[Εναλλακτικά] Η κοιλιά του αρχιτέκτονα

ΑΡΓΗΣΕ να συμβεί. Με την υπόθεση Μπαλτάκου η κυβέρνηση Σαμαρά ζει το πρώτο της σκάνδαλο. Ο γενικός γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου είναι ο πρώτος στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού που τον αποχαιρετάει.

Τα έχει αυτά η εξουσία. Φθείρει – και στο επίπεδο κορυφής φθείρει πολύ γρήγορα. Οι πρωθυπουργοί αναλώνουν προσωπικό. Οι εξαιρέσεις είναι σπάνιες. Και προκύπτουν όταν κάποιος έχει μια δεύτερη ευκαιρία να κυβερνήσει ύστερα από αρκετά χρόνια. Οπότε ξέρει τι είδους λάθη δεν πρέπει να επαναλάβει. Είναι η περίπτωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1974.

Η περιπτωσιολογία δεν έχει σημασία. Υπάρχει όμως μια βασική διάκριση. Αλλο ένας κακός χειρισμός, μια αποτυχία ή ένα θεσμικό φάουλ. Και άλλο ένα προσωπικό αμάρτημα – που να έχει να κάνει με πολιτικό χρήμα ή ροζ ιστορία. Το δεύτερο είναι τερματικό – ακόμη και χωρίς να αποδειχθεί. Τραυματίζει επίσης ανεπανόρθωτα την κυβέρνηση. Το πρώτο ξεπερνιέται και από αυτόν που το διέπραξε και από την κυβέρνηση.

Παραδείγματα:

– Από το 2007 και μετά – στην ουσία από νωρίτερα – η κυβέρνηση Καραμανλή πάει καρότσι από τη μια υπόθεση στην άλλη. Ζαχόπουλος, Siemens, Βατοπέδι, Παυλίδης – ποιος τα θυμάται; Καταρρέει η ίδια, ενώ αφανίζονται πολιτικά όσοι εμπλέκονται σε όλα αυτά.

– Το 1999 η χώρα ζει μια από τις χειρότερες στιγμές της ιστορίας της με την υπόθεση Οτζαλάν. Τρεις κορυφαίοι υπουργοί – Πάγκαλος, Παπαδόπουλος και Πετσάλνικος – παραιτούνται. Η συνοχή της κυβέρνησης απειλείται σοβαρά. Η χώρα βλέπει τις ελληνικές σημαίες να καίγονται έξω από τις πρεσβείες. Και ζει μια απόλυτη διάψευση κάθε έννοιας εθνικής κυριαρχίας. Η μπάλα έχει χαθεί καθώς ο κούρδος ηγέτης του PKK μπαινοβγαίνει στην Ελλάδα και χάνεται μέσα από τα χέρια της ΕΥΠ στην Αφρική. Παρ’ όλα αυτά, όλοι οι εμπλεκόμενοι, πολιτικοί και επιχειρησιακοί, είναι μια χαρά και συνέχισαν με ένα μικρό διάλειμμα την καριέρα τους. Η κυβέρνηση Σημίτη έφαγε μια κατραπακιά αλλά έναν χρόνο αργότερα κέρδιζε τις εκλογές, με το ΠαΣοΚ να μένει στην εξουσία άλλα τέσσερα έτη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ατύχημα Μπαλτάκου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Πρόκειται για θεσμικό φάουλ, πολιτική αστοχία και προσωπική επιπολαιότητα. Αυτό προκαλεί ισχυρό κραδασμό, αλλά δεν είναι τερματικό. Συμβαίνουν αυτά στην πολιτική. Υπάρχουν επαφές που πάνε στραβά και πρωτοβουλίες που αποδεικνύονται καθαρή ανοησία. Σφαίρα που δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό. Αλλωστε το σοκ είναι μεγάλο και συνετίζει όλους. Η υπόθεση Οτζαλάν άνοιξε ουσιαστικά τον δρόμο για την ελληνοτουρκική προσέγγιση που αποτελεί μια από τις πλέον ορθολογικές κινήσεις της ελληνικής πολιτικής.

Το συμπέρασμα είναι ότι η κυβέρνηση δεν κινδυνεύει από τον Μπαλτάκο. Από άλλα κινδυνεύει και περισσότερο από όλα από την ελλιπή και ασταθή αρχιτεκτονική επάνω στην οποία στηρίζεται.