[ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ] Μπροστά στην εκκλησία

Ενας λόγος που θα ήθελε να παρατείνει κανείς μέσα του τη Μεγάλη Εβδομάδα είναι για τη γλυκύτητα που νιώθει να διαχέεται μέσα του τις ημέρες αυτές. Πιστεύεις – δεν πιστεύεις, κάτι αλλιώτικο αισθάνεσαι να συντελείται στην ατμόσφαιρα. Σαν να είχε παροπλιστεί για λίγες ημέρες η τραχύτητα της ζωής κι ο πόνος για τους άλλους να είχε γίνει αιφνίδια τόσο καταλυτικός ώστε δεν θα χρειαζόταν παρά κάτι ελάχιστο για να μακροημερεύσει. Τι εύκολα που πέφτει έξω κανείς!

Μεγάλο Σάββατο πρωί, γύρω στις 9.30, σε εκκλησία του κέντρου της Αθήνας, η διάψευση έρχεται πανηγυρική. Με υπολογισμένη σαφέστατα την ώρα, αφού ο καθένας θα ήταν δύσκολο να αρνηθεί τον οβολό του, όπως έχει «λιώσει» η ψυχούλα του λίγο πριν μεταλάβει, μια μεσόκοπη φτιαγμένη στην τρίχα, με το ύφος του ανθρώπου που εκτελεί μια άνωθεν εντολή – «θεϊκή» στην προκειμένη περίπτωση – περιφέρεται με τον δίσκο ανάμεσα στο εκκλησίασμα. Χωρίς να δυσκολευτεί, θα παρατηρούσε κανείς πως οι οκτώ στους δέκα με προθυμία ανταποκρίνονται στο κάλεσμα για μια προσφορά που, όσο καλοπροαίρετος κι αν είσαι, δικαιούσαι ν’ αμφιβάλλεις για το πού θα καταλήξει.

ΑΝ ΣΥΧΝΑ ο κλήρος έχει κατηγορηθεί σε υψηλότατα κλιμάκιά του για καταχρήσεις που καθώς διαπράχθησαν αφανώς, καθυστερήσανε να έρθουν στο φως, δεν σημαίνει πως ό,τι αποτελεί προϊόν μιας ολοφάνερης διαδικασίας δεν μπορεί εξίσου καλά να υπεξαιρεθεί. Παραμένουμε οι περισσότεροι αθεράπευτα αφελείς με το να πιστεύουμε πως το απαγορευμένο συντελείται μέσα στο σκοτάδι. Μέσα στο φως της ημέρας το απαγορευμένο διακινείται ανετότερα.

Οπως ακριβώς συμβαίνει και με τη δυστυχία, που μας πείθει πολύ περισσότερο όταν τη φανταζόμαστε παρά όταν την αγγίζουμε με τα ίδια μας τα χέρια. Στην έξοδο της εκκλησίας που μνημονεύσαμε, στη βάση της σκάλας της πιο συγκεκριμένα, δυο άνδρες επαίτες, εμφανώς ανάπηροι αφού στηρίζονται σε πατερίτσες, ζητούν ελεημοσύνη με κείνο τον κλαυθμυρισμό που, αντί συχνά να συγκινεί, προκαλεί το αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα: να σπεύδει κανείς να προσπεράσει. Ο ίδιος προσεκτικός παρατηρητής που μέσα στην εκκλησία επεσήμανε τους οκτώ στους δέκα να «τιμούν» τον δίσκο με το κέρμα τους, θα αριθμούσε τώρα έναν μόνο στους δέκα να συνδράμει τους ανάπηρους επαίτες.

ΠΡΩΤΟΦΑΝΕΣ, ανήκουστο ή ανεξήγητο, είναι γεγονός: όταν αμφιβάλλουμε για το πού πρόκειται να καταλήξει το «υστέρημά» μας, είμαστε πολύ πιο βέβαιοι για την αποτελεσματικότητά του, όσο τουλάχιστον δεν είμαστε όταν επουλώνουμε μια ανάγκη με σχεδόν άμεσα ορατές τις συνέπειες. Είμαστε πρόθυμοι να συγκινηθούμε με ανθρώπους που δεν θα τους δούμε ποτέ με τα ίδια μας τα μάτια να υποφέρουν, μένουμε όμως επιδεικτικά απαθείς μπροστά στη δυστυχία που είναι κάτι περισσότερο από χειροπιαστή.

Φαίνεται όμως πως είναι ο μόνος τρόπος να εξαπατούμε τους εαυτούς μας, ότι δεν θα ήταν ποτέ δυνατόν να είμαστε εμείς οι ίδιοι αυτόπτες μάρτυρες στη μεγάλη δυστυχία και να μην απλώνουμε το χέρι μας. Για να τη βλέπουμε, λοιπόν, τη δυστυχία σημαίνει ότι είναι υποφερτή. Και για να είναι υποφερτή δεν χρειάζεται βοήθεια. Μήπως όμως με το να μεταβάλλουμε το ορατό που είναι ο δυστυχής επαίτης σε λιγότερο σημαντικό για τη συνείδησή μας από την άλλη ζωή που ενδέχεται να είναι και ανύπαρκτη, κάνουμε τον θάνατο να μας τρομάζει σαν μπαμπούλας;