Εχει μιλήσει για την ανεξίτηλη ενοχή του έθνους που εκπροσωπεί. Εχει εξηγήσει γιατί ενστερνίζεται την ετυμηγορία του Γιάσπερς ότι «όλοι οι Γερμανοί είναι συνένοχοι, επειδή στους όρους της γερμανικής ζωής ενυπήρχε η δυνατότητα ενός τέτοιου (του ναζιστικού) καθεστώτος». Επικαλούμενος αυτό το παρελθόν, έχει ισχυριστεί ότι η σημερινή Γερμανία – «η καλύτερη Γερμανία της Ιστορίας» (sic) – έχει καθήκον να δρα όποτε διακυβεύονται οι ευρωπαϊκές αξίες.
Ο Γιόαχιμ Γκάουκ είναι το είδος του πολιτικού – στοχαστή που πολλοί πιστεύουν ότι έχει εκλείψει από τη σκηνή της Ευρώπης. Τώρα, λίγες ώρες πριν να φθάσει στην Αθήνα, θα ταίριαζε να μνημονεύαμε όχι μία από τις μεγάλες του δημηγορίες, αλλά μία φευγαλέα του νύξη πριν από μία εβδομάδα.
Ο Γκάουκ δεν πήγε στο Σότσι. Δεν ήθελε να δανείσει το κύρος του αξιώματός του στη φιέστα εξωραϊσμού του πουτινικού καθεστώτος. Πήγε όμως την περασμένη Δευτέρα στο αεροδρόμιο του Μονάχου για να υποδεχθεί τη γερμανική ολυμπιακή αποστολή. Εσφιξε χέρια, μοίρασε χαμόγελα και αγκαλιές και, όταν ήρθε η ώρα να εκφωνήσει τον πανηγυρικό, τους ξάφνιασε όλους: «Δεν είμαι πρόεδρος μόνο των νικητών» είπε. «Είμαι πρόεδρος και των ηττημένων και των γκαντέμηδων».
Χωρίς να το υποψιάζεται, ο Γκάουκ ήδη απευθυνόταν στη χώρα που τον υποδέχεται αύριο. Στη χώρα που αποθέωσε τόσα και τόσα λεβέντικα, τόσα ανυπαιτίως φαρμακωμένα DNA. Μιλάει στη χώρα που στεφάνωνε με διορισμούς ακόμη και τους ολίγον ηττημένους – τους «τέταρτους» και «πέμπτους ολυμπιονίκες».
Ο πρόεδρος των ηττημένων κάτι έχει να πει στη χώρα που αδυνατεί να κερδίσει από τις ήττες της. Καλώς να ορίσει.