[Προεκτάσεις] Αποζημιώσεις

Τι ακριβώς συμβαίνει με την υπόθεση των γερμανικών αποζημιώσεων προς την Ελλάδα; Από την πλευρά της Γερμανίας τα πράγματα είναι πολύ καθαρά: δεν υπάρχει θέμα. Δικαίωμά τους. Κάθε χώρα ορίζει τη θέση της με βάση τα δικά της κριτήρια και, πρωτίστως, τα δικά της συμφέροντα.

Από την πλευρά της Ελλάδας υπάρχει μια διαρκής ρητορική για την υποχρέωση των Γερμανών να αποζημιώσουν τα θύματα της ναζιστικής Κατοχής  και να επιστρέψουν το κατοχικό δάνειο. Αρχίζει από τα καφενεία, περνάει από τους γνωστούς «αποζημιολόγους» του δημοσίου βίου και φθάνει έως το ανώτατο επίπεδο των ελληνογερμανικών σχέσεων. Είναι ρητορική διμερούς διάστασης. Το θέμα έληξε λένε οι Γερμανοί. Το θέμα δεν έληξε λένε οι Ελληνες. Και λοιπόν; Ο καθένας μπορεί να επαναλαμβάνει τη θέση του στον αιώνα τον άπαντα.

 Η πιο σοβαρή τοποθέτηση έγινε πέρυσι από τον τότε υπουργό Εξωτερικών, τον Δημήτρη Αβραμόπουλο: «Το εάν έχει λήξει ή όχι η υπόθεση αυτή το καθορίζει η διεθνής Δικαιοσύνη, καθώς από τη φύση της άπτεται του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων». Τελεία και παύλα. Και έτσι λοιπόν φθάνουμε στην ουσία.

Αν η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι έχει λαμβάνειν από τη Γερμανία, για τους συγκεκριμένους λόγους, γιατί το συζητάει – μάλλον προσπαθεί να το συζητήσει αφού οι Γερμανοί δεν μετέχουν – και δεν καταφεύγει στη διεθνή Δικαιοσύνη; Γιατί δεν προσφεύγει π.χ. στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης που έχει ήδη καταπιαστεί με συναφή θέματα και δεν θα ήταν εύκολο για τη Γερμανία να αρνηθεί τη δικαιοδοσία του; Γιατί δεν προσφεύγει σε διεθνή διαιτησία ή δεν κάνει οποιαδήποτε άλλη προσφυγή επιτρέπει το Διεθνές Δίκαιο;

Πιο απλά, η Ελλάδα οφείλει να ξεκαθαρίσει τη φύση του θέματος. Αν το αντιμετωπίζει ως πολιτικό, ας μην της κακοφαίνεται η αντιμετώπιση των Γερμανών.  Αν είναι νομικό, να κάνει – να κάνει, όχι να απειλεί ότι θα κάνει – τις αναγκαίες νομικές ενέργειες. Ποιον βολεύει η, εθνικολαϊκού περιεχομένου, ανακύκλωσή του στα ΜΜΕ και στο πολιτικό πεδίο; Τι νόημα έχει να τίθεται ανάμεσα στον Κάρολο Παπούλια και τον γερμανό ομόλογο και φιλοξενούμενό του – δηλαδή να τίθεται μεταξύ αναρμοδίων;

 Σε τελευταία ανάλυση, στα θέματα Διεθνούς Δικαίου ισχύει αυτό που έλεγε ο αμερικανός γερουσιαστής Οουεν Λάφλιν: «Αν δεν ρωτήσεις, η απάντηση είναι πάντα όχι».