[Διαστάσεις] Εχασαν παντού

Ο εκπρόσωπος της Καγκελαρίου Μέρκελ ήταν σαφής χθες. Σχολιάζοντας τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών στην Ελλάδα, ο Στέφαν Ζάιμπερτ δήλωσε ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν συνδέει την έξαρση της πολιτικής βίας στη χώρα μας με τα προγράμματα λιτότητας. Εντελώς διαφορετική ήταν η εκτίμηση του προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος τόνισε χθες στην Αθήνα ότι «η βία είναι αποτέλεσμα της έλλειψης ελπίδας και της αίσθησης ότι οι πολίτες δεν έχουν θέση στη δημοκρατία».

Είναι αλήθεια πως όταν κάποιος προσπαθεί να αρέσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους ώστε να αυξήσει τις πιθανότητές του να εκπληρώσει τις φιλοδοξίες του, μπορεί να πει οτιδήποτε. Ακόμη και να υπονοήσει ότι μπορεί κανείς να σκοτώσει εν ψυχρώ έναν νέο άνθρωπο που δεν του έχει κάνει τίποτα επειδή είναι απελπισμένος και αισθάνεται ότι δεν έχει θέση στη δημοκρατία. Δεν νομίζω όμως ότι υπάρχει τέτοιο ιστορικό προηγούμενο. Δεν θυμάμαι κάποια χώρα, όσο φτωχή κι αν είναι, όπου οι απελπισμένοι παίρνουν τα μαχαίρια ή τα κουμπούρια κι όποιον πάρει ο Χάρος. Θυμάμαι όμως πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και την πατρίδα του κ. Σουλτς, όπου ακροδεξιές ή ακροαριστερές οργανώσεις κατέφυγαν στη βία για να πετύχουν  συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους. Εχασαν παντού. Οπως θα χάσουν και στην Ελλάδα. Είτε ξεπεράσουμε την κρίση είτε πτωχεύσουμε.

Μπορώ να καταλάβω τους φτωχούς σε μια αναπτυσσόμενη χώρα που ξεσηκώνονται επειδή αυξήθηκε απότομα η τιμή του ψωμιού και λεηλατούν τα σουπερμάρκετ. Μπορώ να καταλάβω τους μετανάστες ενός γκέτο που με μια τυχαία αφορμή εκδηλώνουν τυφλά την οργή τους επειδή δεν επιφυλάσσει τίποτα καλό γι’ αυτούς το μέλλον. Η εδραίωση όμως της πολιτικής βίας σε μια κοινωνία ανεξαρτήτως των συνθηκών στις οποίες ζει και η εξοικείωση των πολιτών με αυτή τη βία σε βαθμό που να τη θεωρούν «φυσιολογική» είναι ένα βαθύτερο φαινόμενο που έχει αναλυθεί αρκετά και θα αναλυθεί ακόμη περισσότερο. Πάντως δεν έχει σχέση με την οικονομική κρίση ή με τα Μνημόνια. Ο Ζάιμπερτ έχει δίκιο.

Θα μπορούσε κανείς να ακολουθήσει έναν πιο πολύπλοκο συλλογισμό. Η ταπείνωση του ελληνικού λαού από τους ξένους δανειστές και τους έλληνες υπηρέτες τους στρέφει ένα μέρος των πολιτών σε βίαιες οργανώσεις, η βία των οποίων φέρνει ως γνωστόν βία, όπερ έδει δείξαι. Γιατί όμως αυτό το σχήμα να μην ισχύει και σε άλλες χώρες που διέρχονται ανάλογη κρίση; Γιατί δεν έχουμε δει ακραίες εκδηλώσεις πολιτικής βίας (και πολύ περισσότερο δολοφονίες) στην Πορτογαλία; Γιατί η Ισπανία όχι μόνο έκλεισε οριστικά το κεφάλαιο της τρομοκρατίας, αλλά πολλοί από τους πρώην τρομοκράτες προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με τις οικογένειες των θυμάτων τους για να τους ζητήσουν συγγνώμη;

Τελικά, η ελληνική βία είναι περισσότερο αρμοδιότητα ενός Ιρβιν Γιάλομ παρά ενός Μάρτιν Σουλτς.