[Κιόσκι] Κάποιος να εξηγήσει την παράνοια

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Πλατφόρμα» το 2001 (στα ελληνικά από τις εκδόσεις της Εστίας), ο Μισέλ Ουελμπέκ είχε παραχωρήσει μια συνέντευξη στο περιοδικό Lire. Η συζήτηση με τον δημοσιογράφο έφτασε αναπόφευκτα κάποια στιγμή στην ισλαμική θρησκεία. Ο λόγος ήταν το ξέσπασμα του μυθιστορηματικού του ήρωα κατά του Ισλάμ εξαιτίας του γεγονότος ότι η σύντροφός του είχε πέσει θύμα τρομοκρατικής επίθεσης στην Ταϊλάνδη. «Το Ισλάμ δεν μπορούσε παρά να γεννηθεί σε μια ηλίθια έρημο από κάτι άθλιους Βεδουίνους που δεν είχαν τίποτε καλύτερο να κάνουν από το να – συγχωρέστε με –  πηδάνε τις καμήλες τους» έλεγε κάποια στιγμή ο συντετριμμένος και γεμάτος οργή ήρωάς του.

Οπως ήταν φυσικό, η θέση αυτή είχε κάνει έξαλλο τον μουσουλμανικό κόσμο. Αλλά ο Ουελμπέκ την είχε επαναλάβει σχεδόν αυτούσια στη συνέντευξή του – χωρίς τη διαμεσολάβηση ενός επινοημένου προσώπου γεμάτου πόνο. «Η πιο ηλίθια θρησκεία είναι το Ισλάμ. Το Κοράνι μπορεί να σε συνθλίψει» είχε δηλώσει. Ηταν αναμφίβολα μια ακραία θέση, την οποία απάλυνε κάπως το γεγονός ότι ο γάλλος συγγραφέας είχε επιτεθεί σε όλες τις μονοθεϊστικές θρησκείες, υποστηρίζοντας ότι τα ιερά τους κείμενα δεν κηρύττουν την αγάπη, την ειρήνη και την ανοχή, αλλά το μίσος. Οπως εξάλλου σημείωνε ο βιβλιοκριτικός του περιοδικού New Statesman, από την οργισμένη κριτική του, που έφτανε συχνά στα όρια του επιθετικού μισανθρωπισμού, δεν είχαν γλιτώσει ούτε οι προτεστάντες, οι καπιταλιστές, οι προοδευτικοί, ο Μάης του ’68, οι Γάλλοι γενικώς, οι αγγλοσάξονες χίπις και – σε μια περίπτωση – ο Φρέντερικ Φορσάιθ.

Αλλά είναι και μια θέση που μπορεί να σου καρφωθεί στο μυαλό όταν διαβάζεις ότι τα μέλη μιας ισλαμιστικής οργάνωσης εισέβαλαν σε ένα σχολικό οικοτροφείο στη Νιγηρία και έσφαξαν ή έκαψαν 59 παιδιά μόνο και μόνο επειδή εκείνα αναζητούσαν στα βιβλία της Φυσικής και της Ιστορίας την αλήθεια που οι ίδιοι βρίσκουν μόνο στη δογματική ανάγνωση του Κορανίου. Η κτηνωδία της πράξης ξεπερνάει κατά πολύ τα όρια οποιουδήποτε ιερού πολέμου. Η συμβουλή στα κορίτσια του σχολείου να γυρίσουν σπίτια τους, να παντρευτούν και να ξεχάσουν τη δυτική μόρφωση ακούγεται σαν απονομή χάριτος βγαλμένη από την πιο βαθιά παράνοια.

Ο Μισέλ Ουελμπέκ δεν έχει δίκιο. Το Ισλάμ δεν είναι πιο ηλίθια θρησκεία του κόσμου, δεν μπορεί να είναι αυτή η βάση οποιασδήποτε συζήτησης για τις θρησκείες. Ας υποθέσουμε ότι έχει άδικο κι όταν λέει ότι τα ιερά κείμενα των μονοθεϊστικών θρησκειών είναι κείμενα μίσους. Πρέπει, όμως, να εξηγήσει κάποιος, και ιδιαίτερα οι θρησκευτικές ηγεσίες, από πού προέρχεται όλο αυτό το μίσος. Ολη αυτή η παράνοια και ο φανατισμός.