[Ιστορίες] Οι Εσκιμώοι των Βαλκανίων

Στην πλατεία του μεγαλύτερου καθεδρικού στο Σαράγεβο κάτι περίεργοι τύποι έχουν στήσει μια σκηνή και καλούν τους περαστικούς να φωτογραφιστούν κρατώντας πλακάτ που προσδιορίζουν την ταυτότητά τους. Αρκετοί έγραψαν: «Είμαι πολίτης, μόνο». Ενας άλλος έγραψε: «Είμαι κάτι “Αλλο”». Μία 25χρονη, φοιτήτρια Αγγλικής Φιλολογίας, δήλωνε: «Είμαι hardcore». «Γιατί είναι το είδος μουσικής που ακούω, και γιατί οι αλλαγές που χρειάζεται αυτή η χώρα είναι hardcore», εξήγησε. Ενας νεαρός έγραψε απλώς: «Είμαι Εσκιμώος».

Οι Αρχές της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης ξεκίνησαν χθες την πρώτη απογραφή πληθυσμού μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Ντέιτον, το 1995, που έβαλε μεν τέλος στον πόλεμο της Βοσνίας, σφράγισε όμως και τις εθνοτικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ Βοσνίων και Κροατών στην Ομοσπονδία Βοσνίας και Ερζεγοβίνης καθώς και Σέρβων στη Ρεπούμπλικα Σέρπσκα. Είναι η τελευταία από τις Δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας που προχωρά σε απογραφή· και ρημάχτηκε όσο καμία άλλη τη δεκαετία του ’90. Η τελευταία απογραφή, το 1991, είχε προσδιορίσει τον πληθυσμό στα 4,4 εκατομμύρια· σήμερα εκτιμάται ότι δεν ξεπερνά τα 3,8 εκατομμύρια.

«Ποια είναι η εθνικότητα ή το έθνος σας;», «Ποια είναι η θρησκεία σας;», «Ποια είναι η γλώσσα σας;»: τρεις από τις ερωτήσεις στις οποίες καλούνται να απαντήσουν από χθες οι πολίτες. Τα μέλη της οργάνωσης Συμμαχία για την Ισότητα όμως, αυτοί οι «περίεργοι τύποι» στην πλατεία του Σαράγεβο, έχουν κουραστεί από τις εθνοτικές εντάσεις και τις διακρίσεις, τις πολιτικές χειραγωγήσεις και τις μικροπολιτικές μεθοδεύσεις. Γι’ αυτό ζητούν από τους περαστικούς να αυτοπροσδιοριστούν διαφορετικά, πάντως όχι με βάση την εθνοτική ή τη θρησκευτική τους ομάδα, να μη δηλώσουν επισήμως «Βόσνιος», «Κροάτης» ή «Σέρβος», ούτε «μουσουλμάνος» ή «χριστιανός», αλλά απλώς «Αλλο».  

Ακόμη και απειλές κατά της ζωής του έχει δεχθεί ο επικεφαλής της οργάνωσης, ο 34χρονος Νάρκο Μπράκαν. «Ενας ηλικιωμένος κύριος με πήρε παράμερα και ρώτησε πώς με λένε», αφηγείται ένα άλλο μέλος της, η Ανέλ Ντζάνκο, φοιτήτρια Κοινωνιολογίας. «Από το όνομά μου συνήγαγε ότι είμαι μουσουλμάνα και με κατηγόρησε ότι προδίδω τη θρησκεία μου. Τέτοια συμβαίνουν συχνά». Αλλά οι ακτιβιστές δεν αποθαρρύνονται. Ξέρουν ότι αυτό που κάνουν είναι σημαντικό. Αντίθετα με τους πολιτικούς, αφήνουν στον κάθε πολίτη το δικαίωμα να είναι αυτό που θέλει.