[Κιόσκι] Ηταν μόνο ένα φιλί

Ενα αθώο φιλί που προσέφερε ο Ζιλ Ζακόμπ στο μάγουλο της Λεϊλά Χαταμί. Απλόχερα και τρυφερά, πιθανότατα και λίγο πατρικά. Ο πρόεδρος και αναμορφωτής του Φεστιβάλ των Καννών θα κλείσει σε έναν μήνα τα 84 του χρόνια. Η διαδρομή του στον γαλλικό κινηματογράφο είναι σημαντική. Εχει σκηνοθετήσει, έχει γράψει κριτικές στο περιοδικό Λ’ Εξπρές και μερικά πολύ ενδιαφέροντα δοκίμια για την Εβδομη Τέχνη.

Και η Λεϊλά Χαταμί; Είναι μια εξαιρετικά γοητευτική ηθοποιός από το Ιράν – ή, όπως σημειώνει η Κοριέρε ντέλα Σέρα, ένα σύμβολο του ιρανικού κινηματογράφου. Γεννήθηκε στην Τεχεράνη πριν από 41 χρόνια σε οικογένεια καλλιτεχνών. Πατέρας της ήταν ο Αλί Χαταμί, ένας από τους πιο γνωστούς σκηνοθέτες της γενιάς του, και μητέρα της η διάσημη ηθοποιός Ζαρί Κοσκάμ, η καριέρα της οποίας σημαδεύτηκε από δύο απαγορεύσεις. Η μία ήταν από τον κτητικό σύζυγό της που μετά τον γάμο τους την υποχρέωσε να κάνει ταινίες μόνο μαζί του. Η δεύτερη, πιο βάρβαρη και καθοριστική, της επιβλήθηκε το 1979 από την Ισλαμική Επανάσταση. Το νέο καθεστώς απαγόρευσε στην Κοσκάμ να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της επειδή στην αρχή της καριέρας της είχε ερμηνεύσει «ελαφρούς» ρόλους. Εκείνη έκανε χρόνια να το ξεπεράσει. Η κόρη της δεν το ξέχασε ποτέ.

Θα μπορούσε η κόρη να έχει την ίδια μοίρα με τη μητέρα; Η Λεϊλά Χαταμί πέρασε τα κινηματογραφικά σύνορα της χώρας της με την ταινία «Ενας χωρισμός» του Ασγκάρ Φαραντί. Για τη σπουδαία ερμηνεία της βραβεύτηκε σε διάφορα φεστιβάλ, μεταξύ των οποίων του Βερολίνου. Φέτος ο Ζιλ Ζακόμπ της ζήτησε να συμμετάσχει στην κριτική επιτροπή του Φεστιβάλ των Καννών. Εκείνη αποδέχθηκε την πρόσκληση, αλλά η συνάντησή τους αποδείχθηκε μοιραία. Το καθεστώς περνούσε κάποτε από κόσκινο τις ταινίες της μητέρας της. Σήμερα περνάει από κόσκινο τη δική της ζωή. Το φιλί του Ζακόμπ θεωρήθηκε προσβολή, ο υφυπουργός Πολιτισμού του καθεστώτος εξανέστη. «Η ιρανή γυναίκα είναι σύμβολο της αγνότητας και της αθωότητας» δήλωσε οργισμένος. «Είτε είναι ηθοποιός είτε όχι».

Πριν από δύο χρόνια η Λεϊλά Χαταμί είχε παραχωρήσει συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο Γιουρονιούζ. Οταν ο δημοσιογράφος τη ρώτησε για τη θέση των γυναικών στον ιρανικό κινηματογράφο εκείνη δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα δάκρυά της. Πριν από λίγες εβδομάδες εμφανίστηκε στο Ιράν ένα πρωτότυπο κίνημα διαμαρτυρίας. Αποτελείται από νέες γυναίκες, οι οποίες ανέβασαν φωτογραφίες τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χωρίς να καλύπτουν το κεφάλι τους με μαντίλες. Τα πικρά δάκρυα της Λεϊλά και τα λυτά μαλλιά αυτών των γυναικών αποδεικνύουν τουλάχιστον ένα πράγμα: ότι η ιρανική κοινωνία δεν είναι ναρκωμένη.