[Αγιογραφίες] Γιακάδες

ΚΑΘΕ χώρα έχει τις παραδόσεις της. Και στη Μόσχα υπάρχει η τάση οι υπουργοί Εξωτερικών να μακροημερεύουν. Κάπως έτσι ο περίφημος Αντρέι Γκρομίκο διέτρεξε δεκαετίες και κόντεψε να επιβιώσει ως φάντασμα της διάλυσης της Σοβιετικής Ενωσης. Σε αυτή τη διπλωματική παράδοση εγγράφεται ο Σεργκέι Λαβρόφ. Οι ψηλοί γιακάδες στα πουκάμισά του θυμίζουν το βρετανικό στυλ ντυσίματος. Αλλά ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας δεν είναι δανδής – ας μην πούμε ντιντής – της διπλωματίας. Η φυσιογνωμία του, με τα γυαλιά και την κάπως κέρινη επιδερμίδα, είναι απαθής. Απάνθρωπος δεν είναι – όπως συμβαίνει με πολλούς εκπροσώπους της ρωσικής ελίτ. Αντιθέτως, στο περιθώριο των διπλωματικών διαβουλεύσεων έχει το ταλέντο της επαφής. Είναι όμως σκληρός διαπραγματευτής. Οπως είναι και αυτός που βάζει συχνά το στρατηγικό πλαίσιο.

ΟΛΑ αυτά φάνηκαν πολύ πολύ πρόσφατα, στην κρίση της Συρίας. Μέσα σε λίγες ώρες η Μόσχα από θεατής μιας θεαματικής αμερικανογαλλικής επιχείρησης κατά του Μπασάρ αλ Ασαντ έγινε καταλύτης εξελίξεων. Συνήθως η δουλειά τού επικεφαλής της διπλωματίας είναι να διασφαλίσει ότι στα βασικά θέματα που αφορούν τη χώρα του δεν αλλάζει τίποτε. Οτι δηλαδή μια λέξη – ένα «και» ή ένα «με» ή ένα «εφόσον» – σε μια απόφαση ή σε ένα απλό ανακοινωθέν δεν επιφέρει μεταβολές που ο απλός παρατηρητής δεν θα τις καταλάβει παρά μόνο αν τις δει μπροστά στο μέλλον να ανατρέπουν καταστάσεις παγιωμένες χρόνια. Σπανίως, το παιχνίδι είναι γρήγορο, σαν παρτίδα πόκα με μπλόφες και χτυπήματα. Αυτό έγινε στη Συρία όταν, μέσα σε λίγες ώρες, η ρωσική πρόταση – με κομιστή τον Λαβρόφ – άλλαξε τα δεδομένα. Αντί βομβαρδισμών είχαμε συμφωνία για ξήλωμα των χημικών του Ασαντ. Κάτι που, επί της ουσίας, βόλευε τον Ομπάμα.

ΚΑΛΟΣ στο να παγώνει το παιχνίδι και τους συνομιλητές του, ο Λαβρόφ έχει το κρύο αίμα – αλλά και την κρύα καρδιά – της πολιτικής σχολής Πούτιν. Δεν συγχώρησε ποτέ στον Μεντβέντεφ – πρόεδρο τότε – ότι άφησε ελεύθερο πεδίο στους Βρετανούς, Γάλλους και Αμερικανούς να ανατρέψουν το καθεστώς Καντάφι στη Λιβύη. Η στήριξη στον Ασαντ – επί ενάμιση χρόνο και παρά τις εκατό χιλιάδες νεκρούς – εκφράζει την αποφασιστικότητα μιας Ρωσίας που μπορεί να μην είναι πια στρατιωτική υπερδύναμη, αλλά θέλει το βάρος της παρουσίας της να γίνεται αισθητό. Εκφραστής της συνέχειας στη ρωσική εξωτερική πολιτική, ο Λαβρόφ έχει επίσης ζήσει όλες τις αλλαγές στο ελληνικό ΥΠΕΞ τα τελευταία χρόνια. Η έλευσή του στην Ελλάδα, πάντως, πίσω από τις πομπώδεις δηλώσεις εκατέρωθεν, έρχεται να υπενθυμίσει ότι Αθήνα και Μόσχα παραμένουν παράταιρο ζευγάρι. Θέλουν, αλλά δεν μπορούν. Φάνηκε στα ενεργειακά, όταν η Γκάζπρομ έκανε πίσω για τη ΔΕΠΑ. Μονοπωλιακός, ουσιαστικά, πάροχος αερίου στη Βόρεια Ευρώπη, η Ρωσία δυσκολεύεται να επεκταθεί στον Νότο – όπως συνέβαινε, είναι η αλήθεια, πάντα. Το πρόβλημα δεν είναι οι Αμερικανοί αλλά η Κομισιόν των Βρυξελλών.

ΟΣΟ τα σχέδια χρονίζουν και οι μεγαλεπήβολες δηλώσεις έρχονται και παρέρχονται, μια αλήθεια παραμένει. Εμείς τους χρησιμοποιούμε για κράχτες, είτε για να φέρουμε επενδύσεις είτε για να έρθει η Δύση. Αυτοί μας χρησιμοποιούν για να δείξουν ότι είναι παίκτες, χωρίς όμως να βάζουν πραγματικά πόδι στην Ελλάδα. Ισως να το έκαναν αν πηγαίναμε στη δραχμή.