Λήμματα

Αναμάρτητος. Ασφαλώς και δεν είναι και, πάντως, όποιος αισθάνεται αναμάρτητος ας του ρίξει πρώτος τον λίθο. Στα νιάτα του είχε προσχωρήσει, τηρουμένων των αναλογιών, στη Χρυσή Αυγή του καιρού του. Εποχή: Μεσοπόλεμος, χώρα: Ρουμανία, οργάνωση: Σιδηρά Φρουρά. Ετσι, τα όσα γράφει το 1949 αυτός που έμελλε να δοξαστεί μεταπολεμικά ως «ο φιλόσοφος της απαισιοδοξίας» ηχούν, πέρα από ιστορική-πολιτισμική αποτίμηση, και σαν «mea culpa». Ας ακούσουμε τον Εμίλ Σιοράν. (Βλ. παρακάτω)

Αποτίμηση. «Καθεαυτή η κάθε ιδέα είναι ουδέτερη ή θα έπρεπε να είναι· αλλά ο άνθρωπος την εμψυχώνει, προβάλλει πάνω της τις φλόγες και τις παραφροσύνες του· μιαρή, μεταμορφωμένη σε πίστη, εισδύει στον χρόνο, παίρνει τη μορφή γεγονότος: το πέρασμα από τη λογική στην επιληψία έχει συντελεστεί… Ετσι γεννιούνται οι ιδεολογίες, οι θεωρίες και οι αιμοσταγείς φάρσες». («Εγκόλπιο ανασκολοπισμού», μετ. Κωστής Παπαγιώργης, Εξάντας)

Εκλογές. Αλλοι ψηφίζουν χαλαροί χαλαροί (Γερμανοί) και άλλοι ζουν με την αγωνία των εκλογικών αποτελεσμάτων (ευρωπαϊκός Νότος). Εχει ενδιαφέρον η συγκεκριμένη φάση του εγχειρήματος ευρωπαϊκή ενοποίηση. Παραπέμπει στη διάκριση σκηνής – πλατείας, ηθοποιών – θεατών. Εδώ οι απόψεις διίστανται. Κάποιοι λένε ότι  η Γερμανία είναι ο ηθοποιός και ο Νότος ο θεατής. Οι αντίθετοι υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να γενικεύουμε με βάση την τελετουργία ενός εκλογικού εικοσιτετραώρου. Οι ρόλοι, λένε, είναι μοιρασμένοι αντίστροφα: στη σκηνή ματώνει ο Νότος για να περιορίσει τα ελλείμματα, να εξασφαλίσει πρωτογενή πλεονάσματα και να επιτύχει δημοσιονομικές προσαρμογές ενώ στην πλατεία κάθεται ο άλλος αραχτός, με μια μπίρα και ένα hot-dog στο χέρι, και βαθμολογεί τις επιδόσεις του. Εννοούν, φαντάζομαι, ότι  σ’ αυτή τη φάση έχει γίνει μια ανταλλαγή θέσεων στο ευρωπαϊκό θέατρο: τη σκηνή κατέλαβαν προσωρινά οι κομπάρσοι ενώ από την πλατεία τούς βλέπουν, τους χαίρονται, κοντολογίς τους απολαμβάνουν οι πρωταγωνιστές.

Κατάργηση. Δεν είναι απλή υπόθεση. Παράδειγμα: το αεροδρόμιο του Ελληνικού. Επαψε να λειτουργεί το 2001. Εκτοτε «καταργήθηκε» τρεις φορές – η τελευταία προ ημερών. Γιατί χρειάστηκαν τρεις αποφάσεις μέσα σε δώδεκα χρόνια για να καταργηθεί το ίδιο πράγμα; Για τεχνικούς λόγους, θα ισχυριστούν οι μεν. Λόγω σκοπιμοτήτων, θα αντιτείνουν οι δε. Καλά το αεροδρόμιο, θα πείτε, η Θεσσαλονίκη – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997 τι  δουλειά έκανε το 2005; Προφανώς πρέπει να το πάρουμε απόφαση: ως σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός δεν αντέχουμε την κατάργηση ως έννοια. Ελκοντας την καταγωγή μας από έναν μεγάλο αρχαίο πολιτισμό, η απαλοιφή των ιχνών γενικώς μας φαίνεται αδιανόητη. Κάνοντας μάλιστα μια διασταλτική ερμηνεία, είμαστε έτοιμοι να υπαγάγουμε σε αυτόν τον κανόνα όχι μόνο τα τεκμήρια του αρχαίου μεγαλείου (Παρθενώνας, Δελφοί κ.λπ.) αλλά και του σύγχρονου, αυτά που έχουν τη μορφή δημόσιων οργανισμών. Αν ήταν στο χέρι μας, θα θεσπίζαμε και γι’ αυτά το ακατάλυτο.

Πλημμύρα. Απόρροια ενός φυσικού φαινομένου (βροχοπτώσεις) που, με βάση τις ιστορικές τηλεοπτικές καταγραφές, όταν πλήττει έναν Τσέχο τον ωθεί να δώσει οργανωμένα τη μάχη μέσα στα νερά για να περισώσει τα υπάρχοντά του ενώ όταν συναντά έναν Ελληνα (προ κρίσης), είτε πλημμυροπαθή είτε τηλεσχολιαστή, τον κάνει να αναφωνεί: «Πού είναι το κράτος;». Εξ αυτού συνάγεται ότι ο ελληνικός λαός δεν έχει καλή σχέση με τις πλημμύρες; Κάθε άλλο! (Βλ. παρακάτω)

Taxis. Προπύργιο της υψηλής τεχνολογίας στον χώρο του ελληνικού Δημοσίου είναι το σύστημα καταγραφής, διασταύρωσης και ελέγχου των φορολογικών στοιχείων των πολιτών. Προχθές επλήγη από μια μεγάλη πλημμύρα οφειλόμενη όχι στην υπερχείλιση κάποιου ποταμού αλλά στον ιό Ε9. Χιλιάδες συμπολίτες μας, κοινοί θνητοί και επαγγελματίες λογιστές, βρέθηκαν μπροστά σε ένα κωμικοτραγικό αλαλούμ. Μπήκαν στο σύστημα κάνοντας χρήση του κωδικού τους αλλά, αντί για τη σελίδα τους, βρέθηκαν ενώπιον αλλότριων στοιχείων (π.χ. ιδιοκτήτης μιας απλής γκαρσονιέρας στους Αμπελοκήπους πληροφορήθηκε ότι κατείχε τριάντα αγροτεμάχια και τέσσερα ξενοδοχεία στα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες), τα οποία, από κακή πρόθεση ή απλή διαστροφή, θα μπορούσαν κάλλιστα να παραποιήσουν. Θα ήταν μια ακραία παιγνιώδης αντίδραση σε μια πραγματικότητα που αποδίδεται συνήθως με τη φράση «βούλιαξε το Taxis» (και προφανώς βούλιαξε επειδή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πλημμύρισε από την υπερβολική ποσότητα των Ε9.) Και όμως, όπως όλα δείχνουν, οι πολίτες κράτησαν την ψυχραιμία τους. Διαχωρίζοντας τον πλημμυροπαθή εαυτό τους από το πλημμυροπαθές σύστημα δεν προέβησαν σε χειρονομίες που θα θύμιζαν πλιάτσικο και, ξεχνώντας τα δεινά τους μπροστά στα δεινά του συστήματος, έδειξαν ανωτερότητα και κατανόηση εγγράφοντας έτσι υποθήκη για ένα άλλο μέλλον σε αυτήν εδώ τη χώρα.