[Κιόσκι] Ο ντραγκ κινγκ Μάρκος

Στις 25 Μαΐου ο υποδιοικητής Μάρκος έδωσε στη δημοσιότητα ανοικτή επιστολή, με την οποία ανακοίνωσε τον θάνατο του επινοημένου του εαυτού. «Αυτές οι λέξεις είναι οι τελευταίες μου πριν σταματήσω να υπάρχω» έγραψε. Με την ίδια επιστολή ανακοίνωσε τη γέννηση του υποδιοικητή «Γκαλεάνο», από το όνομα του συντρόφου του Χοσέ Λουίς Σολίς Σάντσες, γνωστού και ως Γκαλεάνο, που έπεσε νεκρός στις 2 Μαΐου από τις σφαίρες των παραστρατιωτικών. «Είναι απαραίτητο να πεθάνει κάποιος από εμάς για να ζήσει ο Γκαλεάνο και να πάρει ο θάνατος όχι μια ζωή αλλά μόνο ένα όνομα, γράμματα χωρίς νόημα».

Ο Μάρκος «πέθανε» όπως έζησε. Σαν ένας θρύλος της Λατινικής Αμερικής, έντιμος, ακέραιος και μυθιστορηματικός, σαν μια πηγή έμπνευσης για χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που αναζητούσαν ένα νέο ίνδαλμα στην γη των επαναστάσεων. Ο ηγέτης των Ζαπατίστας, αυτού του μοναδικού κινήματος που αγωνίζεται για κοινωνική δικαιοσύνη στη φτωχή επαρχία των Τσιάπας στο Μεξικό, ήταν πολλά πράγματα μαζί – αρκεί να διαβάσει κανείς το μυθιστόρημα «Ανήσυχοι νεκροί» που συνυπέγραψε με τον Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ για να το καταλάβει (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αγρα και Κέδρος).  

Η Μπεατρίθ Πρεθιάδο αναγνωρίζει και ένα άλλο σπάνιο χάρισμα στον Μάρκος: την επινόηση μιας πολιτικής επικοινωνίας στην οποία το υποκείμενο αλλάζει το όνομά του και μεταμφιέζεται για να διαδώσει το μήνυμά του. Αλλά όπως επισημαίνει η ισπανίδα φιλόσοφος, στην επικοινωνία δεν υπάρχει παρθενογένεση. Το τέχνασμα αυτό, σημειώνει στη Λιμπερασιόν, είναι θεμελιώδες στην κουλτούρα των τρανσέξουαλ, των ντραγκ κινγκ και των ντραγκ κουίν. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν δύο ονόματα, ένα που τους δόθηκε στη γέννησή τους από την κυρίαρχη κουλτούρα και ένα που επέλεξαν οι ίδιοι. Αυτό το δεύτερο όνομα δεν είναι δηλωτικό των διαφορετικών σεξουαλικών επιλογών τους αλλά της απο-ταυτοποίησής τους.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Σύμφωνα με την Μπεατρίθ Πρεθιάδο, ότι ο Μάρκος είναι ένας ντραγκ κινγκ: ο σουμπκομαντάντε κατασκεύασε μια φιγούρα με έντονα «αρσενικά» χαρακτηριστικά χρησιμοποιώντας τις τεχνικές προβολής του θεάματος (η κουκούλα στο πρόσωπο, η φωνή του εξεγερμένου). Το επινοημένο όνομα και η κουκούλα είναι ένα παροδικό προσωπείο, σκοπός του οποίου είναι να αποκαλύψει το προσωπείο της πολιτικής διαφθοράς. Το επινοημένο όνομα και η κουκούλα λειτουργούν όπως το δεύτερο όνομα και η περούκα των ντραγκ ή το μουστάκι και τα τακούνια στην κουλτούρα των τρανς.

Ενδεχομένως η σύγκριση αυτή να ακούγεται κάπως αυθαίρετη – σε κάποιους μπορεί να φανεί και προσβλητική. Ενας γνήσιος επαναστάτης όμως θα την εκτιμούσε. Και ο ντραγκ κινγκ Μάρκος ήταν ακριβώς αυτό.