[Κιόσκι] Στο σωστό μέρος

«Το να διηγείσαι έναν πόλεμο σημαίνει να προσπαθείς να βρίσκεις την αλήθεια σε μια δίνη προπαγάνδας, ενώ στρατοί, φυλές ή τρομοκράτες πολεμούν μεταξύ τους. Και, ναι, σημαίνει να διατρέχεις κινδύνους. Παρά τα όσα μας λένε για τις έξυπνες βόμβες, το σκηνικό είναι πάνω-κάτω το ίδιο εδώ και εκατοντάδες χρόνια: καμένα σπίτια, ακρωτηριασμένα σώματα, γυναίκες που κλαίνε για τα νεκρά παιδιά τους και τους νεκρούς άνδρες τους, άνδρες που κλαίνε για συζύγους, μητέρες, γιους και κόρες. Η δική μας αποστολή είναι να διηγούμαστε αυτό τον τρόμο χωρίς προκαταλήψεις».

Η Μαρί Κόλβιν, πολεμική ανταποκρίτρια των Σάντεϊ Τάιμς, είχε προφέρει αυτές τις φράσεις λίγους μήνες πριν αφήσει την τελευταία της πνοή στη Χομς της Συρίας. Δεν ξέρουμε εάν τα λόγια της έφτασαν ποτέ, έστω και σαν αντίλαλος, στα αυτιά του Αντρέα Ροκέλι. Αλλά ο ιταλός φριλάνσερ που σκοτώθηκε πριν από δύο ημέρες στο Σλαβιάνσκ είναι βέβαιο ότι θα συμφωνούσε. Ο τίτλος που είχε δώσει στην τελευταία του φωτογραφική έκθεση ήταν: «Τα πράγματα συμβαίνουν αν βρίσκεσαι στο σωστό μέρος». Και ο Ροκέλι, όπως η Κόλβιν και εκατοντάδες συνάδελφοί τους, φρόντιζαν πάντα να βρίσκονται στο σωστό μέρος – ακόμη και αν αποδεικνυόταν μοιραίο.

Στο ίδιο σωστό μέρος με τον Ροκέλι βρέθηκε και ο ρώσος δημοσιογράφος Αντρι Μιρόνοφ. Ηταν 60 χρόνων, στενός φίλος της Αννας Πολιτκόφσκαγια, της δημοσιογράφου που δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι της στη Μόσχα επειδή ενοχλούσαν τα ρεπορτάζ της για τον πόλεμο της Τσετσενίας. Εκείνος την είχε γλιτώσει – είχε φάει μόνο ξύλο. Αλλά δεν έπαψε ποτέ να καταγγέλλει την «μπατσοκρατία» του Βλαντίμιρ Πούτιν και τους πολέμους του ρώσου προέδρου στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Δεν φοβόταν, όπως δεν είχε φοβηθεί το σοβιετικό καθεστώς. «Είχα πάει για τουρισμό στα γκουλάγκ» είχε πει όταν επί Γκορμπατσόφ αφέθηκε επιτέλους ελεύθερος.

Τι στέλνει αυτούς τους ανθρώπους στα πιο επικίνδυνα «σωστά μέρη» του κόσμου; Τι τους κάνει να θέλουν να «διηγηθούν την Ιστορία», όπως μου είχε πει κάποτε σε μια συνέντευξη για τον Ταχυδρόμο ο φωτορεπόρτερ Γιάννης Κόντος; Ο Αντρέα Ροκέλι ήθελε να διηγηθεί την ιστορία δύο φίλων που χωρίστηκαν από τα δύο στρατόπεδα. Ο Αντρι Μιρόνοφ ήταν ο διερμηνέας του. Βρέθηκαν στο σωστό μέρος, στο λάθος μέρος, στη μέση του πουθενά. Δεν ήταν η πρώτη τους φορά αλλά κάθε φορά δεν μπορεί να μη σκέφτονταν ότι υπήρχε μια πιθανότατα να είναι και η τελευταία τους. Δεν μπορεί να μην ένιωθαν ένα σφίξιμο, ένα μούδιασμα, κάτι που δεν θα τους έκανε λιγότερο θαρραλέους αλλά θα τους έφερνε περισσότερο στα μέτρα του ανθρώπινου φόβου. Στα δικά μας μέτρα.