[Κιόσκι] «Σκότωσε το είδωλό σου»

Στον ασπρόμαυρο και κάπως αφαιρετικό πίνακα απεικονίζεται ένας Ιησούς ημίγυμνος, δεμένος πισθάγκωνα και με το ακάνθινο στεφάνι στο κεφάλι του. Μόνο που απέναντί του δεν στέκονται οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι αλλά οι κριτές ενός τηλεοπτικού τάλεντ σόου. Παρά την αφαιρετικότητα της σύνθεσης, σε ένα από τα μέλη της επιτροπής μπορεί να διακρίνει κανείς μια έκφραση ευθυμίας. Ο κριτής χειροκροτά με τον ενθουσιασμό του επαγγελματία του είδους που μόλις έχει ανακαλύψει ότι μπροστά του βρίσκεται ένα γνήσιο ταλέντο.

Ο δημιουργός του έργου λέγεται Αντονι Μίκαλεφ και ο συμβολισμός είναι σαφής: στις ημέρες μας, θα παρακολουθούσαμε το Θείο Πάθος στην τηλεόραση κάθε Σάββατο βράδυ. Κατά τ’ άλλα, ο Ιησούς θα υπέφερε όπως και τότε για τις αμαρτίες μας. Κι επειδή στη φαντασία του καλλιτέχνη το τάλεντ σόου δεν λέγεται Pop Idol αλλά Kill Your Idol, μπορούμε να υποθέσουμε βάσιμα ότι ο Θεάνθρωπος θα είχε και το ίδιο τέλος. Εναν μαρτυρικό θάνατο. Ισως πάνω στον σταυρό. Αλλά οπωσδήποτε σε απευθείας μετάδοση. Μισό λεπτό όμως. Παρά την αθωότητα του συμβολισμού δεν είναι εμφανής η βλασφημία; Είναι δυνατόν ο Ιησούς να εμφανίζεται ως παίκτης σε τάλεντ σόου και μάλιστα να καλείσαι να τον σκοτώσεις στο τέλος;

Για εμάς που τον Δεκέμβριο του 2003 ζήσαμε τη δυσάρεστη εμπειρία της αποκαθήλωσης του σταυρού πάνω στον οποίο εκσπερματίζει ένα ανδρικό μόριο, έργο του Βέλγου Τιερί ντε Κορντιέ που παρουσιάστηκε στην έκθεση Outlook, αυτό που έχει σημασία δεν είναι τόσο η καλλιτεχνική αποτίμηση του έργου του Μίκαλεφ, ούτε οι συμβολισμοί του. Σημασία έχουν οι πιθανές αντιδράσεις που μπορεί να προκάλεσε ο Ιησούς στο τάλεντ σόου και η διαχείριση αυτών των αντιδράσεων. Κατήγγειλε κανένας τον καλλιτέχνη για βλασφημία; Ζήτησαν κάποιοι την παρέμβαση της πολιτείας, υπήρξε κάποιος αρχηγός κόμματος που ξεκίνησε σταυροφορία για την απόσυρση του έργου όπως τότε ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης και κάποιος υπουργός Πολιτισμού που αποδέχθηκε το αίτημα όπως τότε ο Βαγγέλης Βενιζέλος;

Την απάντηση δίνουν τα γεγονότα έτσι όπως τα περιγράφει ο Γκάρντιαν. Το έργο του Μίκαλεφ εκτέθηκε μαζί με έργα ανάλογης θεματολογίας στην εκκλησία Σεντ Μέριλμπον που βρίσκεται στο κέντρο του Λονδίνου. Η έκθεση διοργανώθηκε με την ευκαιρία της Σαρακοστής και δεν θα υπήρχε ως είδηση στην εφημερίδα εάν η διοίκηση του μετρό του Λονδίνου δεν απέρριπτε τη διαφήμιση της έκθεσης στις αποβάθρες με το σκεπτικό ότι μπορεί να προσβάλει το θρησκευτικό συναίσθημα κάποιων επιβατών. Ο εφημέριος του Σεντ Μέριλμπον εξέφρασε την ειλικρινή του απορία για την απόφαση της διοίκησης. Τότε στην Αθήνα κανένας ιερέας δεν είχε υπερασπιστεί την ελευθερία της έκφρασης.