[Τρίτη άποψη] Γιατί νοσεί η Υγεία

Οι κατά καιρούς πληθωρικές πολιτικές εξαγγελίες στον χώρο της Υγείας καταλήγουν συνήθως σε ισχνά έργα. Τα παγιωμένα συμφέροντα και κεκτημένα αποδεικνύονται απαρασάλευτα, η εκάστοτε πολιτική βούληση αναιμική ή και ανειλικρινής… Ενας τομέας που αποτελεί τον βασικό πυλώνα της κοινωνικής πρόνοιας έχει καταστεί με τα χρόνια μια χαίνουσα μαύρη τρύπα των δημοσιονομικών μας, μία από τις βασικές εστίες κρατικής σπατάλης και αδιαφάνειας. Από την εποχή δε των Μνημονίων παρατηρείται μία προϊούσα αποδόμηση του κοινωνικού κράτους και υποβάθμιση της παρεχόμενης Υγείας και Πρόνοιας, με πρόσχημα τις μνημονιακές επιταγές λιτότητας.

Νοσεί βαρύτατα η Υγεία στον τόπο μας. Διαγνώσεις ορθές για τα προβλήματά της έγιναν κατά καιρούς, αλλά δεν βρέθηκε ο «γιατρός» εκείνος που θα εφαρμόσει με πεποίθηση, συνέπεια και αποτελεσματικότητα την ενδεδειγμένη θεραπεία. Οι παθογένειες του πελατειακού κράτους αποδείχθηκαν μεταδοτικές (και) στον χώρο της περίθαλψης, που σήμερα βουλιάζει υπό το βάρος των συσσωρευμένων ελλειμμάτων, απόρροια της κακής οργάνωσης, του «χαλαρού» μάνατζμεντ και των αδιαφανών κυκλωμάτων. Τα πολιτικά έπεα αποδείχθηκαν πτερόεντα! Αφού, για παράδειγμα:

n Η προσπάθεια οικονομικής εξυγίανσης του συστήματος Υγείας έγινε με πολύ δειλά βήματα. Ουδέποτε έγινε ουσιαστικός διαχειριστικός έλεγχος σε όλους τους λογαριασμούς και τις δαπάνες των δημοσίων νοσοκομείων. Ουδέποτε ελέγχθηκε η διαχείριση των διοικήσεών τους. Ακόμη και σήμερα δεν αποδίδεται λογαριασμός για τα πεπραγμένα. Παρακάμφθηκε η ιδέα της σύστασης μόνιμης και Ενιαίας Επιτροπής Προμηθειών από εκπροσώπους των θεσμικών ελεγκτικών οργάνων της χώρας. Δεν έχει καθιερωθεί η τακτική λογιστική έκθεση για τις δαπάνες των νοσοκομείων, ώστε να ελέγχεται η εκτέλεση του προϋπολογισμού τους.

– Το κύκλωμα των φαρμάκων παραμένει ανεξέλεγκτο και απίστευτα κοστοβόρο, με μόνη θετική εξέλιξη την καθιέρωση των γενοσήμων. Στην Ευρώπη και, αυστηρότερα, στη Βρετανία γίνεται διαγωνισμός για όλη τη χώρα με βάση μια λίστα, και τα προκρινόμενα φάρμακα είναι υποχρεωτικά για όλα τα νοσοκομεία και για όλα τα Ταμεία.

– Η στελέχωση των διοικήσεων των νοσοκομείων με ημετέρους του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος και όχι με έμπειρους, εγνωσμένης αξίας και εξειδικευμένους μάνατζερ παραμένει καθεστώς. Με αποτέλεσμα τα νοσοκομειακά ιδρύματα να λειτουργούν με προδιαγραφές… ΔΕΚΟ.

– Ο πλήρης διαχωρισμός του ασφαλιστικού τομέα του ΙΚΑ από την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όλο εξαγγέλλεται και όλο στα λόγια μένει. Θα ευοδωθεί τελικά από τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου Υγείας, που το περιέλαβε στις προκηρύξεις της; Τα πολυϊατρεία του ΙΚΑ, με την ευρεία διασπορά τους σε όλη τη χώρα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια ισχυρή υποδομή πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για την αναδιάρθρωση του πάσχοντος ΕΣΥ.

– Η αποκέντρωση του ΕΚΑΒ ήταν μια ιδέα που πήγε να υλοποιηθεί κάποτε, αλλά ατόνησε λόγω λιτότητας. Ο σχεδιασμός προέβλεπε τη δημιουργία πλήρως εξοπλισμένων κινητών μονάδων σε καίρια σημεία των αστικών και τουριστικών κέντρων, καθώς και των εθνικών αρτηριών.

– Ο διάλογος για την ανάπτυξη της συνεργασίας ανάμεσα στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα της Υγείας (αλληλοκάλυψη κ.λπ., δημόσια ταμεία) δεν προχώρησε ποτέ. Ωστόσο η συνεργασία αυτή θα βελτίωνε δραστικά τις παρεχόμενες υπηρεσίες, ιδιαίτερα σε χρονίως πάσχοντες ή χρήζοντες ανάγκης εντατικής θεραπείας.

Είναι, πράγματι, μακρύς ο κατάλογος των ανεκπλήρωτων και συχνά επαναλαμβανόμενων διακηρύξεων για την αλλαγή ενός συστήματος Υγείας που συνεχώς χειροτερεύει. Αλλά η οικονομική κρίση και το δημοσιονομικό αδιέξοδο του τόπου θέτουν σήμερα πιο επιτακτικά παρά ποτέ την ανάγκη εξυγίανσης, εξορθολογισμού και εκσυγχρονισμού του χώρου της Υγείας. Οι μέχρι σήμερα πολιτικές εξαγγελίες μοιάζουν με εικονικές συνταγογραφήσεις! Περιμένουμε τώρα να δούμε αν η νυν ηγεσία του υπουργείου Υγείας θα ακολουθήσει και αυτή τελικά την πεπατημένη ή θα τολμήσει να εφαρμόσει την απαραίτητη αγωγή.

Ο Στέλιος Μ. Χατζηγάκης είναι χειρουργός οφθαλμίατρος, τ. διευθυντής της Οφθαλμολογικής Κλινικής του ΝΙΜΤΣ και επισκέπτης καθηγητής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ