ισχύσει κάτι διαφορετικό, η διαδοχή των γενεών αποκτά τα χαρακτηριστικά μιας κρεατομηχανής που δεν βλάπτει μόνο τους ηλικιωμένους, αλλά όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας. Μια κοινωνία που υιοθετεί με τόσο κατηγορηματικό τρόπο τη διάκριση ανάμεσα στους νέους και τους ηλικιωμένους κάνει να μοιάζει ως απολύτως φυσιολογική η διάκριση ανάμεσα στον πλούσιο και τον φτωχό, τον ντόπιο και τον «ξένο», τον περιθωριακό και τον εγκατεστημένο κοινωνικά.

Κάτι πολύ χειρότερο από τη «φυσικότητα» αυτής της διάκρισης είναι ότι η μεταχείριση που τους γίνεται, αν και έχει όλα τα στοιχεία μιας εγκόσμιας και μεταφυσικής αταξίας – ύβρεως μάλλον -, φαίνεται σαν κάτι απολύτως ομαλό. Οποιος συμβεί να ακούσει τη φράση «Γέρος είναι, τι να τα κάνει τα μουσεία;», με τις εκατοντάδες παραλλαγές που μπορεί να γνωρίσει η φράση αυτή, και δεν εξεγερθεί υπογράφει κυριολεκτικά την καταδίκη του. Γιατί και νέος να είναι αποκλείεται να μην υπάρχει κάποια διάκριση που να τον χαρακτηρίζει σε σχέση με τους άλλους: λιγότερο όμορφος απ’ ό,τι είναι το αντικειμενικά επιθυμητό, με φαλάκρα ενώ λίγο καιρό πριν φούντωνε ακατάσχετο μαλλί, περισσότερο ευαίσθητος ή λιγότερο κτηνώδης, μόλις η απολύτως φυσική διαφορά του από τους υπολοίπους χαρακτηρισθεί ως μειονέκτημά του, μεταβάλλεται αυτόματα στην πιο χειραγωγήσιμη μονάδα από πλευράς ενός ανοικτίρμονος πάντα κράτους.

Η πριμοδότηση με ευεργετήματα ή η στέρησή τους ανάλογα με την ηλικία ενός ανθρώπου είναι η μεγαλύτερη παγίδα που εξυφαίνουν τα σύγχρονα κράτη.