Το «όχι» του Λίπσκι στο κούρεμα

Ο Λίπσκι έδινε στις 9 Μαΐου 2010 τη δική του απάντηση στο ερώτημα γιατί η Ελλάδα δεν θα έπρεπε να επιλέξει την αναδιάρθρωση του χρέους της. «Η αναδιάρθρωση του χρέους θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από ό,τι θα μπορούσε ενδεχομένως να επιλύσει. Μια χρεοκοπία θα κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα», δήλωνε τότε ο Νο 2 του ΔΝΤ, προσθέτοντας πως η αναδιάρθρωση του χρέους δεν θα βοηθούσε την Ελλάδα στο να αναπτυχθεί και θα δημιουργούσε αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ιδιώτες επενδυτές και δημόσιους φορείς κατόχους των ελληνικών ομολόγων. «Το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής στην Ελλάδα απαιτείται για την εξάλειψη του μεγάλο πρωτογενούς ελλείμματος. Αυτό είναι το κύριο θέμα για την Ελλάδα, όχι το επίπεδο του χρέους», τόνιζε εμφατικά ο Λίπσκι, ο οποίος σήμερα διδάσκει στη Σχολή Διεθνών Σχέσεων Johns Hopkins.

«Η επικέντρωση του Ταμείου στο πρωτογενές έλλειμμα και το μικρό ενδιαφέρον για την εξέλιξη του χρέους βασιζόταν σε δύο παραδοχές που εκ των υστέρων αποδείχθηκαν λανθασμένες. Η πρώτη παραδοχή είχε να κάνει με τα επίπεδα της ύφεσης. Η δεύτερη με τον χρόνο επιστροφής της Ελλάδας στις αγορές», δηλώνει στα «ΝΕΑ» στέλεχος τής τότε ελληνικής κυβέρνησης.

ΟΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρόγραμμα προσαρμογής της Ελλάδας που ενέκρινε το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ στις 9 Μαΐου 2010 προέβλεπε πως η Ελλάδα θα κατέγραφε ύφεση μόνον το 2010 (-4% του ΑΕΠ) και το 2011 (-2,6%) και εν συνεχεία θα επέστρεφε στην ανάπτυξη (+1,1% το 2012). Τελικά η αθροιστική ύφεση 6,6% που ανέμενε το Ταμείο για τη διετία 2010-2011 ήταν διπλάσια και άγγιξε το 12% του ΑΕΠ, ενώ η ανάκαμψη που εκτιμούσε για την τριετία 2012-2014 με μέση ανάπτυξη 1,7% δεν επιβεβαιώθηκε, καθώς η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε στο διάστημα αυτό με μέσο ρυθμό 10,3%.

Η τεράστια αυτή απόκλιση στις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη αποδόθηκε στους περιβόητους λανθασμένους δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές του ελληνικού προγράμματος, ήτοι στον λανθασμένο υπολογισμό των επιπτώσεων της δημοσιονομικής λιτότητας στο ΑΕΠ. Το ΔΝΤ θεωρούσε αρχικά ότι η μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος από το 8,6% του ΑΕΠ το 2009 στο 0,9% το 2011 θα οδηγούσε σε ύφεση μόλις 6,6%. Ωστόσο το αρχικό πρωτογενές έλλειμμα το 2009 ήταν 10,5% και η μείωσή του στο 4,9% το 2011, στο 2,4% το 2012 και στο 1,3% του ΑΕΠ το 2013 τελικά οδήγησε τη χώρα σε σωρευτική ύφεση 23%.