[Κιόσκι] Το τηλέφωνο της Μαλάλα

Είναι και αυτός ένας τρόπος για να περιγράψεις τον θεσμό: τέτοιες ημέρες κάθε χρόνο, σημειώνουν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, οι κορυφαίοι επιστήμονες, οι καλύτεροι συγγραφείς και οι πιο ένθερμοι υπερασπιστές της ειρήνης περιμένουν να χτυπήσει το τηλέφωνό τους και να ακούσουν από την άλλη γραμμή μια άγνωστη φωνή με έντονη σκανδιναβική προφορά που θα τους ανακοινώσει ότι κέρδισαν το βραβείο Νομπέλ.

Οι υπόλοιποι περιμένουμε απλώς να μάθουμε ποια τηλέφωνα θα χτυπήσουν. Αν αλλάζει κάτι, αυτό είναι ο βαθμός της προσμονής. Παρότι θα είχαμε σοβαρούς λόγους να περιμένουμε με αγωνία τους νικητές των βραβείων που κάνουν τη ζωή μας πιο ασφαλή ή πιο άνετη, στην πραγματικότητα μας ενδιαφέρει ελάχιστα ή και καθόλου ποιος θα είναι ο γιατρός, ο φυσικός ή ο χημικός του οποίου θα χτυπήσει το τηλέφωνο. Πιθανότατα, πρόκειται για πλήρη αδιαφορία απέναντι στους ευεργέτες μας. Τα Νομπέλ Ιατρικής, Φυσικής Χημείας αναδεικνύουν τη βαριάς μορφής αγνωμοσύνη που μας χαρακτηρίζει ως είδος.

Αντίθετα, τα Νομπέλ για τη Λογοτεχνία και την Ειρήνη κεντρίζουν πολύ περισσότερο το ενδιαφέρον μας. Η ονοματολογία μάς ιντριγκάρει. Είναι η σπάνια στιγμή που οι λογοτέχνες ξεπερνούν τα όρια του βιβλιόφιλου κοινού τους και τα ονόματά τους ακούγονται από τα πιο απίθανα χείλη: ο ίδιος κόσμος που τρέχει στο γραφείο στοιχημάτων για να ποντάρει στο φύλο του παιδιού της Κέιτ Μίντλτον και του πρίγκιπα Γουίλιαμ, ποντάρει και στον Φίλιπ Ροθ (για να χάσει) ή στην Αλις Μονρό (για να κερδίσει).

Στο Νομπέλ Ειρήνης δεν υπάρχει τζόγος. Επειδή όμως είναι το πιο πολιτικό από όλα τα βραβεία, υπάρχουν μπόλικη καχυποψία και άφθονες θεωρίες συνωμοσίες που αρχίζουν από το εβραϊκό λόμπι και – με μια δόση καλής θέλησης – μπορεί να φτάσουν μέχρι τους Νεφελίμ. Οι Πακιστανοί έδωσαν το τελευταίο λαμπρό δείγμα με την υποψηφιότητα της 16χρονης Μαλάλα Γιουσαφζάι, η οποία πυροβολήθηκε από τους Ταλιμπάν στο κεφάλι πριν από ένα χρόνο επειδή υπερασπιζόταν το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση.

Στο Πακιστάν, μας πληροφορούν οι Νιου Γιορκ Τάιμς, κάποιοι ενοχλήθηκαν από την επιλεκτικότητα: πώς είναι δυνατόν να βραβευτεί ένα κορίτσι που «μόνο»  τραυματίστηκε, ενώ έχουν σκοτωθεί τόσα παιδιά από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Αμερικανών; Αλλοι υποψιάστηκαν ότι παίζει το παιχνίδι της Ουάσιγκτον, μερικοί υπέθεσαν ότι είναι πράκτορας της CIA.

Οι συμμαθήτριές της, όμως, στην επαρχία Σουάτ ήθελαν να καταλήξει το βραβείο στα δικά της χέρια. Και αυτός ήταν αρκετός λόγος για να θέλει κάποιος να είχε χτυπήσει το τηλέφωνο της Μαλάλα Γιουσαφζάι χθες και όχι του επικεφαλής του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Οπλων.