«Κλειδιά» για τις εξετάσεις της Α’ Λυκείου

Από εφέτος ο βαθμός που θα επιτύχουν οι μαθητές της Α’ τάξης θα προσμετρηθεί, σε μικρό αλλά καίριο ποσοστό για όσους στοχεύουν σε υψηλόβαθμες σχολές, στα συνολικά μόρια για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Συνεπώς, η επιτυχία στις προαγωγικές εξετάσεις αποκτά πλέον καθοριστικό ρόλο.

Αρχαία Ελληνικά. Δίνεται στους μαθητές απόσπασμα κειμένου διδαγμένου από το πρωτότυπο, 12-20 στίχων, με νοηματική συνοχή και ζητείται: α) να μεταφράσουν στη Νέα Ελληνική ένα τμήμα του οκτώ έως δέκα στίχων, β) να απαντήσουν επί του δοθέντος κειμένου (με εξαίρεση την υπό το στοιχείο «i» ερώτηση επί μεταφρασμένου κειμένου) σε:

i. Τρεις ερωτήσεις ερμηνευτικές. Οι δύο αναφέρονται στο δοθέν απόσπασμα και η τρίτη σε τμήμα διδαγμένου από μετάφραση κειμένου. Για τις απαιτήσεις της τρίτης ερώτησης δίνεται στους μαθητές το συγκεκριμένο μεταφρασμένο τμήμα κειμένου.

ii. Μία ερώτηση που αναφέρεται στο γραμματειακό είδος του κειμένου, στον συγγραφέα ή στο έργο του.

iii. Μία ερώτηση λεξιλογική – σημασιολογική.

iv. Μία ερώτηση γραμματικής.

v. Μία ερώτηση συντακτικού.

Η μετάφραση βαθμολογείται με 30 μονάδες και καθεμιά από τις 7 ερωτήσεις με 10 μονάδες. Το διδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο και μαζί με αυτό το οριζόμενο προς μετάφραση τμήμα του, η ερώτηση υπό το στοιχείο «ii» και η ερώτηση υπό το στοιχείο «iii» επιλέγονται από την τράπεζα θεμάτων. Τα υπόλοιπα ορίζονται από τους διδάσκοντες.

Ιστορία. Οι μαθητές αξιολογούνται με συνδυασμό θεμάτων/ερωτήσεων, που ταξινομούνται σε δύο ομάδες:

Ι. Στην ομάδα Α’ περιλαμβάνονται δύο θέματα που αναλύονται σε επιμέρους ερωτήσεις, με τις οποίες ελέγχονται οι ιστορικές γνώσεις των μαθητών (χρονολογίες, ιστορικές έννοιες, ιστορικά φαινόμενα ή γεγονότα, δράση προσώπων κ.λπ.):

1. Το πρώτο θέμα περιλαμβάνει: α) ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου (1.α) που βαθμολογούνται με 10 μονάδες· β) εξήγηση δύο ή τριών ιστορικών όρων/εννοιών (1.β) που βαθμολογείται με 15 μονάδες.

2. Το δεύτερο θέμα περιλαμβάνει δύο ερωτήσεις σύντομης απάντησης (2.α.) και (2.β.) και βαθμολογείται με 25 μονάδες.

ΙΙ. Στην ομάδα Β’ περιλαμβάνονται δύο θέματα – καθένα μπορεί να αναλύεται σε δύο επιμέρους ερωτήσεις, με τις οποίες ελέγχονται η ικανότητα των μαθητών στη σύνθεση των ιστορικών γνώσεων και η κριτική προσέγγισή τους (ανάλυση ή σύνθεση αιτίων ή συνθηκών, αποτίμηση της δράσης προσώπων, αξιολόγηση αποτελεσμάτων, σύγκριση απόψεων, προέκταση ιστορικών πληροφοριών κ.λπ.).

Τα θέματα αυτής της ομάδας επιλέγονται από ενότητες της εξεταστέας ύλης διαφορετικές εκείνων από τις οποίες προέρχονται οι ερωτήσεις (2.α) και (2.β) της ομάδας Α’ και βαθμολογούνται αθροιστικά με 50 μονάδες. Χρησιμοποιούνται και ερωτήσεις επεξεργασίας ιστορικού υλικού, το οποίο δίνεται στους μαθητές. Το υλικό προέρχεται από ιστορικές μαρτυρίες, αρχαιολογικές μελέτες, έργα τέχνης, φωτογραφίες, στατιστικούς πίνακες, χάρτες, διαγράμματα και από όλα εκείνα τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται ως ιστορικά τεκμήρια ή ως μέσα άντλησης πληροφοριών για την εξαγωγή ιστορικών συμπερασμάτων.

Η βαθμολογία κάθε ερώτησης διαφοροποιείται ανάλογα με τον βαθμό δυσκολίας της. Οι βαθμολογικές μονάδες καθεμιάς καθορίζονται κατά τη διατύπωση των θεμάτων και ανακοινώνονται γραπτώς στους μαθητές. Τα θέματα της ομάδας Α’ επιλέγονται από την τράπεζα θεμάτων ενώ τα θέματα της ομάδας Β’ ορίζονται από τους διδάσκοντες.

Μαθηματικά (Αλγεβρα – Γεωμετρία). Στους μαθητές δίνονται τέσσερα θέματα με τα οποία ελέγχεται η γνώση εννοιών και ορολογίας, η δυνατότητα αναπαραγωγής γνωστικών στοιχείων, η ικανότητα εκτέλεσης γνωστών αλγορίθμων, η ικανότητα του μαθητή να αναλύει, να συνθέτει και να επεξεργάζεται δημιουργικά ένα δεδομένο υλικό, καθώς και η ικανότητα επιλογής και εφαρμογής κατάλληλης μεθόδου.

α. Το πρώτο θέμα αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος περιέχει πέντε ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου (πολλαπλής επιλογής, σωστού – λάθους, αντιστοίχισης) με τις οποίες ελέγχεται η γνώση και η κατανόηση των βασικών εννοιών και των σπουδαιότερων συμπερασμάτων της θεωρίας σε όσο το δυνατόν ευρύτερη έκταση της εξεταστέας ύλης.

Στο δεύτερο μέρος ζητείται απόδειξη μιας απλής πρότασης (ιδιότητας, λήμματος, θεωρήματος ή πορίσματος) που είναι αποδεδειγμένη στο σχολικό εγχειρίδιο.

β. Το δεύτερο θέμα αποτελείται από μία άσκηση που είναι εφαρμογή ορισμών, αλγορίθμων ή προτάσεων (ιδιοτήτων, θεωρημάτων, πορισμάτων).

γ. Το τρίτο θέμα αποτελείται από μία άσκηση που απαιτεί από τον μαθητή ικανότητα συνδυασμού και σύνθεσης εννοιών και αποδεικτικών ή υπολογιστικών διαδικασιών.

δ. Το τέταρτο θέμα αποτελείται από μία άσκηση ή ένα πρόβλημα που η λύση του απαιτεί από τον μαθητή ικανότητες συνδυασμού και σύνθεσης γνώσεων, αλλά και την ανάληψη πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη στρατηγικών επίλυσής του.

Η βαθμολογία κατανέμεται ανά 25 μονάδες στο καθένα από τα θέματα. Το δεύτερο και το τέταρτο θέμα λαμβάνονται από την τράπεζα θεμάτων, ενώ το πρώτο και το τρίτο επιλέγονται από τους διδάσκοντες.

Φυσική – Χημεία. Στους μαθητές δίνονται τέσσερα θέματα:

α) Το πρώτο αποτελείται από πέντε ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου, με τις οποίες ελέγχεται η γνώση της θεωρίας σε όσο το δυνατόν ευρύτερη έκταση της εξεταστέας ύλης.

β) Το δεύτερο θέμα αποτελείται από δύο ερωτήσεις, με τις οποίες ελέγχονται η κατανόηση της θεωρίας και οι ικανότητες και δεξιότητες που απέκτησαν οι μαθητές κατά την εκτέλεση των εργαστηριακών ασκήσεων ή άλλων δραστηριοτήτων που έγιναν στο πλαίσιο του μαθήματος. Με τις ερωτήσεις μπορεί να ζητηθεί από τους μαθητές να αναπτύξουν την απάντησή τους ή να απαντήσουν σε ένα ερώτημα κλειστού τύπου και να αιτιολογήσουν την απάντησή τους.

γ) Το τρίτο θέμα αποτελείται από άσκηση εφαρμογής της θεωρίας, η οποία απαιτεί ικανότητα συνδυασμού και σύνθεσης εννοιών, θεωριών, τύπων, νόμων και αρχών και μπορεί να αναλύεται σε επιμέρους ερωτήματα.

δ) Το τέταρτο θέμα αποτελείται από πρόβλημα ή άσκηση που απαιτεί ικανότητα συνδυασμού και σύνθεσης γνώσεων, αλλά και ανάπτυξη στρατηγικής για τη διαδικασία επίλυσής του. Μπορεί να υπάρχουν επιμέρους ερωτήματα.

Η βαθμολογία κατανέμεται ανά 25 μονάδες σε κάθε θέμα. Το πρώτο και το τρίτο επιλέγονται από τους διδάσκοντες. Το δεύτερο και το τέταρτο λαμβάνονται από την τράπεζα θεμάτων.