Κάθε πολιτισμός χαρακτηρίζεται από τη σχέση του με μια γεωγραφική ενότητα και από ιδιαίτερες οικονομικές δομές και κοινωνικές σχέσεις που μεταβάλλονται με αργούς ρυθμούς. Ετσι όρισε την ταυτότητα των πολιτισμών ο γάλλος ιστορικός Φερνάν Μπροντέλ στο σημαντικό κείμενό του «Η γραμματική των πολιτισμών» (κυκλοφορεί από τις Εκδ. ΜΙΕΤ, σε μετάφραση Αρη Αλεξάκη).

Στη μελέτη του, ο «ιστορικός της Μεσογείου» δεν περιορίζεται στα μεγάλα πνευματικά επιτεύγματα ούτε στα τεκμήρια της πνευματικής κληρονομιάς όπως έχουν καθρεφτιστεί στις τέχνες, αλλά αναφέρεται και στον υλικό πολιτισμό και στις κυρίαρχες αξίες, στις συλλογικές νοοτροπίες και στις καθημερινές πρακτικές. Με άλλα λόγια, ο Μπροντέλ δηλώνει ότι η γνώση των πολιτισμών είναι απαραίτητη όχι μόνο ως τεκμήριο αυτογνωσίας, αλλά και ως βάση που εξηγεί τη ζωή μας, εδώ, σήμερα. Και προφανώς διαμορφώνει το επίπεδο και του δικού μας πολιτισμού.

Διαβάζω την επιστολή που έστειλε ο υπουργός Πολιτισμού Πάνος Παναγιωτόπουλος στον σταρ του Χόλιγουντ Τζορτζ Κλούνι, ο οποίος στο Φεστιβάλ Βερολίνου υποστήριξε ότι πρέπει να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα και κάνω προσπάθεια να μην ξεσπάσω σε γέλια ή σε κλάματα - μένω ψύχραιμος επειδή δεν μπορώ να αποφασίσω. Δεν είναι τόσο η ανακίνηση χρήσης του πιο ονομαστού μύθου της μεταπολίτευσης που οδηγεί σε αυτή την αντίδραση όσο το «ωραίον λεκτικόν» του υπουργού. Ιδίως η ακροτελεύτια παράγραφος, στην οποία ο Πάνος Παναγιωτόπουλος προσκαλεί τον σταρ για λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και μερικές Καρυάτιδες.
«Δεχθείτε την πρόσκληση να περάσετε λίγες ημέρες στην Ελλάδα» γράφει. «Να περιηγηθείτε ένα πλήθος ελληνικών αρχαιοτήτων που διατηρούνται αλώβητες κάτω από τον μεσογειακό ήλιο. Και, βέβαια, να επισκεφθείτε το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, απέναντι από τον ιερό βράχο, όπου περιμένουν κενές οι θέσεις για τα ξενιτεμένα (χωρίς τη θέλησή τους...) Γλυπτά του Παρθενώνα».

Ο υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας φτιάχνει ένα μελόδραμα με αρχαία και ήλιο, όπως ακριβώς έκανε ανέκαθεν ο φολκλορισμός. Καταργεί τον πολιτισμό, τις κυρίαρχες αξίες, τις καθημερινές νοοτροπίες, τη σύγχρονη ταυτότητα με τις ιδιοτυπίες της (ξέρει ότι στο Βερολίνο διαγωνίζονται δύο σύγχρονες ελληνικές ταινίες;), για να οχυρωθεί πίσω από ένα σχήμα. Το αντιδάνειο σχήμα της χολιγουντιανής εικόνας του Ελληνα ως Ζορμπά.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα κάνει αιματηρές προσπάθειες να μείνει στην επιρροή της πολιτιστικά συγγενούς Δύσης, ο υπουργός τη μειώνει σε τουριστικό προορισμό ελπίζοντας ότι, τελικά, θα είναι και εκείνος στην αναμνηστική φωτογραφία του σταρ, μπροστά από τον ήλιο και τη θάλασσα και πίσω από τα κοψίδια και τη χωριάτικη σαλάτα. Τίποτα δεν μας έμαθε η χρεοκοπία.
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από